Sắc mắc

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Hay soi mói, bắt bẻ một cách khó chịu.

Ví dụ : Anh ấy cứ sắc mắc khiến bữa cơm mất vui.

Đặt câu với từ "Sắc mắc"

Nghĩa: Hay soi mói, bắt bẻ một cách khó chịu.

Học sinh tiểu học

• Bạn ấy cứ sắc mắc chuyện bạn ngồi chưa thẳng.
• Cô hàng xóm sắc mắc từng tiếng cười của tụi em ngoài sân.
• Em làm bài xong mà chị vẫn sắc mắc từng dấu chấm, dấu phẩy.

Học sinh THCS – THPT

• Cậu ta hay sắc mắc từ cách nói đến cách đi đứng của người khác.
• Mình góp ý nhẹ thôi, còn cậu ấy thì sắc mắc khiến ai cũng ngại.
• Thầy đã giải thích rồi mà vẫn có bạn sắc mắc từng lỗi nhỏ của nhóm.

Người trưởng thành

• Anh ấy cứ sắc mắc khiến bữa cơm mất vui.
• Sống chung mà ngày nào cũng bị sắc mắc, tôi thấy nghẹt thở.
• Cô ấy quen chăm chút chi tiết, nhưng đôi lúc trượt sang sắc mắc làm người khác tự ái.
• Ở công sở, một lời nhắc khéo đủ rồi; sắc mắc quá chỉ làm quan hệ rạn nứt.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Hay soi mói, bắt bẻ một cách khó chịu.

Từ đồng nghĩa:

• bắt bẻ
• soi mói
• xoi mói
• bới móc

Từ trái nghĩa:

• bỏ qua
• bao dung
• rộng lượng

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
sắc mắc	khẩu ngữ; sắc thái tiêu cực, hơi gay gắt; mức độ mạnh vừa–khá Ví dụ: Anh ấy cứ sắc mắc khiến bữa cơm mất vui.
bắt bẻ	trung tính; mức độ vừa; phê phán chi li Ví dụ: Đừng bắt bẻ từng chữ của tôi nữa.
soi mói	khẩu ngữ; mức độ khá mạnh; tò mò kèm chê trách Ví dụ: Anh ấy cứ soi mói chuyện riêng của người khác.
xoi mói	trang trọng/văn viết hơn; mức độ khá mạnh; chăm chăm tìm lỗi Ví dụ: Đừng xoi mói khuyết điểm của đồng nghiệp.
bới móc	khẩu ngữ; mức độ mạnh; cố tìm lỗi cũ để chê trách Ví dụ: Cô ấy suốt ngày bới móc chuyện đã qua.
bỏ qua	khẩu ngữ; mức độ nhẹ; thái độ rộng lượng, không chấp nhặt Ví dụ: Chuyện nhỏ thôi, bỏ qua đi.
bao dung	trang trọng/đạo đức; mức độ vừa; thái độ vị tha, không xét nét Ví dụ: Hãy bao dung với sai sót của người khác.
rộng lượng	trung tính; mức độ vừa; không chấp nhặt, không bắt bẻ Ví dụ: Anh ấy rộng lượng nên không nói thêm lời nào.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ trích ai đó hay soi mói, bắt bẻ người khác.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để miêu tả tính cách nhân vật.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện thái độ khó chịu, tiêu cực.
• Thường dùng trong khẩu ngữ, ít trang trọng.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn phê phán hành vi soi mói của ai đó.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh trang trọng hoặc khi cần giữ thái độ trung lập.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ có nghĩa tương tự như "bắt bẻ" nhưng "sắc mắc" mang sắc thái tiêu cực hơn.
• Chú ý ngữ cảnh để tránh gây hiểu lầm hoặc xúc phạm người khác.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "Anh ta sắc mắc từng chi tiết."

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với danh từ chỉ đối tượng bị soi mói, ví dụ: "sắc mắc lỗi lầm".

Từ liên quan:

• soi
• mói
• bắt bẻ
• chê
• trách
• chỉ trích
• phê phán
• khó tính
• cằn nhằn
• hạch sách