Tị

• Từ đơn
• Từ đa nghĩa
• Từ Hán Việt
• Từ mượn
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

1.

danh từ

Kí hiệu thứ sáu (lấy rắn làm tượng trưng) trong mười hai chi dùng trong phép đếm thời gian cổ truyền của Trung Quốc.

Ví dụ : Anh ấy tuổi Tị, tính điềm đạm.

2.

danh từ

Lượng rất nhỏ, rất tí, gần như không đáng kể; chút.

3.

động từ

Tỏ ra không bằng lòng trước cái người khác được hưởng; vì so sánh và cho rằng mình bị thiệt.

Ví dụ : Đừng tị với phần thưởng của người khác.

Đặt câu với từ "Tị"

Nghĩa 1: Kí hiệu thứ sáu (lấy rắn làm tượng trưng) trong mười hai chi dùng trong phép đếm thời gian cổ truyền của Trung Quốc.

Học sinh tiểu học

• Năm nay là năm Tị, con rắn làm linh vật.
• Bạn Lan sinh năm Tị nên bố mẹ tặng búp bê hình rắn.
• Trên lịch treo tường có hình con rắn ở ô ghi chữ Tị.

Học sinh THCS – THPT

• Tuổi Tị được ví với con rắn trong mười hai con giáp.
• Bà ngoại bảo người tuổi Tị thường khéo léo, nhưng đó chỉ là chuyện dân gian.
• Trong bài sử, thầy nhắc đến địa chi Tị để tính năm theo lịch cổ.

Người trưởng thành

• Anh ấy tuổi Tị, tính điềm đạm.
• Lịch can chi đánh dấu Tị như một nhịp vòng quay, nhắc ta về thời gian xoay vần.
• Trong lá số, chữ Tị nằm đó như một ký hiệu văn hóa, hơn là lời đoán mệnh.
• Nhìn bức tranh mười hai con giáp, con rắn ở vị trí Tị gợi cảm giác cổ xưa.

Nghĩa 2: Lượng rất nhỏ, rất tí, gần như không đáng kể; chút.

Nghĩa 3: Tỏ ra không bằng lòng trước cái người khác được hưởng; vì so sánh và cho rằng mình bị thiệt.

Học sinh tiểu học

• Em đừng tị với bạn vì bạn được sticker, lần sau em cũng sẽ có.
• Bé tị khi anh được mẹ khen, mặt xị xuống.
• Con tị bạn vì bạn được ngồi gần cửa sổ là không tốt.

Học sinh THCS – THPT

• Cô bé hơi tị khi thấy bạn được chọn làm lớp trưởng.
• Cậu tỏ ra tị vì nhóm kia được điểm cộng, còn nhóm mình thì không.
• Tị người khác chỉ làm mình khó chịu thêm, chẳng giải quyết được gì.

Người trưởng thành

• Đừng tị với phần thưởng của người khác.
• Có lúc ta tị chỉ vì so đo hơn thua, chứ đâu phải vì điều đó thực sự quan trọng.
• Anh bảo không tị, nhưng ánh nhìn đã lộ chút chạnh lòng.
• Khi thôi tị, ta nhẹ người và dành năng lượng cho việc tự hoàn thiện.

Xem thêm

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ sự ghen tị, không hài lòng khi thấy người khác có điều gì đó tốt hơn mình.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Ít phổ biến, thường chỉ xuất hiện trong ngữ cảnh phân tích tâm lý hoặc xã hội.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể được sử dụng để miêu tả tâm trạng nhân vật hoặc tạo dựng tình huống kịch tính.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện cảm xúc tiêu cực, thường mang sắc thái ghen ghét hoặc không hài lòng.
• Thuộc khẩu ngữ, ít trang trọng, thường dùng trong giao tiếp hàng ngày.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn diễn tả cảm giác ghen tị hoặc không hài lòng với thành công của người khác.
• Tránh dùng trong các văn bản trang trọng hoặc khi cần giữ thái độ khách quan.
• Thường đi kèm với các từ chỉ cảm xúc tiêu cực khác để nhấn mạnh.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ có nghĩa tương tự như "ghen tị" hoặc "đố kị".
• Người học cần chú ý ngữ cảnh để tránh dùng sai trong các tình huống cần sự trang trọng.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ: Làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu. Động từ: Làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ đơn, không có kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Danh từ: Thường đứng sau lượng từ hoặc tính từ. Động từ: Thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm động từ.

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Danh từ: Thường đi kèm với lượng từ, tính từ. Động từ: Thường đi kèm với trạng từ, bổ ngữ.

Từ liên quan:

• tý
• sửu
• dần
• mão
• thìn
• tỵ
• ngọ
• mùi
• thân
• dậu