Cửu phẩm

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Phẩm trật thứ chín, thấp nhất trong thăng cấp bậc quan lại.

Ví dụ: Anh ta xuất thân từ chức cửu phẩm.

Đặt câu với từ "Cửu phẩm"

Nghĩa: Phẩm trật thứ chín, thấp nhất trong thăng cấp bậc quan lại.

Học sinh tiểu học

• Cụ tôi từng được bổ làm quan cửu phẩm ở làng.
• Trong truyện, anh chàng thi đỗ rồi được phong đến cửu phẩm.
• Cô giáo kể ngày xưa quan cửu phẩm lo việc nhỏ trong huyện.

Học sinh THCS – THPT

• Ông đồ làng cả đời dừng ở bậc cửu phẩm, nhưng vẫn giữ nếp thanh liêm.
• Trong sơ đồ phẩm trật thời xưa, cửu phẩm là bậc thấp nhất mở đầu con đường làm quan.
• Nhân vật chính chỉ là viên lại cửu phẩm nên tiếng nói của anh không có nhiều trọng lượng.

Người trưởng thành

• Anh ta xuất thân từ chức cửu phẩm.
• Ở triều cũ, một tờ chiếu cũng đủ đưa người học trò từ chốn lều chõng bước vào hàng cửu phẩm, mở ra con đường quan lộ.
• Giữ cương vị cửu phẩm, ông tự hiểu giới hạn của mình và chọn cách làm tròn việc nhỏ, tránh va chạm lớn.
• Nhiều gia phả vẫn ghi rõ tổ tiên chỉ đến cửu phẩm, như một dấu mốc khiêm tốn trong lịch sử dòng họ.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Phẩm trật thứ chín, thấp nhất trong thăng cấp bậc quan lại.

Từ đồng nghĩa:

• cửu giai

Từ trái nghĩa:

• nhất phẩm

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
cửu phẩm	trang trọng, lịch sử, trung tính, chỉ bậc thấp nhất trong hệ thống cửu phẩm Ví dụ: Anh ta xuất thân từ chức cửu phẩm.
cửu giai	trang trọng, Hán Việt, tương đương bậc chín Ví dụ: Ông ta xuất thân cửu giai, đường quan lộ gian nan.
nhất phẩm	trang trọng, lịch sử, bậc cao nhất, đối vị trực tiếp Ví dụ: Quan nhất phẩm quyền thế hơn hẳn người cửu phẩm.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các văn bản lịch sử hoặc nghiên cứu về hệ thống quan lại thời phong kiến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Đôi khi được sử dụng để tạo bối cảnh lịch sử hoặc miêu tả nhân vật trong tiểu thuyết lịch sử.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường gặp trong nghiên cứu lịch sử, đặc biệt là về hệ thống quan lại và tổ chức nhà nước thời phong kiến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự trang trọng và cổ kính, thường gắn liền với bối cảnh lịch sử.
• Thuộc văn viết, đặc biệt là trong các tài liệu nghiên cứu hoặc văn học lịch sử.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi thảo luận về hệ thống quan lại thời phong kiến hoặc trong bối cảnh lịch sử.
• Tránh dùng trong giao tiếp hàng ngày hoặc các văn bản hiện đại không liên quan đến lịch sử.
• Không có nhiều biến thể, thường được sử dụng nguyên bản.

Lưu ý đặc biệt

• Người học dễ nhầm lẫn với các cấp bậc khác trong hệ thống quan lại, cần chú ý đến ngữ cảnh lịch sử.
• Khác biệt với các từ chỉ cấp bậc hiện đại, cần phân biệt rõ ràng.
• Để sử dụng tự nhiên, cần hiểu rõ bối cảnh lịch sử và hệ thống phẩm trật thời phong kiến.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau động từ hoặc trước động từ khi làm chủ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "cửu phẩm quan lại".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với tính từ, động từ hoặc danh từ khác, ví dụ: "đạt cửu phẩm", "cửu phẩm chức vụ".

Từ liên quan:

• phẩm
• phẩm trật
• cấp
• bậc
• thứ bậc
• địa vị
• chức vụ
• quan chức
• quan lại
• triều đình