Chẳng lẽ

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ

Nghĩa & Ví dụ

Không có lí nào; lẽ nào.

Ví dụ: Chẳng lẽ chuyện lại kết thúc như vậy sao?

Đặt câu với từ "Chẳng lẽ"

Nghĩa: Không có lí nào; lẽ nào.

Học sinh tiểu học

• Chẳng lẽ trời mưa to mà con vẫn phải ra sân chơi sao?
• Chẳng lẽ bạn quên mang cặp về nhà à?
• Chẳng lẽ con mèo biết mở cửa thật sao?

Học sinh THCS – THPT

• Chẳng lẽ bài này không có cách giải đơn giản hơn sao?
• Chẳng lẽ cậu tin lời đồn trên mạng mà không kiểm chứng à?
• Chẳng lẽ đội mình chịu thua khi trận đấu còn nhiều thời gian thế?

Người trưởng thành

• Chẳng lẽ chuyện lại kết thúc như vậy sao?
• Chẳng lẽ bao nỗ lực bấy lâu chỉ để quay về vạch xuất phát?
• Chẳng lẽ anh im lặng vì điều khó nói, hay vì đã chọn rời đi?
• Chẳng lẽ chúng ta cứ chờ may mắn, thay vì tự đổi thay?

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Không có lí nào; lẽ nào.

Từ đồng nghĩa:

• lẽ nào
• chẳng nhẽ

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
chẳng lẽ	Dùng trong câu hỏi tu từ, biểu thị sự ngạc nhiên, không tin, hoặc phủ định một điều được cho là không hợp lí, không thể xảy ra. (Không có từ trái nghĩa trực tiếp) Ví dụ: Chẳng lẽ chuyện lại kết thúc như vậy sao?
lẽ nào	Trung tính, dùng trong câu hỏi tu từ, biểu thị sự nghi ngờ, không tin hoặc phủ định nhẹ nhàng. Ví dụ: Lẽ nào anh lại quên lời hứa đó?
chẳng nhẽ	Khẩu ngữ, trung tính, biểu thị sự ngạc nhiên, không tin hoặc đặt câu hỏi tu từ về một điều không hợp lí. Ví dụ: Chẳng nhẽ cậu lại bỏ cuộc dễ dàng thế sao?

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để bày tỏ sự ngạc nhiên hoặc không tin tưởng về một tình huống nào đó.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Ít phổ biến, thường chỉ xuất hiện trong các bài viết mang tính chất bình luận hoặc phê phán.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để thể hiện cảm xúc của nhân vật, tạo sự kịch tính hoặc mâu thuẫn nội tâm.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự ngạc nhiên, hoài nghi hoặc không tin tưởng.
• Thuộc phong cách khẩu ngữ, thường không trang trọng.
• Thường mang sắc thái cảm xúc mạnh mẽ.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn bày tỏ sự ngạc nhiên hoặc không tin tưởng một cách mạnh mẽ.
• Tránh dùng trong các văn bản trang trọng hoặc kỹ thuật.
• Thường đi kèm với các câu hỏi tu từ để nhấn mạnh ý nghĩa.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ ngữ có nghĩa tương tự như "lẽ nào" nhưng "chẳng lẽ" thường mang sắc thái mạnh hơn.
• Người học dễ mắc lỗi khi dùng trong văn bản trang trọng.
• Để sử dụng tự nhiên, cần chú ý đến ngữ cảnh và cảm xúc của người nói.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Cụm từ này thường đóng vai trò là trạng ngữ trong câu, biểu thị sự nghi ngờ hoặc phủ định một khả năng nào đó.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

"Chẳng lẽ" là một cụm từ cố định, không có biến thể hình thái, không kết hợp với phụ từ đặc trưng nào.

Đặc điểm cú pháp

Thường xuất hiện ở đầu câu hoặc trước vị ngữ để nhấn mạnh ý nghĩa phủ định hoặc nghi vấn.

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với các câu hỏi tu từ hoặc câu phủ định, có thể kết hợp với các từ chỉ khả năng như "có thể", "được", "phải".

Từ liên quan:

• há
• sao
• đâu
• ngờ
• nghi
• e
• tưởng
• ôi
• chà
• chắc chắn