1001+ mẫu dàn ý bài văn phân tích tác phẩm hay nhất 200+ Dàn ý nghị luận về một tác phẩm thơ thất ngôn bát cú

Viết bài văn trình bày suy nghĩ của em về bài thơ “Tức cảnh Pắc Bó ” của Hồ Chí Minh


I. Mở bài - Giới thiệu sơ lược về tác giả Hồ Chí Minh và bài “Tức cảnh Pắc Bó”

Lựa chọn câu để xem lời giải nhanh hơn

Dàn ý chung

I. Mở bài

- Giới thiệu sơ lược về tác giả Hồ Chí Minh và bài “Tức cảnh Pắc Bó”

- Cảm nhận chung: Bài thơ thể hiện phong thái ung dung, tinh thần lạc quan và tình yêu thiên nhiên, yêu cách mạng sâu sắc của Bác. 

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa:

- Hoàn cảnh sống và làm việc đầy gian khổ nhưng gần gũi với thiên nhiên thể hiện ra sao?

- Tư thế hiên ngang và niềm vui làm cách mạng thế nào?

- Cảm hứng lãng mạn và cốt cách người chiến sĩ cách mạng như thế nào?

2. Đánh giá về nghệ thuật:

- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật ngắn gọn, hàm súc.

- Giọng điệu hóm hỉnh, vui tươi, pha chút đùa vui nhưng vẫn đầy hào hùng.

III. Kết bài

- Tác phẩm là bức chân dung tự họa bằng thơ sinh động, chân thực và tuyệt đẹp về Hồ Chí Minh.

- Tác động đối với người đọc: Bài học về tinh thần lạc quan, ý chí vượt khó và lòng yêu nước. 

Dàn ý chi tiết Mẫu 1

I. Mở bài

Trong nền thơ ca cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh không chỉ là vị lãnh tụ vĩ đại mà còn là một nhà thơ với tâm hồn ung dung, lạc quan giữa muôn vàn gian khó. Bài thơ Tức cảnh Pác Bó được sáng tác trong những ngày đầu Bác trở về nước lãnh đạo cách mạng đã khắc họa chân thực cuộc sống nơi núi rừng gian khổ nhưng vẫn toát lên tinh thần vui tươi, thanh thản. 

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa:

a. Bức tranh sinh hoạt nơi núi rừng Pác Bó: “Sáng ra bờ suối, tối vào hang”

- Gợi nếp sống giản dị, đều đặn của Bác nơi chiến khu.

- Không gian thiên nhiên gần gũi, thanh bình.

- Cuộc sống tuy thiếu thốn nhưng hòa hợp với thiên nhiên.

b. Cuộc sống gian khổ nhưng tràn đầy tinh thần lạc quan: “Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng”

- Điều kiện vật chất đơn sơ, thiếu thốn.

- Từ “vẫn sẵn sàng” thể hiện thái độ chủ động, vui vẻ, lạc quan.

- Thể hiện tinh thần vượt lên gian khổ vì lý tưởng cách mạng.

c. Hình ảnh người chiến sĩ cách mạng ung dung, say mê công việc: “Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng”

- Hoàn cảnh làm việc khó khăn, thiếu thốn.

- Bác vẫn miệt mài làm việc lớn lao cho dân tộc.

- Cho thấy ý chí kiên cường, trách nhiệm lớn lao của người lãnh tụ.

d. Niềm vui lớn lao của người cách mạng: “Cuộc đời cách mạng thật là sang”

- “Sang” không phải giàu sang vật chất mà là sự cao đẹp về tinh thần.

- Niềm hạnh phúc khi được sống, cống hiến cho cách mạng.

- Khẳng định vẻ đẹp tâm hồn và lý tưởng sống cao cả của Bác.

2. Đánh giá về nghệ thuật

Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt ngắn gọn, hàm súc.

- Ngôn ngữ giản dị, tự nhiên mà sâu sắc.

- Giọng thơ hóm hỉnh, khỏe khoắn, lạc quan.

- Nghệ thuật đối lập (gian khổ – “sang”) làm nổi bật tư tưởng tác phẩm.

- Hình ảnh chân thực, giàu sức gợi.

III. Kết bài

- Khẳng định lại giá trị: Bài thơ Tức cảnh Pác Bó là tác phẩm tiêu biểu thể hiện phong thái ung dung, tinh thần lạc quan và lý tưởng cách mạng cao đẹp của Bác.

- Tác động đối với người đọc: Nhắc nhở thế hệ trẻ sống có lý tưởng, biết cống hiến cho đất nước.

Dàn ý chi tiết Mẫu 2

I. Mở bài

"Tức cảnh Pắc Bó" (sáng tác tháng 2 năm 1941, khi Bác mới trở về nước sau 30 năm bôn ba và trực tiếp lãnh đạo cách mạng tại hang Pắc Bó - Cao Bằng). Bài thơ là khúc ca vui mộc mạc, thể hiện tinh thần lạc quan cách mạng và phong thái ung dung, vượt lên trên mọi gian khổ của Người.

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa:

- Hoàn cảnh sống, làm việc hằng ngày của Bác (Hai câu đầu):

"Sáng ra bờ suối, tối vào hang": Nhịp thơ 4/3 đều đặn tạo nên một phong thái sống nề nếp, chủ động và hoàn toàn hòa hợp với thiên nhiên. Gian khổ đấy nhưng phong thái lại vô cùng nhẹ nhàng.

"Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng": Sản vật địa phương đạm bạc (cháo ngô, rau măng núi). Từ "vẫn sẵn sàng" đầy hóm hỉnh cho thấy tinh thần vượt khó, xem cái nghèo khó của vật chất thành sự giàu có của tự nhiên.

- Tư thế làm việc và lý tưởng cách mạng vĩ đại (Câu thứ ba)

"Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng": Hình ảnh "bàn đá chông chênh" (đối tượng vật chất không bằng phẳng, thô sơ) tương phản đối lập với công việc "dịch sử Đảng" (công việc trọng đại, định hướng cho cả tiền đồ cách mạng dân tộc).

+  Ý nghĩa: Khắc họa tư thế sừng sững, uy nghi của người chiến sĩ cách mạng làm chủ thời cuộc ngay giữa núi rừng hoang vu.

- Cảm xúc "sang" trong cuộc đời cách mạng (Câu cuối): "Cuộc đời cách mạng thật là sang": Chữ "sang" là nhãn tự của cả bài thơ. Cái "sang" ở đây không phải là nhung lụa vật chất, mà là cái sang trong tâm hồn: được sống, chiến đấu vì độc lập tự do, được hòa mình với non sông đất nước.

2. Đánh giá về nghệ thuật

Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật được vận dụng tự nhiên, linh hoạt, mang hơi thở thời đại mới.

- Ngôn ngữ thơ giản dị, mộc mạc nhưng hàm súc, sử dụng nghệ thuật đối lập triệt để giữa cái hữu hạn của điều kiện sống với cái vô hạn của lý tưởng cách mạng.

- Giọng điệu thơ vui tươi, nhẹ nhàng, pha chút hóm hỉnh đùa vui của một tâm hồn lớn.

III. Kết bài

- Khẳng định lại giá trị: "Tức cảnh Pắc Bó" là một kiệt tác thơ tứ tuyệt, kết tinh trọn vẹn vẻ đẹp của một nhân cách lớn, một tinh thần thép trong một thi sĩ Hồ Chí Minh.

- Tác động đối với người đọc: Truyền cảm hứng sâu sắc về lối sống tích cực, tinh thần lạc quan vượt qua mọi nghịch cảnh, đồng thời bồi đắp lòng trân trọng và biết ơn sự hy sinh của thế hệ cha anh.

Dàn ý chi tiết Mẫu 3

I. Mở bài

"Tức cảnh Pắc Bó" của Hồ Chí Minh: Một cái nhìn hoàn toàn mới về cuộc sống nơi suối rừng dưới lăng kính cách mạng. Bài thơ khắc họa vẻ đẹp hài hòa giữa một tâm hồn thi sĩ nho nhã, yêu thiên nhiên và một tinh thần chiến sĩ hiện đại, quyết liệt vì vận mệnh đất nước.

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa:

- Thú lâm tuyền phiên bản hiện đại:

+ Hành động "ra bờ suối, vào hang", ăn "cháo bẹ rau măng" gợi dáng dấp của một bậc hiền triết lánh đời quy ẩn xưa kia.

+ Tuy nhiên, Bác ở hang, bên suối không phải để lãng quên cuộc đời, để "lánh đục tìm trong" ích kỷ, mà là để chờ thời cơ, xây dựng căn cứ địa cách mạng, giải phóng dân tộc.

- Tâm thế làm chủ và kiến tạo lịch sử:

+ Hình ảnh người chiến sĩ dịch sử Đảng trên chiếc bàn đá chông chênh là biểu tượng cho sự can trường. Khó khăn gian khổ không làm chùn bước chân, ngược lại càng làm bệ đỡ cho những lý tưởng lớn lao phát triển.

+ Bác biến không gian hoang sơ của Pắc Bó thành một "văn phòng cách mạng" đại ngàn, lãng mạn và đầy khí phách.

- Định nghĩa mới về cái "Sang": Cái sang của người chiến sĩ cộng sản: Khi lý tưởng trùng khít với hành động, khi mỗi ngày trôi qua đều có ích cho đồng bào. Đó là sự giàu có về mặt tinh thần mà không một thế lực bạo tàn nào có thể tước đoạt.

2. Đánh giá về nghệ thuật

Sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố cổ điển (thi liệu suối, hang, thể thơ tứ tuyệt, thú lâm tuyền) và tinh thần hiện đại (nội dung dịch sử Đảng, từ ngữ giản dị như cháo bẹ, rau măng).

- Lối thơ "tức cảnh" lấy cái ngẫu nhiên của hiện thực để mở ra cái tất nhiên của tương lai lịch sử.

- Kết cấu tứ tuyệt chặt chẽ, câu cuối hạ chữ "sang" bất ngờ nhưng hoàn toàn thuyết phục, làm bừng sáng cả bài thơ.

III. Kết bài

- Khẳng định lại giá trị: Bài thơ mang giá trị giáo dục tinh thần vô giá, nâng tầm cuộc sống gian khổ thành một thi phẩm giàu chất thơ và chất thép.

- Tác động đối với người đọc: Giúp thế hệ trẻ nhận thức sâu sắc hơn về lý tưởng sống; biết tìm thấy niềm vui trong lao động, cống hiến và nuôi dưỡng một tâm hồn trong sạch, vững vàng trước mọi sóng gió cuộc đời.

Dàn ý chi tiết Mẫu 4

I. Mở bài

Có lẽ không ai có thể quên hình ảnh Bác Hồ với cuộc sống giản dị, thanh cao giữa núi rừng Việt Bắc. Bài thơ "Tức cảnh Pác Bó" là một trong những tác phẩm tiêu biểu cho phong cách thơ của Người. Qua những câu thơ ngắn gọn, mộc mạc, người đọc thấy được tinh thần vượt lên mọi khó khăn, lòng yêu thiên nhiên và khí phách hiên ngang, lạc quan của người chiến sĩ cách mạng.

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa:

Hoàn cảnh sống và làm việc của Bác tại Pác Bó:

+ Nơi ở: "sáng ra bờ suối, tối vào hang" → cuộc sống hòa mình với thiên nhiên, sơ sài, thiếu thốn.

+ Vật dụng: "cháo bẹ, rau măng" → thức ăn đạm bạc, giản dị.

+ Công việc: "bàn đá chông chênh" → làm việc trên bàn đá, điều kiện thô sơ.

- Vẻ đẹp tinh thần của Bác qua bài thơ:

Tinh thần lạc quan, ung dung: Giữa cảnh thiếu thốn, Bác vẫn cảm thấy "sẵn sàng", "chông chênh" mà vẫn vững vàng → phong thái của người làm chủ hoàn cảnh.

Tình yêu thiên nhiên, lối sống hòa hợp với tự nhiên: Suối, hang, măng, bẹ trở thành bạn tri kỷ.

Niềm tin vào tương lai cách mạng: Cuộc sống khó khăn nhưng "cuộc đời cách mạng thật là sang" – chữ "sang" kết thúc bài thơ thể hiện quan niệm cao đẹp: sang không phải giàu có vật chất mà là sang trong tinh thần, sang vì lý tưởng.

- Ý nghĩa chung: Bài thơ là bức chân dung tự họa về Bác – một chiến sĩ cách mạng kiên cường, một tâm hồn thi sĩ lạc quan yêu đời. Khẳng định vẻ đẹp của lối sống giản dị, thanh cao, giàu lý tưởng.

2. Đánh giá về nghệ thuật

Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt, ngắn gọn, cô đúc.

- Ngôn ngữ thơ bình dị, tự nhiên, không hoa mỹ (bờ suối, hang, cháo bẹ, rau măng).

- Giọng thơ hóm hỉnh, pha chút hài hước (chông chênh), tạo sự thoải mái, nhẹ nhàng.

- Sử dụng thủ pháp đối lập: điều kiện vật chất khó khăn đối lập với tinh thần "sang" trọng → tô đậm vẻ đẹp tâm hồn.

III. Kết bài

- Khẳng định lại giá trị: "Tức cảnh Pác Bó" là một bài thơ hay, tiêu biểu cho thơ ca cách mạng của Hồ Chí Minh. 

- Tác động đối với người đọc: Bài thơ giúp thế hệ sau hiểu rõ hơn về cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác. 

Dàn ý chi tiết Mẫu 5

I. Mở bài

"Một bữa cháo bẹ, ba bữa rau măng", "bàn đá chông chênh"... Những hình ảnh tưởng chừng như chỉ gợi lên sự thiếu thốn, vất vả, thế nhưng qua con mắt của Bác Hồ trong bài thơ "Tức cảnh Pác Bó", tất cả lại trở nên lãng mạn, "sang trọng" lạ thường.

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa:

- Hoàn cảnh sống và làm việc đầy gian khổ nhưng gần gũi với thiên nhiên

+ Nhịp điệu và đối lập: Nhịp thơ 4/3 cân đối, tạo sự đối lập nhịp nhàng giữa thời gian (sáng - tối) và không gian (bờ suối - hang).

+ Hiện thực khắc nghiệt: Cuộc sống sinh hoạt vô cùng thiếu thốn, đạm bạc chỉ với "cháo bẹ, rau măng".

+ Thái độ của Bác: Điệp từ "vẫn sẵn sàng" thể hiện sự chủ động, tâm thế chấp nhận gian khổ với thái độ vui vẻ, lạc quan, không một chút bi quan hay than phiền. 

- Tư thế hiên ngang và niềm vui làm cách mạng

+ Hình ảnh đối lập: Sự đối lập giữa tính chất công việc (vô cùng quan trọng, thiêng liêng: "dịch sử Đảng") và phương tiện làm việc thô sơ, tạm bợ ("bàn đá chông chênh").

+ Tư thế, phong thái: Từ láy "chông chênh" gợi sự gập ghềnh, khó khăn nhưng vẫn làm nổi bật tư thế uy nghi, vững chãi của Người. Đó là tư thế của người làm chủ hoàn cảnh. 

- Cảm hứng lãng mạn và cốt cách người chiến sĩ cách mạng

+ Chữ "sang" (nhãn tự của bài thơ): Là sự tự ý thức về niềm hạnh phúc khi được cống hiến cho dân, cho nước.

+ Quan niệm sống: "Sang" không phải là sự giàu có về vật chất mà là sự giàu có về tinh thần, là lý tưởng cao cả, sự tự do và tâm hồn thanh thản của người chiến sĩ cộng sản.

2. Đánh giá nghệ thuật

- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật ngắn gọn, hàm súc.

- Giọng điệu hóm hỉnh, vui tươi, pha chút đùa vui nhưng vẫn đầy hào hùng.

III. Kết bài

- Khẳng định vẻ đẹp tâm hồn Bác — luôn lạc quan, ung dung, tự tại.

- Tác động đối với người đọc: Học tập tinh thần vượt khó, lối sống giản dị và tích cực trong cuộc sống.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Gửi bài tập - Có ngay lời giải