Vô cớ

Nghĩa & Ví dụ

tính từ

Không có cớ. Không có lí do

Ví dụ: Anh xin lỗi vì đã cáu gắt vô cớ.

Đặt câu với từ "Vô cớ"

Nghĩa: Không có cớ. Không có lí do

Học sinh tiểu học

• Bạn ấy bị mắng vô cớ nên buồn rầu cả buổi.
• Con mèo bị đuổi khỏi ghế một cách vô cớ.
• Bạn Lan khóc vì bị hiểu lầm vô cớ.

Học sinh THCS – THPT

• Thầy cô nhắc chúng mình không nên chỉ trích bạn bè một cách vô cớ.
• Cậu ấy giận dỗi vô cớ, khiến cả nhóm bối rối.
• Không ai thích bị nghi ngờ vô cớ khi chưa có bằng chứng.

Người trưởng thành

• Anh xin lỗi vì đã cáu gắt vô cớ.
• Đừng gây tổn thương vô cớ, vì lời nói có sức nặng hơn ta tưởng.
• Trong nhiều mối quan hệ, khoảng lặng vô cớ đôi khi chính là lời cảnh báo.
• Không nên áp đặt quy định vô cớ rồi bắt người khác tuân theo.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Không có cớ. Không có lí do

Từ đồng nghĩa:

• không cớ

Từ trái nghĩa:

• hữu cớ

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
vô cớ	trung tính, hơi phê phán; văn nói và viết phổ thông Ví dụ: Anh xin lỗi vì đã cáu gắt vô cớ.
không cớ	trung tính, ngắn gọn; văn nói Ví dụ: Nó giận không cớ.
hữu cớ	trung tính; trang trọng/chuẩn Ví dụ: Việc kiểm tra là hữu cớ.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ hành động hoặc sự việc xảy ra mà không có lý do rõ ràng.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Ít phổ biến, thường được thay thế bằng các từ ngữ trang trọng hơn.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để tạo cảm giác bí ẩn hoặc nhấn mạnh sự phi lý.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự bất ngờ hoặc khó hiểu về một sự việc.
• Thường mang sắc thái tiêu cực hoặc chỉ trích.
• Thuộc khẩu ngữ và văn chương, ít trang trọng.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự thiếu lý do hoặc cơ sở của một hành động.
• Tránh dùng trong văn bản chính thức hoặc học thuật.
• Thường đi kèm với các từ chỉ hành động hoặc sự kiện.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ có nghĩa tương tự như "không lý do" nhưng "vô cớ" thường mang sắc thái mạnh hơn.
• Người học dễ mắc lỗi khi dùng trong ngữ cảnh trang trọng.
• Để dùng tự nhiên, nên kết hợp với ngữ cảnh phù hợp để tránh hiểu nhầm.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Tính từ, thường làm vị ngữ hoặc định ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép đẳng lập, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau danh từ khi làm định ngữ hoặc đứng một mình khi làm vị ngữ; có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "hành động vô cớ".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với danh từ, động từ; ví dụ: "bị chỉ trích vô cớ", "bị phạt vô cớ".

Từ liên quan:

• vu vơ
• bâng quơ
• ngẫu nhiên
• tuỳ tiện
• bất chợt
• đột ngột
• tình cờ
• bất ngờ
• vô lí
• vô căn cứ