Hái lượm

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép đẳng lập
• Từ thuần việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Thu lượm những hoa quả sẵn có trong thiên nhiên để sinh sống (một hình thái kinh tế nguyên thuỷ).

Ví dụ: Hái lượm là cách con người cổ đại kiếm sống bằng trái cây rừng.

Đặt câu với từ "Hái lượm"

Nghĩa: Thu lượm những hoa quả sẵn có trong thiên nhiên để sinh sống (một hình thái kinh tế nguyên thuỷ).

Học sinh tiểu học

• Người xưa sống bằng cách hái lượm trái cây trong rừng để no bụng.
• Buổi sáng, họ vào rừng hái lượm quả dại chín mọng.
• Không trồng trọt, họ chỉ hái lượm những gì thiên nhiên cho sẵn.

Học sinh THCS – THPT

• Trong thời nguyên thủy, con người đi khắp rừng núi để hái lượm trái dại làm thức ăn.
• Nhờ hái lượm theo mùa, họ theo dấu cây rừng chín quả để đảm bảo bữa ăn mỗi ngày.
• Không có ruộng nương, cộng đồng ấy dựa vào hái lượm như một cách thích nghi với tự nhiên.

Người trưởng thành

• Hái lượm là cách con người cổ đại kiếm sống bằng trái cây rừng.
• Đó là nền kinh tế dựa vào mùa chín của rừng, nơi bàn tay trần học ngôn ngữ của lá và quả.
• Khi chưa biết gieo trồng, họ đọc bản đồ của thiên nhiên bằng nhịp chân đi hái lượm.
• Hình ảnh bầy người men theo bìa rừng để hái lượm nhắc ta về khởi nguồn mộc mạc của sinh tồn.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Thu lượm những hoa quả sẵn có trong thiên nhiên để sinh sống (một hình thái kinh tế nguyên thuỷ).

Từ đồng nghĩa:

• hái hái
• nhặt hái

Từ trái nghĩa:

• trồng trọt
• chăn nuôi

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
hái lượm	Trung tính, miêu tả học thuật–lịch sử; phạm vi nhân học–kinh tế cổ sơ Ví dụ: Hái lượm là cách con người cổ đại kiếm sống bằng trái cây rừng.
hái hái	Khẩu ngữ, nhẹ; nhấn vào hành vi hái quả tự nhiên Ví dụ: Các cộng đồng cổ từng sống bằng hái hái trong rừng.
nhặt hái	Khẩu ngữ, trung tính; gợi nhặt nhạnh + hái trong tự nhiên Ví dụ: Họ tồn tại qua ngày bằng nhặt hái và săn bắt.
trồng trọt	Trung tính, học thuật; đối lập phương thức sản xuất dựa canh tác Ví dụ: Xã hội chuyển từ hái lượm sang trồng trọt.
chăn nuôi	Trung tính, học thuật; đối lập dựa thuần dưỡng vật nuôi Ví dụ: Khi rời bỏ hái lượm, họ phát triển chăn nuôi.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các bài viết về lịch sử, nhân học hoặc kinh tế học.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Đôi khi được sử dụng để tạo hình ảnh về cuộc sống nguyên thủy hoặc sự gần gũi với thiên nhiên.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Phổ biến trong nhân học, khảo cổ học và lịch sử.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự nguyên thủy, gắn liền với cuộc sống tự nhiên.
• Phong cách trang trọng, thường dùng trong văn viết và học thuật.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi nói về các hoạt động kinh tế nguyên thủy hoặc trong bối cảnh lịch sử.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh hiện đại hoặc khi nói về các hoạt động thu hoạch có tổ chức.
• Không có nhiều biến thể, thường được dùng nguyên dạng.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các hoạt động thu hoạch hiện đại, cần chú ý ngữ cảnh lịch sử.
• Khác biệt với "thu hoạch" ở chỗ nhấn mạnh vào sự tự nhiên và không có tổ chức.
• Để dùng tự nhiên, cần kết hợp với các từ chỉ thời kỳ lịch sử hoặc bối cảnh nguyên thủy.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "hái lượm trái cây", "hái lượm rau dại".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ chỉ đối tượng được hái lượm, ví dụ: "trái cây", "rau dại".

Từ liên quan:

• hái
• lượm
• thu lượm
• thu hoạch
• gặt
• nhặt
• mót
• săn
• bắt
• kiếm tìm