Lập luận
Nghĩa & Ví dụ
danh từ
Sắp xếp lí lẽ một cách có hệ thống để trình bày, nhằm chứng minh cho một kết luận về một vấn đề.
Ví dụ:
Lập luận mạnh thì kết luận mới vững.
Nghĩa: Sắp xếp lí lẽ một cách có hệ thống để trình bày, nhằm chứng minh cho một kết luận về một vấn đề.
1
Học sinh tiểu học
- Bạn Minh đưa ra lập luận rõ ràng để chứng minh bài toán làm đúng.
- Cô giáo khen lập luận của Lan vì bạn trình bày từng ý rất mạch lạc.
- Trong giờ Tập làm văn, em nêu lập luận để bảo vệ ý kiến của mình.
2
Học sinh THCS – THPT
- Trong bài nghị luận, lập luận chặt chẽ giúp người đọc tin vào quan điểm của bạn.
- Bạn An dựa vào số liệu và dẫn chứng để xây dựng lập luận thuyết phục về việc bảo vệ môi trường.
- Khi tranh biện, lập luận cần có trình tự: nêu luận điểm, đưa dẫn chứng, rồi kết luận.
3
Người trưởng thành
- Lập luận mạnh thì kết luận mới vững.
- Một lập luận tử tế không chỉ đúng mà còn tôn trọng người nghe.
- Không có dữ kiện, lập luận dễ trượt thành ý kiến suông.
- Trong phòng họp, lập luận sáng sủa mở đường cho quyết định sáng suốt.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến, thường thay bằng cách nói đơn giản hơn.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Rất phổ biến, dùng để trình bày và chứng minh quan điểm một cách logic.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Thỉnh thoảng xuất hiện, thường để thể hiện sự sâu sắc của nhân vật hoặc tác giả.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Phổ biến, đặc biệt trong các bài viết nghiên cứu và báo cáo khoa học.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện sự logic, chặt chẽ và có hệ thống.
- Thường mang tính trang trọng, phù hợp với văn viết và học thuật.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi cần trình bày quan điểm một cách rõ ràng và có căn cứ.
- Tránh dùng trong giao tiếp hàng ngày nếu không cần thiết, có thể thay bằng cách diễn đạt đơn giản hơn.
- Thường đi kèm với các từ như "chứng minh", "kết luận" để nhấn mạnh tính logic.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với "tranh luận", cần chú ý ngữ cảnh để sử dụng đúng.
- Người học dễ mắc lỗi khi không sắp xếp lí lẽ một cách logic, cần luyện tập để sử dụng thành thạo.
1
Chức năng ngữ pháp
Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau động từ hoặc trước động từ trong câu; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "lập luận sắc bén", "lập luận của anh ấy".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với tính từ (sắc bén, chặt chẽ), động từ (trình bày, đưa ra), và các từ chỉ định (này, đó).
Danh sách bình luận