Gộc
Nghĩa & Ví dụ
danh từ
Phần gốc và rễ, thường là của cây đã già cỗi, còn lại sau khi cây bị chặt đốn đi.
Ví dụ:
Họ chặt cây, chỉ còn trơ cái gộc lẫn trong rễ cằn.
Nghĩa: Phần gốc và rễ, thường là của cây đã già cỗi, còn lại sau khi cây bị chặt đốn đi.
1
Học sinh tiểu học
- Sau khi đốn cây, ông để lại một cái gộc giữa sân.
- Em ngồi lên gộc cây chơi chuyền.
- Con kiến bò vòng quanh cái gộc to bằng cái nồi.
2
Học sinh THCS – THPT
- Bãi bờ lổn nhổn những gộc cây, chứng tích của khu rừng từng xanh rì.
- Cậu đá quả bóng trúng gộc, đất bắn tung tóe lên ống quần.
- Sau cơn lũ, gộc cây mắc kẹt dưới chân cầu như những mẩu chuyện dở dang của rừng.
3
Người trưởng thành
- Họ chặt cây, chỉ còn trơ cái gộc lẫn trong rễ cằn.
- Chiều xuống, tôi tựa lưng vào gộc cây, nghe tiếng gió lùa qua bãi trống như một khoảng nhớ bị đốn đi.
- Những gộc thông nằm rải rác trên đồi, mùi nhựa khô ngai ngái gợi cảm giác tiếc nuối.
- Con đường mới mở đi xuyên bãi gộc cháy sém, phơi ra lớp đất đỏ và vệt cưa lạnh lẽo.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi nói về việc làm vườn hoặc mô tả cảnh quan tự nhiên.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong thơ ca hoặc văn xuôi để tạo hình ảnh sinh động về thiên nhiên.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Đôi khi dùng trong lâm nghiệp hoặc nông nghiệp để chỉ phần còn lại của cây sau khi khai thác.
2
Sắc thái & phong cách
- Thường mang sắc thái trung tính, không biểu lộ cảm xúc mạnh.
- Phù hợp với ngữ cảnh khẩu ngữ và văn chương hơn là văn bản chính thức.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi mô tả phần còn lại của cây sau khi chặt, đặc biệt trong ngữ cảnh tự nhiên hoặc nông nghiệp.
- Tránh dùng trong văn bản chính thức hoặc học thuật nếu không có ngữ cảnh phù hợp.
- Không có nhiều biến thể, thường chỉ dùng trong nghĩa gốc.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với từ "gốc" do phát âm tương tự, cần chú ý ngữ cảnh để phân biệt.
- Không nên dùng từ này để chỉ phần gốc của cây còn sống, vì "gộc" thường chỉ phần còn lại sau khi cây đã bị chặt.
1
Chức năng ngữ pháp
Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ đơn, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng ở đầu câu khi làm chủ ngữ hoặc sau động từ khi làm bổ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "gộc cây", "gộc cổ thụ".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với tính từ (lớn, già), động từ (chặt, đào) và lượng từ (một, nhiều).
Danh sách bình luận