Xì xị

• Từ phức
• Từ láy
• Từ láy toàn bộ
• Từ láy tượng thanh
• Từ thuần việt

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Như xị. (láy).

Ví dụ: Cô ấy xì xị than phiền về bữa trưa nguội.

Đặt câu với từ "Xì xị"

Nghĩa: Như xị. (láy).

Học sinh tiểu học

• Bạn Lan xì xị kể bí mật vào tai tớ.
• Em bé xì xị gọi mẹ trong chăn.
• Cậu ấy xì xị than mệt sau giờ thể dục.

Học sinh THCS – THPT

• Nó xì xị than bài kiểm tra khó, nhưng vẫn mở vở ôn lại.
• Bạn ngồi sau xì xị góp ý, mình quay lại mới nghe loáng thoáng.
• Trên xe bus, đôi bạn xì xị bàn kế hoạch cho buổi dã ngoại.

Người trưởng thành

• Cô ấy xì xị than phiền về bữa trưa nguội.
• Anh xì xị một mình giữa bếp, lời trách khẽ tan vào tiếng quạt.
• Hai người xì xị bên hiên, câu chuyện đứt quãng như mưa bụi.
• Tôi nghe họ xì xị nơi cuối hành lang, chỉ kịp giữ lại vài chữ lẩn trong gió.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để miêu tả âm thanh hoặc hành động phát ra tiếng nhỏ, liên tục, thường là tiếng thở dài hoặc tiếng nói nhỏ không rõ ràng.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để tạo hiệu ứng âm thanh hoặc miêu tả tâm trạng nhân vật.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thường mang sắc thái không trang trọng, gần gũi, có thể diễn tả sự không hài lòng hoặc mệt mỏi.
• Thuộc khẩu ngữ, thường dùng trong giao tiếp hàng ngày.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn miêu tả âm thanh nhỏ, liên tục, thường là tiếng thở dài hoặc tiếng nói nhỏ.
• Tránh dùng trong các văn bản trang trọng hoặc chuyên ngành.
• Thường dùng trong các tình huống không chính thức, thân mật.

Lưu ý đặc biệt

• Người học dễ nhầm lẫn với từ "xị" khi không rõ ngữ cảnh.
• Khác biệt với "xì xào" ở chỗ "xì xị" thường chỉ âm thanh nhỏ, liên tục, còn "xì xào" thường chỉ tiếng nói chuyện rì rầm.
• Để dùng tự nhiên, cần chú ý đến ngữ cảnh và sắc thái cảm xúc của người nói.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ láy, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "Anh ấy xì xị cả ngày."

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với các trạng từ chỉ thời gian hoặc mức độ, ví dụ: "luôn xì xị", "thường xuyên xì xị".

Từ liên quan:

• xị
• phụng phịu
• dỗi
• hờn
• giận
• buồn
• ủ rũ
• ủ ê
• cau
• nhăn mặt