Thành khẩn
Nghĩa & Ví dụ
tính từ
Hết sức thành thật trong tự phê bình và tiếp thu phê bình.
Ví dụ:
Anh ấy thành khẩn nhận khuyết điểm trước tập thể.
Nghĩa: Hết sức thành thật trong tự phê bình và tiếp thu phê bình.
1
Học sinh tiểu học
- Em thành khẩn nhận lỗi vì làm vỡ chiếc cốc.
- Bạn ấy thành khẩn nghe cô góp ý và hứa sửa sai.
- Con thành khẩn kể lại chuyện đã xảy ra ở lớp.
2
Học sinh THCS – THPT
- Bạn Minh thành khẩn nhìn nhận điểm yếu của mình khi làm việc nhóm.
- Cô ấy thành khẩn tiếp thu góp ý của thầy và chỉnh lại bài thuyết trình.
- Trong buổi sinh hoạt lớp, cậu ta thành khẩn nói rõ vì sao đi muộn.
3
Người trưởng thành
- Anh ấy thành khẩn nhận khuyết điểm trước tập thể.
- Cô thành khẩn lắng nghe, nên lời phê bình không còn là mũi dao mà hóa thành chiếc gương.
- Trong cuộc họp, sự thành khẩn của anh khiến bầu không khí bớt căng thẳng và mở ra cách sửa sai.
- Thành khẩn không làm ta nhỏ lại; nó mở đường cho sự trưởng thành và niềm tin.
Đồng nghĩa & Trái nghĩa
Nghĩa : Hết sức thành thật trong tự phê bình và tiếp thu phê bình.
Từ đồng nghĩa:
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| thành khẩn | mạnh vừa; thái độ tích cực, tự giác; ngữ vực trang trọng – hành chính, chính trị Ví dụ: Anh ấy thành khẩn nhận khuyết điểm trước tập thể. |
| thành thật | trung tính, phổ thông; mức độ nhẹ hơn Ví dụ: Anh ấy thành thật nhận lỗi trước tập thể. |
| chân thành | trang trọng – văn phong; hơi tình cảm, mức độ vừa Ví dụ: Cô ấy chân thành tiếp thu góp ý của đồng nghiệp. |
| thực lòng | khẩu ngữ, thân mật; sắc thái mềm, tự nhiên Ví dụ: Cậu ấy thực lòng nhận khuyết điểm và sửa chữa. |
| giả dối | mạnh, phê phán; trung tính – khẩu ngữ Ví dụ: Anh ta giả dối khi bị phê bình, chỉ nói cho qua chuyện. |
| xảo trá | rất mạnh, miệt thị; văn viết – phê phán Ví dụ: Ông ấy xảo trá, né tránh mọi góp ý. |
| ngoan cố | mạnh, thái độ tiêu cực; hành chính – phê phán Ví dụ: Bị phê bình mà vẫn ngoan cố, không chịu sửa chữa. |
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi muốn thể hiện sự chân thành trong lời nói hoặc hành động.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Sử dụng khi cần nhấn mạnh sự chân thành trong việc trình bày ý kiến hoặc nhận lỗi.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để miêu tả tính cách nhân vật hoặc tình huống cần sự chân thành.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện sự chân thành, trung thực và nghiêm túc.
- Thường dùng trong ngữ cảnh trang trọng hoặc cần sự chân thành.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự chân thành trong lời nói hoặc hành động.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh không cần sự nghiêm túc hoặc chân thành.
- Thường đi kèm với các hành động tự phê bình hoặc tiếp thu ý kiến.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ có nghĩa tương tự như "chân thành" nhưng "thành khẩn" nhấn mạnh hơn vào sự tự phê bình.
- Người học cần chú ý đến ngữ cảnh để sử dụng từ một cách tự nhiên và chính xác.
1
Chức năng ngữ pháp
Tính từ, thường làm vị ngữ hoặc định ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép đẳng lập, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ khi làm vị ngữ hoặc trước danh từ khi làm định ngữ; có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "rất thành khẩn".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với phó từ chỉ mức độ (rất, hết sức) hoặc danh từ (lời nói, thái độ).
