Hạt alpha

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ mượn
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Hạt nhân của nguyên tử helium, kí hiệu a, gồm hai proton và hai neutron liên kết chặt chẽ.

Ví dụ: Hạt alpha là hạt nhân helium mang điện dương mạnh.

Đặt câu với từ "Hạt alpha"

Nghĩa: Hạt nhân của nguyên tử helium, kí hiệu a, gồm hai proton và hai neutron liên kết chặt chẽ.

Học sinh tiểu học

• Cô giáo cho xem ảnh buồng sương để minh họa đường đi của hạt alpha.
• Trong thí nghiệm, hạt alpha bị lệch khi gặp lá vàng mỏng.
• Hạt alpha làm sáng lên vạch nhỏ trên màn hình, như những đốm sao.

Học sinh THCS – THPT

• Hạt alpha mang điện dương nên dễ bị hút đẩy khi đi qua điện trường.
• Khi xuyên qua không khí, hạt alpha nhanh chóng mất năng lượng và dừng lại trên một tờ giấy mỏng.
• Trong mô hình Rutherford, sự tán xạ hạt alpha giúp phát hiện vùng đặc, nặng ở tâm nguyên tử.

Người trưởng thành

• Hạt alpha là hạt nhân helium mang điện dương mạnh.
• Khi nguồn phóng xạ phát ra hạt alpha, quãng chạy của chúng rất ngắn nhưng khả năng ion hóa lại cao.
• Trong y học hạt nhân, chùm hạt alpha năng lượng chuẩn có thể tiêu diệt tế bào ung thư ở vùng rất cục bộ.
• Việc che chắn hạt alpha không khó; thách thức là ngăn các đồng vị phát alpha xâm nhập vào cơ thể.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Hạt nhân của nguyên tử helium, kí hiệu a, gồm hai proton và hai neutron liên kết chặt chẽ.

Từ đồng nghĩa:

• hạt anpha

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
hạt alpha	khoa học tự nhiên, trung tính, trang trọng; thuật ngữ hẹp trong vật lí hạt nhân, dùng chính xác Ví dụ: Hạt alpha là hạt nhân helium mang điện dương mạnh.
hạt anpha	trung tính, chính tả Việt hoá; dùng trong tài liệu tiếng Việt cũ/giáo khoa Ví dụ: Nguồn phát ra hạt anpha có năng lượng vài MeV.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các tài liệu khoa học, đặc biệt là vật lý hạt nhân và hóa học.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Rất phổ biến trong vật lý hạt nhân, hóa học và các ngành liên quan đến nghiên cứu nguyên tử.

Sắc thái & phong cách

• Phong cách trang trọng, mang tính khoa học và kỹ thuật cao.
• Thường xuất hiện trong văn viết chuyên ngành và học thuật.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi thảo luận về các chủ đề liên quan đến vật lý hạt nhân hoặc hóa học nguyên tử.
• Tránh dùng trong giao tiếp hàng ngày hoặc các ngữ cảnh không chuyên môn.
• Không có nhiều biến thể, thường được sử dụng với ý nghĩa cụ thể và chính xác.

Lưu ý đặc biệt

• Người học dễ nhầm lẫn với các loại hạt khác như hạt beta, hạt gamma.
• Cần chú ý đến ngữ cảnh chuyên ngành để sử dụng đúng và chính xác.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng ở đầu câu khi làm chủ ngữ hoặc sau động từ khi làm bổ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "hạt alpha này", "một hạt alpha".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với các từ chỉ định (này, đó), lượng từ (một, hai), và tính từ (nhỏ, lớn).

Từ liên quan:

• hạt
• proton
• neutron
• electron
• nguyên tử
• hạt nhân
• helium
• phóng xạ
• bức xạ
• năng lượng