Hàn vi

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép đẳng lập
• Từ Hán Việt

Nghĩa & Ví dụ

tính từ

Nghèo và không có địa vị gì (thường nói về một đoạn đời đã qua, đối lập với sự thành đạt, vinh hiển hiện nay).

Ví dụ: Ông từng trải qua thời hàn vi trước khi gây dựng cơ nghiệp.

Đặt câu với từ "Hàn vi"

Nghĩa: Nghèo và không có địa vị gì (thường nói về một đoạn đời đã qua, đối lập với sự thành đạt, vinh hiển hiện nay).

Học sinh tiểu học

• Ngày xưa, ông ngoại từng có thời hàn vi, ăn cơm với muối mà vẫn vui.
• Hồi nhỏ, bố kể gia đình mình hàn vi nên bố phải đạp xe đi học rất xa.
• Trước khi mở được tiệm, cô chú trải qua quãng đời hàn vi, làm lụng đủ nghề.

Học sinh THCS – THPT

• Anh ấy nhớ rõ những năm tháng hàn vi, đi làm thêm buổi tối để dành tiền học.
• Từ thời hàn vi, chị luôn giữ thói quen tiết kiệm từng đồng lẻ.
• Nhạc sĩ viết ca khúc về quãng đời hàn vi, khi chỉ có cây đàn và căn gác trọ.

Người trưởng thành

• Ông từng trải qua thời hàn vi trước khi gây dựng cơ nghiệp.
• Qua rồi thời hàn vi, người ta càng trân quý miếng cơm manh áo và chữ nghĩa.
• Nếu không có những năm tháng hàn vi, có lẽ ta đã không học được cách đứng vững trước gió.
• Anh nâng chén trà, mỉm cười nhắc về thời hàn vi như một vết sẹo đã lành.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Nghèo và không có địa vị gì (thường nói về một đoạn đời đã qua, đối lập với sự thành đạt, vinh hiển hiện nay).

Từ đồng nghĩa:

• khốn cùng
• bần hàn

Từ trái nghĩa:

• vinh hiển
• hiển đạt

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
hàn vi	trang trọng, mang sắc thái khiêm nhường; chỉ giai đoạn đã qua; nhẹ–trung tính, không miệt thị Ví dụ: Ông từng trải qua thời hàn vi trước khi gây dựng cơ nghiệp.
khốn cùng	mạnh, trang trọng/văn chương; nhấn nghèo túng cực độ Ví dụ: Thuở khốn cùng, anh nương nhờ bè bạn.
bần hàn	trang trọng, cổ điển; nghèo thiếu, không địa vị Ví dụ: Ông từng trải qua những năm tháng bần hàn.
vinh hiển	trang trọng, đối lập trực tiếp về vị thế và thành đạt Ví dụ: Từ hàn vi đến vinh hiển là cả một chặng đường dài.
hiển đạt	trang trọng, văn chương; thành đạt, địa vị cao Ví dụ: Ngày nay anh đã hiển đạt, không còn cảnh hàn vi.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường dùng để mô tả quá khứ của một người đã thành công.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Thường xuất hiện trong tiểu thuyết, thơ ca để tạo sự tương phản với hiện tại.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự tôn trọng và cảm thông với quá khứ khó khăn của người khác.
• Phong cách trang trọng, thường dùng trong văn viết và văn chương.

Cách dùng & phạm vi

• Dùng khi muốn nhấn mạnh sự thay đổi từ nghèo khó đến thành công.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh không trang trọng hoặc khi không có sự đối lập rõ ràng.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ sự nghèo khó khác, cần chú ý ngữ cảnh đối lập.
• Không nên dùng để chỉ tình trạng hiện tại mà chỉ dùng cho quá khứ.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Tính từ, thường làm định ngữ hoặc vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép đẳng lập, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau danh từ để bổ nghĩa hoặc đứng một mình làm vị ngữ; có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "cuộc sống hàn vi".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ chỉ người hoặc sự vật, ví dụ: "người hàn vi", "thời kỳ hàn vi".

Từ liên quan:

• nghèo
• đói
• túng
• bần
• khốn khó
• cơ cực
• cơ hàn
• nghèo khó
• túng quẫn
• bần cùng