Phạm huý

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ mượn
• Từ Hán Việt

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Phạm tội nhắc đến tên huý của người bể trên, điều phải kiêng tránh theo tục lệ thời phong kiến.

Ví dụ: Thời phong kiến, đọc thẳng tên vua bị coi là phạm huý.

Đặt câu với từ "Phạm huý"

Nghĩa: Phạm tội nhắc đến tên huý của người bể trên, điều phải kiêng tránh theo tục lệ thời phong kiến.

Học sinh tiểu học

• Thầy dặn không được gọi thẳng tên vua, ai nói ra là phạm huý.
• Bạn nhỏ trong truyện lỡ đọc tên thật của chúa, nên bị quở là phạm huý.
• Ngày xưa, viết nhầm tên vua vào bài là phạm huý và bị phạt.

Học sinh THCS – THPT

• Trong lễ chầu, quan lại né tránh tên thật của hoàng đế để khỏi phạm huý.
• Nhà văn xưa thường đổi chữ khi chạm đến tên tổ tiên quyền quý, sợ bị coi là phạm huý.
• Ở triều đình cũ, chỉ một tiếng gọi sai cũng có thể bị kết là phạm huý.

Người trưởng thành

• Thời phong kiến, đọc thẳng tên vua bị coi là phạm huý.
• Các sử gia phải lách chữ, bởi chỉ một nét trùng tên thánh thượng cũng đủ thành phạm huý.
• Không khí lễ nghi đè nặng đến mức nỗi sợ phạm huý len cả vào câu hát và lời ru.
• Khái niệm phạm huý cho thấy quyền lực từng khống chế cả cách con người gọi nhau bằng tên.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các văn bản nghiên cứu về lịch sử, văn hóa phong kiến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để tái hiện bối cảnh lịch sử hoặc tạo không khí cổ xưa.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường gặp trong nghiên cứu lịch sử, văn hóa.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự trang trọng và nghiêm túc, thường gắn với bối cảnh lịch sử.
• Không mang sắc thái cảm xúc mạnh, chủ yếu mang tính mô tả.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi nói về các quy tắc, tục lệ thời phong kiến.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh hiện đại, không liên quan đến lịch sử.
• Thường đi kèm với các từ ngữ liên quan đến văn hóa, lịch sử.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ hành vi phạm tội khác, cần chú ý ngữ cảnh lịch sử.
• Không nên dùng để chỉ các hành vi vi phạm hiện đại.
• Để sử dụng tự nhiên, cần hiểu rõ bối cảnh lịch sử và văn hóa liên quan.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "Anh ta đã phạm huý."

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ chỉ người hoặc sự việc liên quan đến tên huý, ví dụ: "phạm huý vua".

Từ liên quan:

• phạm
• vi phạm
• lỗi
• tội
• sai
• xúc phạm
• mạo phạm
• bất kính
• bất tuân
• khinh bỉ