Chè chén
Nghĩa & Ví dụ
động từ
Ăn uống một cách lãng phí.
Ví dụ:
Anh ấy hay chè chén mỗi khi có tiền rủng rỉnh.
Nghĩa: Ăn uống một cách lãng phí.
1
Học sinh tiểu học
- Cuối tuần, họ chè chén rồi bỏ thừa cả mâm cơm.
- Bạn Nam không nên chè chén, phí thức ăn lắm.
- Cô dặn lớp: đi dã ngoại thì ăn vừa đủ, đừng chè chén.
2
Học sinh THCS – THPT
- Lễ xong, vài người chè chén đến mức đồ ăn bị đổ bỏ.
- Nhóm bạn rủ nhau chè chén ở quán mới, gọi quá tay rồi để thừa.
- Cậu ấy khoe giảm cân, vậy mà lại chè chén trong buổi liên hoan lớp.
3
Người trưởng thành
- Anh ấy hay chè chén mỗi khi có tiền rủng rỉnh.
- Có người ăn uống như để lấp khoảng trống, càng chè chén càng thấy trống trải.
- Họp mặt bạn cũ đáng lẽ ấm áp, mà thành buổi chè chén phô trương.
- Cả năm tiết kiệm, Tết đến bỗng chè chén, để rồi xót ruột khi đổ bỏ.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ hành vi ăn uống quá độ, không cần thiết.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường tránh dùng vì mang tính khẩu ngữ.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để miêu tả nhân vật hoặc bối cảnh xã hội.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện thái độ phê phán, tiêu cực về hành vi lãng phí.
- Thuộc khẩu ngữ, thường dùng trong giao tiếp hàng ngày.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn chỉ trích hoặc nhấn mạnh sự lãng phí trong ăn uống.
- Tránh dùng trong văn bản trang trọng hoặc khi cần diễn đạt một cách trung lập.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ hành vi ăn uống khác, cần chú ý ngữ cảnh.
- Không nên dùng để chỉ các bữa tiệc hoặc sự kiện có mục đích rõ ràng và chính đáng.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép đẳng lập, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "họ chè chén suốt đêm".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường đi kèm với danh từ chỉ người hoặc nhóm người (chủ ngữ), có thể kết hợp với trạng từ chỉ thời gian hoặc mức độ.
