Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích vẻ đẹp của con sông Đà trong đoạn trích Người lái đò Sông Đà (Nguyễn Tuân)

Dàn ý chung

I. Mở bài

Giới thiệu tác giả Nguyễn Tuân, tác phẩm và nêu khái quát sông Đà mang hai nét đẹp hung bạo, trữ tình. 

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa:

- Vẻ đẹp hung bạo, hiểm trở hiện lên thế nào?

- Vẻ đẹp trữ tình, thơ mộng ra sao?

2. Đánh giá về nghệ thuật:

Sự kết hợp độc đáo giữa ngôn từ uyên bác, giàu tính tạo hình với bút pháp nhân hóa xuất sắc, biến dòng sông thành một sinh thể có cá tính và linh hồn riêng biệt.

III. Kết bài

- Sông Đà là một công trình nghệ thuật vĩ đại của tạo hóa.

- Thể hiện cái tôi tài hoa, uyên bác và lòng yêu quê hương đất nước sâu sắc của Nguyễn Tuân.

Dàn ý chi tiết Mẫu 1

I. Mở bài

Nguyễn Tuân là nhà văn tài hoa, uyên bác, luôn say mê khám phá vẻ đẹp của thiên nhiên và con người. Trong Người lái đò Sông Đà, ông đã khắc họa sông Đà vừa hùng vĩ, dữ dội, vừa thơ mộng, trữ tình, qua đó thể hiện tình yêu sâu sắc với quê hương, đất nước.

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa:

• Sông Đà hùng vĩ, dữ dội:

• Dòng sông hiểm trở với vách đá dựng đứng, ghềnh thác dữ dội, những hút nước và “thạch trận” đầy nguy hiểm.

• Sông Đà hiện lên như một sinh thể có tâm trạng, lúc hung bạo, dữ dằn, thách thức con người.

• Sông Đà thơ mộng, trữ tình:

• Khi rời xa ghềnh thác, dòng sông trở nên mềm mại, yên ả, trong trẻo.

• Mang vẻ đẹp của thiếu nữ: duyên dáng, giàu sức sống; cảnh vật hai bên bờ hoang sơ, thanh bình.

• Qua đó, Nguyễn Tuân thể hiện tình yêu thiên nhiên, niềm tự hào trước vẻ đẹp của quê hương, đất nước.

2. Đánh giá về nghệ thuật:

• Ngôn ngữ giàu hình ảnh, giàu sức gợi.

• Sử dụng hàng loạt phép so sánh, nhân hóa, liên tưởng độc đáo.

• Cách miêu tả tài hoa, uyên bác, biến con sông thành một hình tượng nghệ thuật sống động.

III. Kết bài

- Sông Đà là hình tượng thiên nhiên vừa dữ dội vừa thơ mộng, thể hiện rõ phong cách tài hoa, uyên bác của Nguyễn Tuân.

- Gợi tình yêu thiên nhiên, quê hương và sự trân trọng vẻ đẹp của đất nước.

Dàn ý chi tiết Mẫu 2

I. Mở bài

Sông Đà dưới ngòi bút Nguyễn Tuân với vẻ đẹp hung bạo, dữ dội như một "kẻ thù số một" của con người.

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa:

• Bức tranh thiên nhiên dữ dội: Cảnh đá chẹt lòng sông hẹp, những ghềnh Hát Loóng "nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió", những hút nước xoáy sâu hút thù lù như giếng bê tông.

• Tung ra ba trùng vi thạch trận: Sông Đà bày binh bố trận với đá bờ, đá hòn, đá chìm, đá nổi nhằm tiêu diệt người lái đò.

• Ý nghĩa: Là chất xúc tác, là "đòn bẩy" làm nổi bật sự tài trí, dũng cảm và tay lái nghệ sĩ của người lái đò Tây Bắc.

2. Đánh giá về nghệ thuật:

• Bút pháp so sánh, liên tưởng độc đáo, táo bạo; sự kết hợp tri thức của nhiều ngành nghệ thuật (điện ảnh, quân sự, võ thuật).

• Ngôn từ góc cạnh, giàu tính tạo hình và nhịp điệu dồn dập, căng thẳng.

III. Kết bài

- Khắc họa thành công chất "vàng 10" của thiên nhiên Tây Bắc hùng vĩ, khẳng định cá tính sáng tạo độc đáo của Nguyễn Tuân.

- Kích thích trí tưởng tượng, gieo vào lòng người đọc sự ngỡ ngàng và tình yêu đối với sự kì vĩ của non sông.

Dàn ý chi tiết Mẫu 3

I. Mở bài

Sông Đà dịu dàng, thơ mộng - một nét vẽ trữ tình đằm thắm trong trang văn Nguyễn Tuân.

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa:

• Dáng hình và màu sắc kiều diễm: Sông Đà mềm mại như "một ắng tóc trữ tình", đổi màu theo mùa (mùa xuân xanh ngọc bích, mùa thu lừ lừ chín đỏ).

• Bức tranh ven sông gợi cảm: Khung cảnh bờ sông hồn nhiên như một cổ tích: bầy hươu ngơ ngác, những búp cỏ non đọng sương, dòng sông trôi "dịu dàng như một người tình nhân".

• Ý nghĩa: Thể hiện tình yêu tha thiết, sự gắn bó sâu nặng của Nguyễn Tuân với vẻ đẹp bình yên, thơ mộng của đất nước.

2. Đánh giá về nghệ thuật:

• Câu văn kéo dài, nhịp điệu êm ả, nhẹ nhàng như dòng chảy êm đềm của con sông.

• Sử dụng bút pháp lãng mạn, hình ảnh so sánh nhân hóa đầy chất thơ và thẩm mỹ cao.

III. Kết bài

- Khắc họa trọn vẹn vẻ đẹp đa chiều của dòng sông, khẳng định phong cách nghệ thuật tài hoa, uyên bác của tác giả.

- Khơi gợi cảm xúc thẩm mỹ tinh tế và tình yêu tha thiết đối với thiên nhiên quê hương Việt Nam.

Dàn ý chi tiết Mẫu 4

I. Mở bài

"Người lái đò Sông Đà" là áng văn xuôi tiêu biểu, khắc họa vẻ đẹp vừa hung bạo, vừa trữ tình của con sông Đà. Sông Đà hiện lên với hai nét đối lập nhưng thống nhất: dữ dội, bí ẩn và thơ mộng, trữ tình.

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa:

• Vẻ đẹp hung bạo, dữ dội:

• Sông Đà như "kẻ thù số một" với cảnh đá dựng vách, ghềnh thác hiểm trở.

• Hình ảnh "quãng sông ấy có nhiều hút nước", "nước xô đá, đá xô sóng" tạo nên không khí căng thẳng, nguy hiểm.

• Sự bí ẩn, khó lường được thể hiện qua những âm thanh "rống lên như tiếng một con trâu mộng".

• Vẻ đẹp trữ tình, thơ mộng:

• Sông Đà như một người thiếu nữ: "trôi như một áng tóc trữ tình", màu nước "xanh như ngọc bích".

• Cảnh hai bên bờ với "cỏ gianh đồi núi", "những đám mây mùa xuân" gợi vẻ yên bình, nên thơ.

• Nguyễn Tuân đã nhân hóa, so sánh để làm nổi bật nét duyên dáng, mềm mại của dòng sông.

2. Đánh giá về nghệ thuật:

• Sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh, biểu cảm: Các biện pháp so sánh, nhân hóa, ẩn dụ được sử dụng đa dạng, sáng tạo.

• Tài năng miêu tả, xây dựng hình tượng: Nguyễn Tuân đã dựng lên bức tranh sông Đà vừa chân thực vừa kì ảo, vừa mãnh liệt vừa lãng mạn.

• Chất tài hoa, uyên bác: Nhà văn đã thể hiện sự am hiểu sâu sắc về địa lí, văn hóa và nghệ thuật tạo hình.

III. Kết bài

-  Sông Đà vừa là nhân vật, vừa là biểu tượng của vẻ đẹp thiên nhiên đầy sức sống; là thành công xuất sắc của Nguyễn Tuân trong việc phát hiện, ngợi ca cái đẹp.

- Tạo ấn tượng sâu sắc về sự hùng vĩ, nên thơ của thiên nhiên Tây Bắc; khơi gợi tình yêu đất nước và lòng trân trọng vẻ đẹp của thiên nhiên, con người Việt Nam.

Dàn ý chi tiết Mẫu 5

I. Mở bài

Nguyễn Tuân là bậc thầy tùy bút; Người lái đò Sông Đà là hoa dọc chiến hào. Hình tượng sông Đà mang vẻ đẹp lưỡng tính: hung bạo và trữ tình.

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa:

a. Vẻ đẹp hung bạo, dữ dội (chất vàng của thiên nhiên Tây Bắc):

• Cảnh đá bờ sông: Dựng vách thành, lòng sông hẹp như chẹt họng lòng, lòng sông tối tăm, lạnh lẽo.

• Mặt ghềnh Hát Loóng: Ghềnh dài hàng cây số, nước, đá, sóng, gió gùn ghè, gầm ghè đòi nợ xuýt.

• Hút nước Tà Mường Súm: Sâu hoắm như giếng bê tông, thở và kêu thở hồng hộc như cửa cống cái bị sặc.

• Thác đá và trùng vi thạch trận: Âm thanh oán trách, khiêu khích, rống lên như ngàn con trâu mộng; thạch trận hiểm độc với cửa tử, cửa sinh nhằm nuốt chửng thuyền bè.

b. Vẻ đẹp trữ tình, thơ mộng (áng tóc trữ tình):

• Hình dáng: Dòng sông uốn lượn như một áng tóc trữ tình tuôn dài tuôn dài, lấp lánh mây trời Tây Bắc.

• Màu nước: Thay đổi theo mùa (mùa xuân xanh ngọc bích, mùa thu lừ lừ chín đỏ).

• Cảnh sắc đôi bờ: Vừa gợi cảm hoang sơ (bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử), vừa trù phú (nương ngô nhú lá non, con hươu thơ ngộ).

2. Đặc sắc nghệ thuật của tùy bút

• Ngôn ngữ văn xuôi giàu chất thơ: Từ ngữ được chọn lọc kỹ lưỡng, giàu hình ảnh, nhạc điệu, sử dụng nhiều biện pháp tu từ (nhân hóa, so sánh, ẩn dụ).

• Chất uyên bác và tài hoa: Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa kiến thức địa lý, văn hóa, kiến trúc với cảm xúc thẩm mỹ cá nhân.

• Giọng điệu: Trầm lắng, suy tư, lúc lại nồng nàn, tha thiết như một lời tự tình.

III. Kết bài

- Sông Đà là một công trình nghệ thuật vĩ đại của tạo hóa.

- Thể hiện cái tôi tài hoa, uyên bác và lòng yêu quê hương đất nước sâu sắc của Nguyễn Tuân.