Lưu ý
Nghĩa & Ví dụ
1.
động từ
Để ý đến để xem xét, theo dõi hoặc giải quyết, không bỏ qua đi.
Ví dụ:
Anh lưu ý hạn nộp hồ sơ.
2.
động từ
Nhắc gợi, yêu cầu, làm cho người khác lưu ý.
Ví dụ:
Ban tổ chức lưu ý quý khách đeo thẻ trước khi vào hội trường.
Nghĩa 1: Để ý đến để xem xét, theo dõi hoặc giải quyết, không bỏ qua đi.
1
Học sinh tiểu học
- Con nhớ lưu ý biển báo khi sang đường.
- Cô dặn chúng mình lưu ý chỗ bậc thềm trơn.
- Khi làm bài, em hãy lưu ý đọc kỹ đề.
2
Học sinh THCS – THPT
- Đi dã ngoại, tụi mình cần lưu ý thời tiết thay đổi nhanh.
- Làm thí nghiệm, bạn phải lưu ý các bước an toàn.
- Ôn kiểm tra, mình lưu ý những phần dễ nhầm lẫn.
3
Người trưởng thành
- Anh lưu ý hạn nộp hồ sơ.
- Khi chọn cơ hội, tôi luôn lưu ý những tín hiệu nhỏ mà người khác bỏ qua.
- Làm việc nhóm, ta nên lưu ý động lực của từng người để phân công hợp lý.
- Trên đường đời, có những chi tiết nhỏ đáng lưu ý hơn những lời hô hào lớn.
Nghĩa 2: Nhắc gợi, yêu cầu, làm cho người khác lưu ý.
1
Học sinh tiểu học
- Cô giáo lưu ý cả lớp giữ trật tự.
- Bố mẹ lưu ý con không nghịch ổ điện.
- Bảo vệ lưu ý mọi người không dẫm lên cỏ.
2
Học sinh THCS – THPT
- Thầy cô lưu ý lớp nộp bài đúng hạn.
- Bạn lớp trưởng lưu ý cả nhóm chuẩn bị thuyết trình.
- Huấn luyện viên lưu ý đội giữ nhịp và phối hợp chặt chẽ.
3
Người trưởng thành
- Ban tổ chức lưu ý quý khách đeo thẻ trước khi vào hội trường.
- Tôi xin lưu ý anh chị rằng lịch đã thay đổi.
- Bác sĩ lưu ý bệnh nhân tuân thủ phác đồ, đừng tự ý bỏ thuốc.
- Một lời lưu ý nhẹ đôi khi ngăn được cả một rắc rối dài lâu.
Đồng nghĩa & Trái nghĩa
Nghĩa 1: Để ý đến để xem xét, theo dõi hoặc giải quyết, không bỏ qua đi.
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| lưu ý | Trung tính, thường dùng trong ngữ cảnh yêu cầu sự tập trung, xem xét hoặc ghi nhớ một điều gì đó. Ví dụ: Anh lưu ý hạn nộp hồ sơ. |
| để ý | Trung tính, thông dụng, chỉ hành động tập trung sự chú tâm vào điều gì đó. Ví dụ: Bạn nên để ý đến những chi tiết nhỏ trong bản báo cáo. |
| chú ý | Trung tính, thường dùng trong chỉ dẫn, yêu cầu, mang sắc thái tập trung cao độ hơn. Ví dụ: Xin chú ý lắng nghe hướng dẫn của tôi. |
| bỏ qua | Trung tính, thể hiện sự không quan tâm, không xem xét hoặc cố tình không để ý. Ví dụ: Anh ấy đã bỏ qua lời khuyên quan trọng của tôi. |
| lơ là | Trung tính, thường mang sắc thái tiêu cực nhẹ, chỉ sự thiếu tập trung, không để tâm đúng mức. Ví dụ: Đừng lơ là nhiệm vụ của mình, hậu quả sẽ khó lường. |
Nghĩa 2: Nhắc gợi, yêu cầu, làm cho người khác lưu ý.
Từ đồng nghĩa:
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| lưu ý | Trung tính, thường dùng trong ngữ cảnh khuyên bảo, gợi ý hoặc cảnh báo nhẹ nhàng để người khác chú ý đến một vấn đề. Ví dụ: Ban tổ chức lưu ý quý khách đeo thẻ trước khi vào hội trường. |
| nhắc nhở | Trung tính, thường dùng khi gợi nhớ hoặc cảnh báo nhẹ nhàng về một điều cần làm hoặc cần tránh. Ví dụ: Cô giáo nhắc nhở học sinh giữ trật tự trong lớp. |
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để nhắc nhở hoặc yêu cầu người khác chú ý đến một điều gì đó quan trọng.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Sử dụng để chỉ ra các điểm cần chú ý hoặc cần được xem xét kỹ lưỡng.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Dùng để chỉ ra các điểm quan trọng cần chú ý trong quy trình hoặc hướng dẫn kỹ thuật.
2
Sắc thái & phong cách
- Thường mang sắc thái nhắc nhở, yêu cầu chú ý.
- Phong cách trang trọng hơn trong văn bản viết so với khẩu ngữ.
- Thích hợp cho cả văn viết và khẩu ngữ, nhưng cần điều chỉnh mức độ trang trọng tùy ngữ cảnh.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi cần nhấn mạnh sự chú ý đến một vấn đề quan trọng.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh không cần thiết hoặc khi không có điều gì đặc biệt cần chú ý.
- Thường đi kèm với các từ chỉ đối tượng hoặc vấn đề cần chú ý.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với "chú ý", cần phân biệt rõ ràng.
- "Lưu ý" thường mang tính nhắc nhở, trong khi "chú ý" có thể mang nghĩa tập trung hơn.
- Để sử dụng tự nhiên, cần chú ý đến ngữ cảnh và mức độ trang trọng của tình huống.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "cần lưu ý", "nên lưu ý".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với danh từ, đại từ, hoặc cụm danh từ, ví dụ: "lưu ý vấn đề", "lưu ý anh ấy".
