Soạn bài Mùa thu về Trùng Khánh nghe hạt dẻ hát SGK Ngữ Văn 7 tập 1 Chân trời sáng tạo - chi tiết

Hà Nội là địa điểm nổi tiếng với ẩm thực hấp dẫn, không chỉ đối với du khách nước ngoài mà còn lôi cuốn người Việt Nam. Nhưng nhắc đến món ăn Hà Nội là người ta nhắc đầu tiên đến phở. Phở như một thứ đại diện mang tính bản sắc, đặc thù của món ăn Hà Nội. Lý do thật đơn giản phở Hà Nội khác hẳn các nơi khác, nó không thể trộn lẫn với bất cứ một thứ phở nơi nào, cho dù ở đó người ta đã cố tình trương lên cái biển Phở Hà Nội. 

Em đã có dịp thưởng thức bánh đậu xanh - đặc sản của Hải Dương. Bánh được làm từ bột đậu xanh, đường và dầu thực vật. Từng miếng bánh được cắt thành hình chữ nhật, bọc giấy bên ngoài. Bánh rất mềm, có vị ngọt.

Sản vật gây ấn tượng mạnh và làm em nhớ mãi đó chính là vải thiều thuộc vùng đất Thanh Hà, Hải Dương. Mùi vị đó cho đến bây giờ nhớ lại em vẫn thấy ngọt ở đầu lưỡi và có hương thơm thoang thoảng lướt qua. Vải Thanh Hà là một trong những đặc sản vô cùng nổi tiếng và đã được xuất khẩu cả trong nước và cả nước ngoài. Vải Thanh Hà không giống những loại vải khác vì quả rất tròn và đều nhau, quả nào quả ấy cũng căng mọng nước. Khi cho vào miệng, từng thớ vải ngọt thanh như tan ra trong miệng mình vậy. Đây thực sự là trải nghiệm em không bao giờ có thể quên trong những chuyến hành trình khám phá những đặc sản của tất cả các vùng miền

Em hình dung được khung cảnh mùa thu cùng những đàn gà đang đi mổ hạt dẻ. Tư thế đứng của chúng là một chân làm trụ còn một chân khều hạt. Mỏ của chúng mổ liên tiếp vào thân hạt nhưng một phát trúng, mười một phát trượt vì hạt dẻ dày và cứng. 

Khung cảnh thơ mộng, thanh bình nhưng cũng rất vui tươi, tràn đầy sức sống.

Cảnh được tả ở đây chính là nói về sự trù phú của hạt dẻ Trùng Khánh. Hạt dẻ ở đây nhiều, tràn trề, đong đầy như mưa rơi, mang một vẻ đẹp như “bản nhạc mùa thu”.

Con người và tự nhiên có mối quan hệ gần gũi, thân thiết. Con người sống chan hòa cùng thiên nhiên, mang những đặc tính tốt đẹp của thiên nhiên. 

Con người sống gắn bó với thiên nhiên, hòa hợp và yêu mến thiên nhiên như một người bạn.

Mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên là mối quan hệ gắn bó, gần gũi, giao hòa với nhau. Thiên nhiên và con người gần gũi, thân thiết với nhau như những người tri kỉ, đồng hành cùng nhau suốt một đời.

Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện tình cảm, cảm xúc của tác giả về hạt dẻ, rừng dẻ quê hương. 

- Nhiều người nói với tôi, đã đi khắp trên đất nước ta, không đâu có giống mác lịch ngon ngọt và thơm bùi như ở Trùng Khánh. Cái đó thì…vưỡn. 

- Giống hạt dẻ Trùng Khánh là số một La Mã chứ không chịu nhỉ. 

- Thật tuyệt vời, khi được lang thang trong một khu rừng dẻ cực kì lãng mạn. - Rừng dẻ khe khẽ hát như rang… Ta ngồi đây để có được phút lặng yên. 

• Nhiều người nói với tôi… không đâu có giống mác lịch ngon ngọt và thơm bùi như ở Trùng Khánh.
• Cái đồ thì… vưỡn.
• Tóm lại, cốm trộn hạt dẻ là một thứ vật quý, dùng để khoản đãi quý nhân.
• Hạt dẻ rơi rơi như mưa màu nâu. Đó là bản nhạc mùa thu ở quê tôi không thể nào quên.
• Đó là điểm du lịch mang màu sắc, hương vị của tình yêu.
• Thật là tuyệt vời, khi được lang thang trong một khu rừng dẻ cực kì lãng mạn…
• Rừng dẻ khe khẽ hát như rang bởi đây đang là mùa lá nỏ… Cuộc sống này thật là đáng sống.
• Ở những vùng núi cao, không khí trong lành… Cứ nhìn thấy mặt nhau là cười sung sướng.

Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện tình cảm, cảm xúc của tác giả về hạt dẻ, rừng dẻ quê hương là:

- Trên khắp đất nước ta, không đâu có giống mác lịch ngon ngọt và thơm bùi như ở Trùng Khánh. 

- Cái đó thì ...vưỡn.

- Cốm trộn hạt dẻ là một thứ vật quý, dùng để khoản đãi quý nhân.

- Hạt dẻ rơi rơi như mưa màu nâu. Đó là bản nhạc mùa thu ở quê tôi không thể nào quên.

- Đó là điểm du lịch mang màu sắc, hương vị của tình yêu.

- Thật là tuyệt vời, khi được lang thang trong một khu rừng dẻ cực kì lãng mạn.

- Rừng dẻ khe khẽ hát như rang bởi đây đang là mùa lá đỏ.

- Nắng chiều quê tôi sánh vàng như mật bủa lấy rừng vàng

Đọc văn bản, em cảm nhận được cái tôi của tác giả Y Phương nhẹ nhàng, tinh tế mà vô cùng sâu sắc. Những cảm nhận của tác giả rất chính xác, giàu cảm xúc. 

Tác giả kể về đặc sản hạt dẻ Trùng Khánh của quê hương mình có những nét riêng không giống với bất cứ nơi nào, bằng một niềm tự hào, sung sướng. Điều đó cho thấy cái tôi của tác giả Y Phương đầy mới mẻ, độc đáo và tinh tế, nhạy cảm với thiên nhiên.

Cảm nhận về cái tôi của tác giả Y Phương: Một cái tôi tinh tế, nhạy cảm với cái nhìn độc đáo, mới lạ, chứa đựng sự sự say mê cùng với những rung động về cảnh vật thiên nhiên, những sản vật tinh túy của trời đất.

Chủ để của văn bản trên là quà tặng thiên nhiên, dựa vào nội dung của văn bản viết về hạt dẻ một món ăn đặc trưng vô cùng đặc biệt của Trùng Khánh. 

Chủ đề: Nét đẹp của hạt dẻ Trùng Khánh dưới cái nhìn đầy tự hào của một con người với quê hương.

Dựa vào: Nhan đề, nội dung của văn bản và suy nghĩ, cảm xúc của tác giả bộc lộ qua văn bản.

- Chủ đề của văn bản trên: Nét đẹp đặc trưng của “sản vật” dẻ Trùng Khánh.

- Em xác định dựa vào: 

+ Nhan đề của văn bản

+ Từ ngữ, hình ảnh trong văn bản.

+ Các ý, các câu, các đoạn được triển khai trong văn bản.

Các đặc điểm của tản văn thể hiện trong văn bản là: 

- Mang tính trữ tình cao vì những bài tản văn đều là những cảm nhận của tác giả, mượn lời nói ngôn từ để giãi bàu tâm tư, tình cảm, cảm xúc nên bao giờ tản văn cũng giàu chất trữ tình, cái tôi của tác giả. 

- Mang hướng phóng túng, tự do bởi tản văn luôn lấy cảm nhận, giãi bày của tác giả làm trung tâm. 

- Mang ngôn ngữ bóng bẩy, súc tích. Ngôn ngữ ở đây luôn được chú trọng, trong sáng, tươi mới và tự nhiên. Không cần quá chú trọng tình tiết, đời sống nhân vật hay tình cảm phải dạt dào, mãnh liệt như thơ mà nó là những gì tác giả thấy, nghe, cảm nhận nên cảm xúc, ngôn từ ở đây tươi tắn, trong sáng, tự nhiên. 

Tác giả đã bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc riêng trong văn bản.

Một số đặc điểm của tản văn được thể hiện trong văn bản là: 

- Vẻ đẹp của đặc sản ở Trùng Khánh được kể và miêu tả chi tiết: đó chính là hạt dẻ, rừng dẻ.

- Những nét chấm phá, bộc lộ trực tiếp suy nghĩ, tình cảm, cảm xúc yêu mến, tự hào về nét đẹp sản vật ấy. 

- Chất trữ tình vô cùng rõ nét với sự giao thoa cảm xúc giữa thiên nhiên và con người.

- Ngôn ngữ tinh tế, sống động, giàu hình ảnh và chất trữ tình, cảm xúc.

Văn bản mang nhiều cảm xúc của tác giả về một món ăn đặc sản của Trùng Khánh, một món ăn đặc trưng mang theo những kỉ niệm cùng cảm xúc của tác giả. Sau khi đọc xong văn bản, em không những có thêm kiến thức về món ăn nổi tiếng này mà còn trân trọng tình cảm của tác giả với những tạo vật thiên nhiên ban tặng. 

“Mùa thu về Trùng Khánh nghe hạt dẻ hát” của Y Phương đã giúp tôi có thêm những kiến thức về hạt dẻ, một đặc sản của mảnh đất Trùng Khánh (Cao Bằng). Hạt dẻ được coi là một thức quà mà thiên nhiên đã ban tặng cho Trùng Khánh, không một nơi nào có thể trồng ra thứ hạt dẻ có hương vị như vậy. Y Phương đã miêu tả một cách chi tiết hình dáng, màu sắc và hương vị của loại hạt dẻ này. Sau đó, nhà văn còn chỉ ra điểm khác biệt giữa hạt dẻ Trùng Khánh và hạt dẻ nhái. Cách phân tích của Y Phương rất dễ hiểu, thuyết phục. Không chỉ vậy, tác giả còn đề cập đến cách thưởng thức hạt dẻ sao cho tinh tế, cũng như khắc họa vẻ đẹp thiên nhiên Trùng Khánh bằng một niềm tự hào, sung sướng. Từ đó, tôi thấy được tình yêu của tác giả dành cho món đặc sản của quê hương.

Sau khi đọc văn bản trên em thấy được vẻ đẹp của thiên nhiên, sản vật mà đất trời ban tặng cho mảnh đất Trùng Khánh. Một vẻ đẹp trù phú, tràn đầy sức sống, mang hơi hướng lãng mạn và thơ mộng. Mỗi nơi đều có một sản vật riêng để “những người con ở đó” cảm thấy tự hào, trân trọng. Những cảm xúc này được thể hiện rất rõ qua từng ngôn từ trong văn bản trên. Đọc văn bản, em càng cảm thấy tự hào, trân trọng nhiều hơn những sản vật trên quê hương đất nước tươi đẹp của mình.