Bài 15. Biện pháp phòng trừ sâu, bệnh hại cây trồng trang 79, 80, 81, 82, 83 SGK Công nghệ 10 Cánh diều


Quan sát Hình 15.1 và cho biết tên biện pháp phòng trừ sâu, bệnh hại cây trồng. Hãy nêu mục đích cụ thể của các biện pháp kĩ thuật trong canh tác.

Lựa chọn câu để xem lời giải nhanh hơn

Câu hỏi tr 79

Mở đầu

Quan sát Hình 15.1 và cho biết tên biện pháp phòng trừ sâu, bệnh hại cây trồng.

Phương pháp giải:

Kết hợp sách giáo khoa trang 79 và hình vẽ để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết: 

- Hình 15.1A: canh tác

- Hình 15.1B: sử dụng giống lúa chịu sâu, bệnh

- Hình 15.1C: biện pháp cơ giới vật lí

- Hình 15.1D: hóa học

- Hình 15.1E: canh tác

- Hình 15.1G: sinh học

Hình thành kiến thức
Hãy nêu mục đích cụ thể của các biện pháp kĩ thuật trong canh tác.

Phương pháp giải:

Kết hợp sách giáo khoa trang 79 để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết: 

Mục đích cụ thể của các biện pháp kĩ thuật trong canh tác:

- Làm đất, vệ sinh đồng ruộng : giúp đất tơi xốp, phá hủy nơi ẩn nấp của sâu bệnh, giữ chất dinh dưỡng trong đất cho cây trồng.

- Gieo trồng đúng thời vụ: giúp cây thích nghi phát triển, sinh trưởng tốt nhất.

- Chăm sóc kịp thời, bón phân hợp lý: kịp thời phát hiện sâu bệnh, bổ sung dinh dưỡng cho cây, giúp cây nâng cao khả năng kháng sâu bệnh, từ đó cây sinh trưởng, phát triển và đạt chất lượng tốt nhất.

- Luân canh cây trồng: không cho sâu bệnh sống lâu với một loại cây trồng.

Luyện tập

Mô tả những hoạt động phòng, trừ sâu bệnh trong Hình 15.2

Phương pháp giải:

Kết hợp sách giáo khoa trang 79 và hình vẽ để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết: 

Mô tả những hoạt động phòng, trừ sâu bệnh trong Hình 15.2

- Hình A: Làm đất

- Hình B: Vệ sinh đồng ruộng

- Hình C: Phun thuốc trừ sâu 

- Hình D: Vun xới gốc cây

- Hình E: Luân canh cây trồng

- Hình G: Bón vôi quanh gốc cây

Câu hỏi tr 80

Hình thành kiến thức

Cơ sở khoa học của biện pháp dùng bẫy đèn, bẫy dính để phòng trừ sâu hại là gì?

Phương pháp giải:

Kết hợp sách giáo khoa trang 80 để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết: 

Cơ sở khoa học của biện pháp dùng bẫy đèn, bẫy dính để phòng trừ sâu hại: Các loại sâu bọ và côn trùng gây hại cho cây bị thu hút bởi ánh sáng và màu sắc của bẫy đèn và bẫy dính. Dựa trên cơ sở này người ta đã áp dụng để có thể hạn chế và  phòng ngừa sâu bệnh

Luyện tập

Hãy mô tả những hoạt động phòng trừ sâu hại trong Hình 15.3

Phương pháp giải:

Kết hợp sách giáo khoa trang 80 và hình vẽ để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết: 

Mô tả những hoạt động phòng trừ sâu hại trong Hình 15.3:

- Hình 15.3A: dùng bẫy đèn

- Hình 15.3B: dùng bẫy dính để diệt sâu hại

- Hình 15.3C: dùng vợt bắt sâu

Vận dụng
Có thể áp dụng biện pháp cơ giới, vật lí nào để phòng trừ sâu, bệnh hại trên cây trồng ở gia đình hoặc địa phương em?

Phương pháp giải:

Kết hợp sách giáo khoa trang 80 để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết: 

Các biện pháp cơ giới, vật lí có thể áp dụng để phòng trừ sâu, bệnh hại trên cây trồng ở gia đình hoặc địa phương em là: Bẫy đèn, bẫy dính, bẫy mùi, cắt cành bị bệnh, dùng tay, dùng vợt bắt sâu bọ gây hại cho cây  trồng,...

Hình thành kiến thức
Theo em, giống chống chịu sâu, bệnh phải có những đặc điểm gì?

Phương pháp giải:

Kết hợp sách giáo khoa trang 80  để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết: 

Theo em, giống chống chịu sâu, bệnh phải có những đặc điểm: cấu trúc gen có hệ thống miễn dịch tốt, hình thái tự nhiên có một số đặc điểm như: gái, lớp biểu bì dày, tiết ra một số chất hóa học xua đuổi sâu bệnh, giai đoạn ra hoa,phát triển không trùng với giai đoạn phát triển mạnh mẽ của sâu bệnh,.. 

Luyện tập
Ở gia đình, địa phương em đã sử dụng những giống kháng sâu, bệnh nào? Mô tả đặc điểm của giống cây trồng đó.

Phương pháp giải:

Kết hợp sách giáo khoa trang 80  để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết: 

- Những giống kháng sâu, bệnh ở gia đình và địa phương em đã sử dụng là: Giống ngô DK6919S

- Mô tả đặc điểm: Trái mập, ngắn, màu sắc đậm, đẹp, cây phát triển và thu hoạch nhanh cho năng suất cao.

Câu hỏi tr 81

Hình thành kiến thức

Biện pháp sinh học để tiêu diệt sâu, bệnh hại dựa trên cơ sở khoa học nào?

Phương pháp giải:

Kết hợp sách giáo khoa trang 81  để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết: 

Biện pháp sinh học để tiêu diệt sâu, bệnh hại dựa trên cơ sở khoa học: Sâu bệnh chỉ có thể gây hại được cho cây trồng khi chúng phát triển tích lũy đến số lượng cao vượt quá khả năng chống chịu của cây. Vì vậy, muốn hạn chế tác hại của sâu bệnh có hiệu quả, một mặt phải hạn chế số lượng sâu bệnh phát sinh, mặt khác phải tăng sức chống chịu cho cây

=> sử dụng sinh vật hoặc sản phẩm của chúng để ngăn dịch hại, giảm thiệt hại do sâu bệnh gây ra.

Luyện tập

Hãy cho biết các thiên địch trong Hình 15.4 tiêu diệt sâu hại ở giai đoạn biến thái nào?

Phương pháp giải:

Kết hợp sách giáo khoa trang 81 và hình vẽ  để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết: 

Hãy cho biết các thiên địch trong Hình 15.4 tiêu diệt sâu hại ở giai đoạn biến thái :

- Ong bắp cày: giai đoạn phôi thai

- Kiến vàng: trứng, nhộng

- Bẫy Pheromone: sâu trưởng thành

- Ong mắt đỏ: trứng, nhộng

- Sâu bị nhiễm virus NPV: sâu trưởng thành

- Bọ rùa: trứng, sâu non.

- Chim sâu: nhộng, sâu trưởng thành

- Bọ ngựa: nhộng, sâu trưởng thành.

Vận dụng
Tìm hiểu đặc điểm của một số thiên địch và chế phẩm sinh học thường dùng để phòng trừ sâu, bệnh hại cho cây trồng phổ biến ở địa phương em.

Phương pháp giải:

Kết hợp sách giáo khoa trang 81 để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết: 

- Các chế phẩm sinh học Bacillus thuringiensis phòng trừ sâu ăn lá, nấm ký sinh côn trùng Beauveria, Metarhizium,…

- Thuốc thảo mộc Azadirachtin, Rotenone, Saponin, Matrine,… được dùng phòng trừ, xua đuổi và gây ngán nhiều sâu hại trên rau.           

- Nấm đối kháng Trichoderma hạn chế một số loại nấm bệnh trong đất

-Các hoạt chất có nguồn gốc sinh học: Abamectin, Emamectin benzoate,Validamycin,…

Hình thành kiến thức
1. Vì sao phải tuân thủ nguyên tắc 4 đúng khi phun thuốc hóa học bảo vệ thực vật?

Phương pháp giải:

Kết hợp sách giáo khoa trang 81 để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết: 

Phải tuân thủ nguyên tắc 4 đúng khi phun thuốc hóa học bảo vệ thực vật để đảm bảo thuốc phát huy tác dụng và đạt hiệu quả tốt nhất giúp diệt trừ sâu bệnh hại tốt, tăng năng suất và chất lượng nông sản.

2. Vì sao khi phun thuốc hóa học bảo vệ thực vật phải phun đều, không được phun ngược chiều gió, không phun lúc trời mưa?

Phương pháp giải:

Kết hợp sách giáo khoa trang 81 để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết: 

Khi phun thuốc hóa học bảo vệ thực vật phải phun đều, không được phun ngược chiều gió, không phun lúc trời mưa vì:

- Không phun thuốc hóa học lúc mưa vì : Thuốc sẽ không bám được vào cây vì nước mưa sẽ rửa trôi thuốc hóa học. Bên cạnh đó, thuốc ngấm xuống đất làm ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí, giết chết các vi sinh vật khác.

- Không phun ngược hướng gió : Thuốc hóa học bay ngược chiều gió vào người phun thuốc gây nguy hiểm, dễ gây độc cho người, cây trồng, vật nuôi.

Câu hỏi tr 82

Luyện tập

Quan sát Hình 15.5 và cho biết những hoạt động nào nên hay không nên thực hiện trong phun thuốc hóa học bảo vệ thực vật? Vì sao?

Phương pháp giải:

Kết hợp sách giáo khoa trang 82 và hình vẽ để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết: 

Những hoạt động không nên thực hiện trong phun thuốc hóa học bảo vệ thực vật:

Hoạt động A; Hoạt động B; Hoạt động D. Vì không đảm bảo các yêu cầu về an toàn lao động.

Những hoạt động nên thực hiện trong phun thuốc hóa học bảo vệ thực vật:

Hoạt động C; Hoạt động E; Hoạt động G. Vì các hoạt động đó đã đáp ứng các yêu cầu về an toàn lao động: mang dụng cụ bảo hộ lao động khi tiếp xúc với thuốc (khẩu trang, găng tay,..); Xử lý rác thải hợp lý sau khi sử dụng; dùng công nghệ phun thuốc trừ sâu hiện đại hạn chế các rủi ro do thuốc hóa học gây ra.

Vận dụng
1. Việc sử dụng thuốc hóa học bảo vệ thực vật ở địa phương em có tuân thủ nguyên tắc 4 đúng, an toàn cho người lao động và môi trường không? Vì sao?

Phương pháp giải:

Kết hợp sách giáo khoa trang 82 để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết: 

Địa phương em luôn tuân thủ 4 cách vì nếu sử dụng không an toàn sẽ ảnh hưởng đến cây trồng và người lao động

2. Tình huống 1: Gia đình bà X có thừa ruộng hơn 3000m2 trồng rau theo tiêu chuẩn VietGAP. Gần đến đợt thu hoạch rau, bà X thấy trên ruộng xuất hiện sâu ăn lá. Theo em, bà X nên lựa chọn các biện pháp phòng trừ nào cho sâu ăn lá để vừa tiêu diệt được sâu và an toàn cho con người, môi trường? Vì sao?

Phương pháp giải:

Kết hợp sách giáo khoa trang 82 để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết: 

Theo em, bà X nên lựa chọn các biện pháp cơ giới vật lí hoặc biện pháp  sinh học để vừa tiêu diệt được sâu và an toàn cho con người, môi trường. Vì các phương pháp đó đảm bảo thân thiện với môi trường và an toàn cho sức khỏe của người sản xuất và tiêu dùng.

3. Tình huống 2: Trong quá trình sản xuất lúa, đến thời điểm bón phân thúc, ông Y thấy trên ruộng xuất hiện nhiều vết bệnh đạo ôn rất mới. Điều kiện thời tiết rất thích hợp cho bệnh tiếp tục phát triển (trời âm u, có sương mù nhiều, biên độ nhiệt cao,..). Theo em, ông Y nên xử lý như thế nào? Vì sao?

Phương pháp giải:

Kết hợp sách giáo khoa trang 82 để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết: 

Theo em, ông Y nên bón phân cân đối, phun thuốc phòng bệnh. 

Vì bệnh đạo ôn xuất hiện trên cây lúa một dịch bệnh nguy hiểm, gây ảnh hưởng lớn đến năng suất và chất lượng lúa và cơ hội môi trường thích hợp cho bệnh phát triển lan rộng Nên ông y phải bón phân cân đối và phun thuốc phòng bệnh.

Câu hỏi tr 83

Hình thành kiến thức

1. Vì sao phòng trừ tổng hợp sâu, bệnh hại cây trồng lại giữ được cân bằng được sinh thái?

Phương pháp giải:

Kết hợp sách giáo khoa trang 83 để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết: 

Phòng trừ tổng hợp sâu, bệnh hại cây trồng lại giữ được cân bằng được sinh thái vì các cây sinh trưởng, phát triển tốt => giữ được cân bằng sinh thái.

2. Vì sao phải thăm đồng thường xuyên?

Phương pháp giải:

Kết hợp sách giáo khoa trang 83 để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết: 

Phải thăm đồng thường xuyên để kịp thời nắm bắt tình trạng của cây từ đó có các biện pháp khắc phục xử lý kịp thời để cây sinh trưởng và phát triển tốt nhất.

Hình thành kiến thức
1. Cơ sở khoa học của việc sản xuất chế phẩm vi sinh phòng trừ sâu, bệnh hại là gì?

Phương pháp giải:

Kết hợp sách giáo khoa trang 83 để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết: 

Cơ sở khoa học của việc sản xuất chế phẩm vi sinh phòng trừ sâu, bệnh hại :

- Chế phẩm vi khuẩn: Tinh thể protein độc gây ngộ độc với một số loài sâu. Sau khi nuốt phải tinh thể protein độc, cơ thể sâu bị tê liệt và bị chết sau 2-4 ngày.

- Chế phẩm virus: Sâu non mẫn cảm với virus, khi nhiễm cơ thể mềm nhũn, màu sắc biến đổi và chết.

- Chế phẩm nấm: Nấm túi ký sinh trên nhiều loại sâu bọ và rệp. Khi nhiễm cơ thể trương lên, các hệ cơ quan bị ép vào thành cơ thể sâu bọ, yếu dần rồi chết.

2. Khi bảo quản chế phẩm vi sinh phòng trừ sâu hại cây trồng cần chú ý những vấn đề gì?

Phương pháp giải:

Kết hợp sách giáo khoa trang 83 để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết: 

Khi bảo quản chế phẩm vi sinh phòng trừ sâu hại cây trồng cần chú ý những vấn đề :

Bảo quản nơi khô ráo thoáng mát, nhiệt độ, độ ẩm môi trường thích hợp; Chú ý hạn sử dụng.

Vận dụng
Tìm hiểu các chế phẩm vi sinh phòng trừ sâu, bệnh hại cây trồng ở địa phương em

Phương pháp giải:

Kết hợp sách giáo khoa trang 83 để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

- Chế phẩm vi sinh trừ bệnh cây trồng bao gồm các chủng vi sinh vật và nấm khuẩn có lợi như: Bacillus sp, Pseudomonas sp, Trichoderma sp 109CFU/g..

- Thuốc thảo mộc Azadirachtin, Rotenone, Saponin, Matrine,… được dùng phòng trừ, xua đuổi và gây ngán nhiều sâu hại trên rau.           

- Nấm đối kháng Trichoderma hạn chế một số loại nấm bệnh trong đất


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Học trực tuyến Lớp 10 tại Tuyensinh247.com, Cam kết giúp học sinh học tốt, hoàn trả học phí nếu học không hiệu quả.