Soạn văn 11, ngữ văn 11 kết nối tri thức với cuộc sống Bài 1: Câu chuyện và điểm nhìn trong truyện kể

Soạn bài Thuyết trình về nghệ thuật kể chuyện trong một tác phẩm truyện SGK Ngữ văn 11 tập 1 Kết nối tri thức - siêu ngắn


Qua bài học này, theo bạn, điều gì làm nên sức hấp dẫn của một truyện ngắn hiện đại? Thảo luận nhóm: Suy nghĩ của bạn về hình tượng các nhân vật nữ: thị Nở (truyện ngắn Chí Phèo – Nam Cao) và người vợ nhặt (truyện ngắn Vợ nhặt – Kim Lân). Từ đó, hãy đánh giá giá trị nhân đạo của mỗi tác phẩm.

Tổng hợp đề thi giữa kì 2 lớp 11 tất cả các môn - Kết nối tri thức

Toán - Văn - Anh - Lí - Hóa - Sinh


Đề bài

Chọn một tác phẩm truyện để lại cho bạn nhiều ấn tượng về cách kể chuyện.

Phương pháp giải - Xem chi tiết

Dựa vào kĩ năng đã được học và bài viết chi tiết

Lời giải chi tiết

Bài tham khảo 1:

Chào thầy/ cô và các bạn,

Như mọi người đã biết, truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao là một trong những tác phẩm chân thực nhất, ấn tượng nhất về nghệ thuật kể chuyện. Truyện không chỉ thu hút người đọc bởi tính phản ánh chân thực hiện thực của xã hội mà nó còn hấp dẫn ở lối tự sự đầy sáng tạo, hấp dẫn của tác giả khi miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật Chí Phèo. 

Cách kể chuyện ở đây không chỉ đơn thuần là cách kể về diễn biến của câu chuyện về những sự kiện, sự việc diễn ra trong đó. Ở đây, Nam Cao đã vận dụng cách kể chuyện độc đáo không chỉ trong các sự kiện mà còn trong cả diễn biến tâm lí của nhân vật, đặc biệt là diễn biến tâm lí của nhân vật Chí Phèo - từ sự biến đổi sau khi đi tù về cho đến quá trình hoàn lương trở thành người lương thiện. 

Mở đầu tác phẩm, Nam Cao đã sử dụng cách kể chuyện độc đáo của mình để miêu tả một Chí Phèo say rượu, vừa đi vừa chửi. Điểm độc đáo ở đây là trong lời chửi, không chỉ là lời miêu tả của tác giả mà trong đó, có cả lời của chính nhân vật - những lời độc thoại nội tâm. Cách sử dụng những lời độc thoại nội tâm như vậy giúp người đọc có thể dễ dàng lắm bắt được diễn biến tâm lý nhân vật và thể hiện sự khai thác sự kiện trên cái nhìn đa chiều của tác giả. Tiếp đến, ông kể về Chí Phèo, là một đứa trẻ mồ côi lương thiện, bị bá kiến cho đi tù và ra tù, hắn trở thành con quỷ của làng Vũ Đại. Hắn trở thành một kẻ chuyên làm nghề rạch mặt, ăn vạ, ngày ngày say khướt và trở thành tay sai của bá kiến. 

Đỉnh cao của nghệ thuật kể chuyện độc đáo của Nam Cao phải kể đến ở chỗ khi ông phân tích quá trình hoàn lương của Chí Phèo. Hắn gặp Thị Nở - người đàn bà xấu xí cho hắn biết cảm giác thế nào là tình yêu, là niềm hạnh phúc. Tỉnh dậy sau đến gặp thị Nở, nhận thức của Chí Phèo dần thay đổi. Hắn đã hết say và lắng nghe thấy những thanh âm trong trẻo của cuộc sống mà trước đây hắn chưa từng nghe thấy. Hắn thấy vui rồi lại buồn, rồi lại nghĩ về tương lai, mơ ước về cuộc sống hạnh phúc, giản dị và bình yên. Chí Phèo đang cảm thấy hạnh phúc, chìm đắm trong tình yêu và sự quan tâm của thị Nở. Sau khi nghe lời khuyên của bà cô, thị quay ra đòi chia tay hắn, Chí Phèo muốn níu kéo niềm hạnh phúc nhỏ nhoi này nhưng hắn nhận ra, hắn chẳng có gì để níu kéo. Hắn muốn tìm lại kẻ đầu sỏ, kẻ khiến hắn trở lên như vậy - bá kiến. Đến đây, Nam Cao đã lột tả hết tài năng miêu tả diễn biến tâm lý của mình, ông khoan dung với số phận của hắn, tin tưởng vào sự lương thiện của con người khi miêu tả niềm vui, sự hạnh phúc nhen nhóm của Chí Phèo. 

Bởi vậy, sức hấp dẫn của Chí Phèo không chỉ nằm ở cốt truyện giản dị, thật tâm về người nông dân, nông thôn Việt Nam trong những năm chiến tranh, mà nó còn nằm ở sự độc đáo trong cách kể chuyện, miêu tả diễn biến tâm lý của nhân vật một cách chỉn chu, đa dạng trên nhiều phương diện khác nhau để soi chiếu được rõ nhất tâm lí của mỗi nhân vật. 

Vì vậy, truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao xứng đáng là một trong những tác phẩm hay nhất, kinh điển nhất về nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật của một nhà văn luôn phản ánh cuộc sống đời thực của những người bất hạnh trong xã hội. Nhưng qua đó, ông cũng khẳng định sự lương thiện luôn ẩn chứa trong họ dù trong bất cứ hoàn cảnh nào. 

Trên đây là toàn bộ bài thuyết trình của em, cảm ơn thầy/ cô và các bạn đã lắng nghe. Em xin hết ạ!

Xem thêm
Bài tham khảo 2
Bài tham khảo 3

Chào thầy/ cô và các bạn,

Như mọi người đã biết, để một tác phẩm văn học trở nên ấn tượng và thành công, nhiều yếu tố đóng góp vào sự thành công đó, bao gồm nội dung, nghệ thuật sáng tạo, và giá trị nhân văn mà tác phẩm mang lại. Trong số những yếu tố quan trọng đó, cách xây dựng tình huống truyện đóng vai trò quan trọng. Điều này đặc biệt đúng trong trường hợp của tác phẩm "Vợ Nhặt" của nhà văn Kim Lân.

Tác phẩm này tập trung mô tả cuộc sống khó khăn và nghèo đói của nhân dân Việt Nam vào những năm 1945. Nhân vật chính, Tràng, là một người đàn ông nghèo đói sống cùng mẹ. Kim Lân mô tả Tràng với những đặc điểm xấu xí và đầy cảm xúc "hai con mắt nhỏ tí gà gà đắm vào bóng chiều, hai quai hàm bạnh ra, cái mặt bặm lại lúc nào cũng nhấp nhỉnh những ý nghĩ vừa lý thú vừa dữ tợn."

Cuộc sống khó khăn của Tràng và mẹ được mô tả chân thực qua các đoạn văn miêu tả "những búi cỏ dại lổn nhổn," "đống quần áo rách vắt khươm mươi niên trong một góc nhà," và "hai cái ang nước để khô cong trơ trọi dưới gốc cây ổi." Tác giả đã tận dụng từ ngôn ngữ sinh động để làm nổi bật sự giản dị và đau lòng của cuộc sống này, khiến độc giả không thể không cảm thấy đồng cảm và xót thương đối với những số phận khốn khổ này.

Một phần quan trọng của cốt truyện là công việc phu xe của Tràng, nơi anh ta vui vẻ và lạc quan giữa cảnh đói khát và vất vả. Câu hò như "Muốn ăn cơm trắng mấy giò này / Lại đây mà đẩy xe bò với anh nì" không chỉ là cách giải tỏa mệt mỏi, đói khát mà còn là cơ hội để Tràng gặp được Thị, người con gái mang theo sự thay đổi lớn trong cuộc sống của anh.

Thực tế, cách mà Thị đã thay đổi từ một người phụ nữ đói khát thành một người vợ có hạnh phúc đã làm cho cốt truyện trở nên độc đáo và hấp dẫn. Tình huống này không chỉ thách thức quan điểm về vẻ ngoại hình và vị trí xã hội, mà còn làm nổi bật lòng nhân ái và sự kiên nhẫn trong tình yêu.

Cuộc sống hôn nhân của Tràng và Thị được mô tả trong bối cảnh đặc biệt, với sự ngạc nhiên và châm biếm từ xã hội xung quanh. Mọi người đứng ngưỡng cửa, bàn tán khi Tràng dẫn Thị về nhà, thể hiện sự ngạc nhiên và chấp nhận khó khăn của gia đình Tràng.

Tác phẩm "Vợ Nhặt" không chỉ là một câu chuyện về cuộc sống khó khăn mà còn là một bức tranh về lòng nhân ái và sự kiên nhẫn trong tình yêu giữa hai con người nghèo đói. Kim Lân đã thành công trong việc xây dựng một tình huống truyện độc đáo, thách thức quan niệm xã hội và làm tôn lên những giá trị nhân văn sâu sắc.

Trên đây là toàn bộ bài thuyết trình của em, cảm ơn thầy/ cô và các bạn đã lắng nghe. Em xin hết ạ!

Trên đây là toàn bộ bài thuyết trình của em, cảm ơn thầy/ cô và các bạn đã lắng nghe. Em xin hết ạ!

Chào thầy/ cô và các bạn, 

Trong số những tác phẩm văn học đặc sắc, tôi đặc biệt ấn tượng với truyện ngắn "Chí Phèo" của Nam Cao. Khám phá tác phẩm này không chỉ mang lại cho tôi những cảm xúc sâu sắc từ sự phản ánh chân thực về hiện thực xã hội mà còn đưa tôi vào thế giới độc đáo và sáng tạo của tác giả khi miêu tả tâm lý nhân vật Chí Phèo.

Cách tác giả kể chuyện không chỉ là việc trình bày các sự kiện và diễn biến trong câu chuyện một cách đơn thuần. Thay vào đó, Nam Cao đã áp dụng một cách kể chuyện độc đáo, không chỉ tập trung vào sự kiện mà còn chú trọng vào tâm lý phức tạp của nhân vật, đặc biệt là Chí Phèo - từ quá trình biến đổi sau thời gian ở tù cho đến quá trình hoàn lương và trở thành người lương thiện.

Ngay từ đầu tác phẩm, Nam Cao đã sử dụng một cách kể chuyện đặc biệt để mô tả Chí Phèo khi anh ta say rượu, điều này tạo nên sự độc đáo bằng cách kết hợp lời mô tả của tác giả và lời nội tâm của nhân vật trong những lời chửi. Việc sử dụng lời độc thoại nội tâm giúp độc giả hiểu rõ hơn về tâm trạng của nhân vật và thấy rõ góc nhìn đa chiều của tác giả.

Nam Cao đã mô tả Chí Phèo, một đứa trẻ mồ côi lương thiện, trải qua những thăng trầm từ việc bị bá kiến đẩy vào tù đến việc trở thành kẻ đầy thù hận của làng Vũ Đại. Việc này không chỉ làm nổi bật cốt truyện với các yếu tố làm nên con người nông dân, nông thôn Việt Nam trong giai đoạn chiến tranh, mà còn làm tăng thêm sự hấp dẫn của tác phẩm.

Cao điểm của nghệ thuật kể chuyện của Nam Cao thực sự là khi ông phân tích quá trình hoàn lương của Chí Phèo thông qua mối quan hệ với Thị Nở. Sự biến đổi của tâm lý Chí Phèo được mô tả một cách chi tiết và phức tạp. Tình yêu và hạnh phúc mà Thị Nở mang lại đã làm cho Chí Phèo nhận thức sâu sắc về cuộc sống. Ông đã vượt qua trạng thái say mê, lắng nghe những âm thanh trong trẻo của cuộc sống, trải qua những cảm xúc từ niềm vui đến nỗi buồn, và mơ ước về một cuộc sống hạnh phúc và bình yên. Chí Phèo thậm chí đã chọn đối mặt với sự thay đổi trong tình yêu và sự chấp nhận sự tàn nhẫn của cuộc sống.

Chí Phèo không chỉ thu hút độc giả bởi cốt truyện độc đáo và chân thực, mà còn là sự khéo léo trong cách tác giả diễn đạt và phân tích tâm lý nhân vật. Tác phẩm này không chỉ là một câu chuyện về nông thôn Việt Nam trong thời kỳ chiến tranh, mà còn là một bức tranh sâu sắc về lòng nhân ái và sự lương thiện ẩn sau những số phận bất hạnh. Đó là lý do tại sao truyện ngắn Chí Phèo không chỉ được đánh giá cao về khía cạnh nghệ thuật mà còn về sự nhạy bén trong việc phản ánh cuộc sống thực của những con người không may mắn trong xã hội.

Trên đây là toàn bộ bài thuyết trình của em, cảm ơn thầy/ cô và các bạn đã lắng nghe. Em xin hết ạ!

Xem thêm
Bài tham khảo 2
Bài tham khảo 3

Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 11 - Kết nối tri thức - Xem ngay

Group 2K9 Ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...