Đồng đại

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

tính từ

Theo quan điểm tách ra một trạng thái, một giai đoạn trong sự phát triển của ngôn ngữ làm đối tượng nghiên cứu; đối lập với lịch đại.

Ví dụ: Phân tích đồng đại xem ngôn ngữ ở một thời điểm nhất định.

Đặt câu với từ "Đồng đại"

Nghĩa: Theo quan điểm tách ra một trạng thái, một giai đoạn trong sự phát triển của ngôn ngữ làm đối tượng nghiên cứu; đối lập với lịch đại.

Học sinh tiểu học

• Cô giáo nói nghiên cứu đồng đại là nhìn tiếng Việt ở một thời điểm rõ ràng.
• Em xem lại tiếng nói hôm nay theo cách đồng đại, như chụp một bức ảnh của ngôn ngữ.
• Bài học nhấn mạnh: đồng đại là xem ngôn ngữ đang dùng như nó đang có.

Học sinh THCS – THPT

• Trong bài kiểm tra, thầy yêu cầu phân tích đồng đại để thấy tiếng Việt hiện nay vận hành ra sao.
• Nhìn theo hướng đồng đại, chúng mình so sánh từ lóng đang thịnh hành trong lớp.
• Khi khảo sát đồng đại, ta không đào bới quá khứ xa, mà tập trung vào bức tranh ngôn ngữ của hiện tại.

Người trưởng thành

• Phân tích đồng đại xem ngôn ngữ ở một thời điểm nhất định.
• Ở góc nhìn đồng đại, ta thấy mạng xã hội kéo ngôn ngữ về gần đời sống hằng ngày hơn.
• Tiếp cận đồng đại giống như dừng kim đồng hồ lại để đo các quy tắc đang hoạt động.
• Làm từ điển theo hướng đồng đại, tôi chú ý cách người nói dùng từ hôm nay, không phải cách dùng của nhiều thập kỷ trước.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường dùng trong các bài viết học thuật về ngôn ngữ học.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Phổ biến trong ngôn ngữ học và các nghiên cứu liên quan đến ngôn ngữ.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện tính khách quan, khoa học khi phân tích ngôn ngữ.
• Phong cách trang trọng, thường xuất hiện trong văn bản học thuật.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi thảo luận về các khía cạnh ngôn ngữ tại một thời điểm cụ thể.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh không liên quan đến nghiên cứu ngôn ngữ.
• Thường đi kèm với các thuật ngữ ngôn ngữ học khác như "lịch đại".

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với "lịch đại" nếu không hiểu rõ ngữ cảnh.
• Người học cần chú ý đến ngữ cảnh để sử dụng chính xác.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Tính từ, thường làm định ngữ trong câu để bổ nghĩa cho danh từ.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng trước danh từ mà nó bổ nghĩa, có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "nghiên cứu đồng đại".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ (ví dụ: "nghiên cứu", "phân tích") và có thể đi kèm với các phó từ chỉ mức độ (ví dụ: "rất", "khá").

Từ liên quan:

• lịch đại
• ngôn ngữ học
• ngôn ngữ
• nghiên cứu
• thời gian
• giai đoạn
• trạng thái
• phát triển
• biến đổi
• hệ thống ngữ pháp