Biệt xứ
Nghĩa & Ví dụ
tính từ
Xa hẳn xứ sở của mình.
Ví dụ:
Ở thành phố lạ, tôi thấy mình biệt xứ.
Nghĩa: Xa hẳn xứ sở của mình.
1
Học sinh tiểu học
- Con chim nhỏ như lạc đàn, nhìn bầu trời mà cảm giác biệt xứ.
- Bức tranh vẽ cô bé đứng nơi ga lạ, mắt buồn vì thấy mình biệt xứ.
- Cậu bé ôm con gấu bông, theo bố mẹ sang nước khác, lòng thấy biệt xứ.
2
Học sinh THCS – THPT
- Giữa sân trường mới, tôi bỗng thấy mình biệt xứ, dù tiếng trống vẫn vang như cũ.
- Bạn chuyển nhà ra tỉnh xa, những ngày đầu cứ lặng im vì cảm giác biệt xứ.
- Trong chuyến du học, cậu viết nhật ký: “Phố vẫn sáng, mà lòng mình biệt xứ”.
3
Người trưởng thành
- Ở thành phố lạ, tôi thấy mình biệt xứ.
- Ngồi giữa quán đông, nghe giọng nói khác biệt, tôi chợt thấm nỗi biệt xứ len vào từng câu chào.
- Ngày rời quê, tôi tưởng mạnh mẽ; đêm đầu nơi đất khách mới hiểu thế nào là biệt xứ.
- Biển trước mặt vẫn xanh, nhưng không phải biển tuổi thơ; cái lạnh ấy gọi tên nỗi biệt xứ trong tôi.
Đồng nghĩa & Trái nghĩa
Nghĩa : Xa hẳn xứ sở của mình.
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| biệt xứ | Trang trọng, văn chương, thường gợi cảm giác xa cách, ly biệt. Không có từ trái nghĩa trực tiếp. Ví dụ: Ở thành phố lạ, tôi thấy mình biệt xứ. |
| xa xứ | Trung tính, phổ biến trong cả văn nói và văn viết. Ví dụ: Anh ấy đã xa xứ nhiều năm để lập nghiệp. |
| tha hương | Trang trọng, văn chương, thường mang sắc thái buồn bã, hoài niệm. Ví dụ: Nỗi lòng của người tha hương luôn chất chứa nỗi nhớ quê nhà. |
| viễn xứ | Trang trọng, văn chương, ít dùng trong khẩu ngữ, nhấn mạnh sự xa xôi về địa lý. Ví dụ: Những người con viễn xứ luôn hướng về cội nguồn. |
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường dùng trong các bài viết về di cư, lưu vong hoặc các vấn đề xã hội liên quan đến việc rời bỏ quê hương.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Thường xuất hiện trong các tác phẩm văn học, thơ ca để diễn tả nỗi buồn xa quê.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện cảm giác buồn bã, tiếc nuối khi phải rời xa quê hương.
- Phong cách trang trọng, thường dùng trong văn viết và văn chương.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự xa cách về địa lý và tình cảm với quê hương.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh vui vẻ hoặc không liên quan đến sự xa cách.
- Thường đi kèm với các từ chỉ cảm xúc như "buồn", "nhớ".
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ sự di cư khác như "di cư", "lưu vong" nhưng "biệt xứ" nhấn mạnh sự xa cách và cảm xúc.
- Người học cần chú ý đến ngữ cảnh để sử dụng từ này một cách tự nhiên và chính xác.
1
Chức năng ngữ pháp
Tính từ, thường làm vị ngữ hoặc định ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có biến hình, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau danh từ để bổ nghĩa hoặc đứng một mình làm vị ngữ trong câu.
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường đi kèm với danh từ chỉ địa điểm hoặc danh từ chỉ người, ví dụ: 'người biệt xứ', 'quê hương biệt xứ'.
