Dĩn
Nghĩa & Ví dụ
danh từ
Bọ rất nhỏ, hình dáng giống muỗi, màu đen, thường sống ở vùng đất cát ven sông, đốt đau và gây ngứa.
Ví dụ:
Chiều gió nồm, dĩn từ bãi bồi bay vào, đốt rát như lửa kim.
Nghĩa: Bọ rất nhỏ, hình dáng giống muỗi, màu đen, thường sống ở vùng đất cát ven sông, đốt đau và gây ngứa.
1
Học sinh tiểu học
- Chiều ra bãi cát, em bị dĩn đốt ngứa cả chân.
- Mẹ dặn đứng gần bụi lau vì ở đó có nhiều dĩn.
- Bố xịt thuốc để đuổi dĩn quanh hiên nhà.
2
Học sinh THCS – THPT
- Ngồi câu cá bên sông một lúc là dĩn bu vào cổ tay, ngứa râm ran.
- Bạn phủ áo khoác lên chân, sợ dĩn chui vào cắn lúc gió thổi cát bay.
- Dĩn nhỏ như hạt tiêu, nhưng đốt một phát là cả tối chỉ muốn gãi.
3
Người trưởng thành
- Chiều gió nồm, dĩn từ bãi bồi bay vào, đốt rát như lửa kim.
- Đứng lẫn trong mùi bùn và cỏ mục, bầy dĩn nhắc tôi rằng thiên nhiên có những ranh giới rất nhỏ mà đau.
- Đi dọc mé sông, tôi học cách im lặng: kéo ống quần, xịt thuốc, chấp nhận vài vết dĩn rồi tiếp tục bước.
- Quán nhậu ven sông bật quạt phả khói sả ra mịt mùng, chỉ mong che được mũi dĩn đang rình trên cổ chân khách.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi nói về các loài côn trùng gây khó chịu, đặc biệt ở vùng nông thôn hoặc gần sông nước.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, trừ khi mô tả chi tiết về sinh thái hoặc môi trường sống.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để tạo hình ảnh sinh động về môi trường sống hoặc cảm giác khó chịu.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Được sử dụng trong các tài liệu nghiên cứu về côn trùng học hoặc sinh thái học.
2
Sắc thái & phong cách
- Thường mang sắc thái tiêu cực do liên quan đến cảm giác khó chịu khi bị đốt.
- Phong cách gần gũi, thường dùng trong khẩu ngữ hơn là văn viết trang trọng.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi mô tả cụ thể về loài côn trùng này trong ngữ cảnh phù hợp.
- Tránh dùng trong các văn bản trang trọng nếu không cần thiết.
- Thường không có biến thể, nhưng có thể được thay thế bằng từ "bọ" trong ngữ cảnh không cần chi tiết.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các loài côn trùng nhỏ khác như muỗi.
- Khác biệt với "muỗi" ở chỗ dĩn thường sống ở vùng đất cát ven sông và có hình dáng nhỏ hơn.
- Chú ý đến ngữ cảnh để sử dụng từ một cách tự nhiên và chính xác.
1
Chức năng ngữ pháp
Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ đơn, không có kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau các từ chỉ định như "con", "cái"; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "con dĩn", "bầy dĩn".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với lượng từ ("một", "nhiều"), tính từ ("nhỏ", "đen"), và động từ ("đốt", "gây").
Danh sách bình luận