Bài 2. Sử dụng bản đồ SGK Địa lí 10 Cánh Diều
1. Hãy nêu các dạng kí hiệu bản đồ chủ yếu. Lấy ví dụ về kí hiệu của một đối tượng địa lí trên bản đồ mà em đã học. 2. Hãy cho biết phương pháp đường chuyển động biểu hiện những đặc điểm nào của đối tượng địa lí.
? trang 5
Trả lời câu hỏi trang 5 SGK Địa lí 10
Đọc thông tin và quan sát hình 2.1, hãy nêu các dạng kí hiệu bản đồ chủ yếu. Lấy ví dụ về kí hiệu của một đối tượng địa lí trên bản đồ mà em đã học.
Phương pháp giải:
Đọc thông tin và quan sát hình 2.1.
Lời giải chi tiết:
- Các dạng kí hiệu bản đồ chủ yếu: dạng chữ, dạng tượng hình và dạng hình học.
- Ví dụ về kí hiệu của một đối tượng địa lí trên bản đồ: khoáng sản than được kí hiệu dưới dạng hình học (hình vuông màu đen).
? trang 6
Trả lời câu hỏi 1 trang 6 SGK Địa lí 10
Đọc thông tin và quan sát hình 2.2, hãy cho biết phương pháp đường chuyển động biểu hiện những đặc điểm nào của đối tượng địa lí.
Phương pháp giải:
Đọc thông tin mục “Phương pháp đường chuyển động” và quan sát hình 2.2 (các dòng biển nóng/lạnh được thể hiện bằng phương pháp đường chuyển động).
Giải chi tiết:
Phương pháp đường chuyển động biểu hiện những đặc điểm của đối tượng địa lí:
+ Kiểu loại;
+ Khối lượng hay tốc độ di chuyển của đối tượng.
Trả lời câu hỏi 2 trang 6 SGK Địa lí 10
Đọc thông tin và quan sát hình 2.3, hãy cho biết phương pháp chấm điểm biểu hiện được các đối tượng địa lí có sự phân bố như thế nào.
Phương pháp giải:
Đọc thông tin mục “Phương pháp chấm điểm” và quan sát hình 2.3.
Giải chi tiết:
Phương pháp chấm điểm biểu hiện được các đối tượng địa lí có sự phân bố phân tán trong không gian.
? trang 7
Trả lời câu hỏi trang 7 SGK Địa lí 10
Đọc thông tin và quan sát hình 2.4, cho biết phương pháp khoanh vùng được dùng để thể hiện những đối tượng địa lí có sự phân bố như thế nào.
Phương pháp giải:
Đọc thông tin trong mục "Phương pháp khoanh vùng" và quan sát hình 2.4.
Lời giải chi tiết:
Phương pháp khoanh vùng được dùng để thể hiện những đối tượng địa lí phân bố tập trung (hoặc phổ biến) trên một không gian lãnh thổ nhất định.
? trang 8
Trả lời câu hỏi trang 8 SGK Địa lí 10
Đọc thông tin và quan sát hình 2.5, hãy cho biết phương pháp bản đồ - biểu đồ biểu hiện các đối tượng địa lí bằng cách nào. Lấy ví dụ về một đối tượng địa lí được biểu hiện bằng phương pháp bản đồ - biểu đồ mà em biết.
Phương pháp giải:
Đọc thông tin trong mục "Phương pháp bản đồ - biểu đồ" và quan sát hình 2.5.
Lời giải chi tiết:
- Phương pháp bản đồ - biểu đồ biểu hiện các đối tượng địa lí bằng cách đặt các biểu đồ vào không gian phân bố của đối tượng địa lí đó trên bản đồ.
- Ví dụ về đối tượng địa lí được biểu hiện bằng phương pháp bản đồ - biểu đồ: cơ cấu sử dụng đất theo lãnh thổ, cơ cấu dân số các quốc gia, sản lượng cây trồng,...
? trang 9
Trả lời câu hỏi 1 trang 9 SGK Địa lí 10
Dựa vào các thông tin trên, hãy đọc bản đồ các kiểu thảm thực vật chính trên Trái Đất (hình 2.4).
Phương pháp giải:
Dựa vào nội dung trong mục "Sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống", quan sát hình 2.4.
Giải chi tiết:
- Bước 1: Lựa chọn nội dung bản đồ "Bản đồ các kiểu thảm thực vật trên Trái Đất".
- Bước 2: Đọc chú giải, tỉ lệ bản đồ (1 : 200 000 000) và xác định phương hướng trên bản đồ.
- Bước 3: Đọc nội dung bản đồ.
Trả lời câu hỏi 2 trang 9 SGK Địa lí 10
Đọc thông tin, hãy trình bày một số ứng dụng của GPS và bản đồ số trong đời sống.
Phương pháp giải:
Đọc thông tin trong mục "Một số ứng dụng của GPS và bản đồ số trong đời sống".
Giải chi tiết:
Một số ứng dụng của GPS và bản đồ số trong đời sống:
- Xác định vị trí người dùng hoặc các đối tượng địa lí trên bề mặt Trái Đất.
- Tìm kiếm đường đi, giám sát lộ trình, tốc độ di chuyển các phương tiện giao thông trên bản đồ trực tuyến,...
Luyện tập
Giải bài luyện tập 1 trang 10 SGK Địa lí 10
Hoàn thành bảng theo mẫu sau để phân biệt các phương pháp biểu hiện bản đồ.
|
Phương pháp |
Sự phân bố của đối tượng |
Khả năng biểu hiện của phương pháp |
|
Kí hiệu |
|
|
|
Đường chuyển động |
|
|
|
Khoanh vùng |
|
|
|
Bản đồ - biểu đồ |
|
|
Phương pháp giải:
Dựa vào kiến thức đã học về các phương pháp biểu hiện bản đồ để hoàn thành bảng.
Giải chi tiết:
|
Phương pháp |
Sự phân bố của đối tượng |
Khả năng biểu hiện của phương pháp |
|
Kí hiệu |
Đối tượng phân bố theo điểm. |
Biểu hiện số lượng, quy mô và chất lượng của đối tượng địa lí. |
|
Đường chuyển động |
Sự di chuyển của các quá trình, đối tượng địa lí tự nhiên, KT-XH. |
Biểu hiện kiểu loại, khối lượng hay tốc độ di chuyển của đối tượng. |
|
Khoanh vùng |
Đối tượng phân bố tập trung (hoặc phổ biến) trên 1 không gian lãnh thổ nhất định. |
Biểu hiện sự phân bố theo vùng của đối tượng. |
|
Bản đồ - biểu đồ |
Đối tượng phân bố theo phạm vi của các đơn vị lãnh thổ (đơn vị hành chính). |
Biểu hiện sự phân bố của đối tượng địa lí. |
Giải bài luyện tập 2 trang 10 SGK Địa lí 10
Nêu các bước để sử dụng bản đồ địa lí trong học tập và đời sống.
Phương pháp giải:
Dựa vào kiến thức đã học về sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống.
Giải chi tiết:
- Bước 1: Lựa chọn nội dung bản đồ.
- Bước 2: Đọc chú giải, tỉ lệ bản đồ và xác định phương hướng trên bản đồ.
- Bước 3: Đọc nội dung bản đồ.
Vận dụng
Giải bài vận dụng 3 trang 10 SGK Địa lí 10
Hãy điền những phương pháp phù hợp vào bảng theo mẫu sau để biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ.
|
STT |
Nội dung cần biểu hiện |
Phương pháp biểu hiện |
|
1 |
Dòng biển nóng và dòng biển lạnh |
|
|
2 |
Các đới khí hậu |
|
|
3 |
Sự phân bố dân cư |
|
|
4 |
Cơ cấu dân số |
|
|
5 |
Sự phân bố các nhà máy điện |
|
Phương pháp giải:
- Dựa vào kiến thức đã học về các phương pháp biểu hiện bản đồ để hoàn thành bảng.
- Có 5 phương pháp biểu hiện bản đồ chính đã học:
+ Phương pháp kí hiệu;
+ Phương pháp đường chuyển động;
+ Phương pháp chấm điểm;
+ Phương pháp khoanh vùng;
+ Phương pháp bản đồ - biểu đồ.
Giải chi tiết:
|
STT |
Nội dung cần biểu hiện |
Phương pháp biểu hiện |
|
1 |
Dòng biển nóng và dòng biển lạnh |
Phương pháp đường chuyển động |
|
2 |
Các đới khí hậu |
Phương pháp khoanh vùng |
|
3 |
Sự phân bố dân cư |
Phương pháp chấm điểm |
|
4 |
Cơ cấu dân số |
Phương pháp bản đồ - biểu đồ |
|
5 |
Sự phân bố các nhà máy điện |
Phương pháp kí hiệu |
Giải bài vận dụng 4 trang 10 SGK Địa lí 10
Hãy sử dụng máy tính xách tay, điện thoại thông minh hoặc máy tính bảng có dịch vụ định vị GPS để tìm đường đi, khoảng cách và thời gian di chuyển từ trường về nhà.
Giải chi tiết:
Em tự sử dụng 1 trong các thiết bị (máy tính xách tay, điện thoại thông minh hoặc máy tính bảng) có dịch vụ định vị GPS để tìm đường đi, khoảng cách và thời gian di chuyển từ trường về nhà
BÀI 2. SỬ DỤNG BẢN ĐỒ
I. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP BIỂU HIỆN CÁC ĐỐI TƯỢNG ĐỊA LÍ TRÊN BẢN ĐỒ
Phương pháp kí hiệu
- Đối tượng thể hiện: các đối tượng địa lí phân bố theo những điểm cụ thể.
- Hình thức: dùng các kí hiệu khác nhau (hình học, chữ, tượng hình) đặt đúng vào vị trí phân bố của đối tượng trên bản đồ.
- Khả năng thể hiện: thể hiện số lượng, quy mô và chất lượng của đối tượng địa lí.
Phương pháp đường chuyển động
- Đối tượng thể hiện: các đối tượng di chuyển trong không gian.
- Hình thức: các mũi tên.
- Khả năng thể hiện: thể hiện kiểu loại, khối lượng hay tốc độ di chuyển của đối tượng.
Phương pháp chấm điểm
- Đối tượng thể hiện: các đối tượng phân tán trong không gian.
- Hình thức: các điểm chấm.
- Khả năng thể hiện: thể hiện được giá trị, số lượng, mức độ phân bố,… đối tượng địa lí.
Phương pháp khoanh vùng
- Đối tượng thể hiện: đối tượng phân bố tập trung (hoặc phổ biến) trên 1 không gian lãnh thổ nhất định.
- Hình thức: nền màu, nét chải hoặc kí hiệu đặc trưng cho đối tượng biểu hiện.
- Khả năng thể hiện: thể hiện không gian phân bố các đối tượng địa lí.
Phương pháp bản đồ - biểu đồ
- Đối tượng thể hiện: đối tượng địa lí là tổng cộng giá trị theo từng lãnh thổ (đơn vị hành chính).
- Hình thức: các dạng biểu đồ khác nhau (tròn, cột,…).
- Khả năng thể hiện: thể hiện giá trị tổng cộng của đối tượng địa lí trên 1 đơn vị lãnh thổ, đồng thời thể hiện sự phân bố đối tượng đó trong không gian.
II. SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TRONG HỌC TẬP VÀ ĐỜI SỐNG
Các bước sử dụng bản đồ trong học tập:
- Bước 1: Lựa chọn nội dung bản đồ.
- Bước 2: Đọc chú giải, tỉ lệ bản đồ và xác định phương hướng trên bản đồ.
- Bước 3: Đọc nội dung bản đồ.
=> Các bước sử dụng bản đồ trong đời sống cũng tương tự, nhưng sự phát triển của các thiết bị thông minh trang bị bản đồ số, hệ thống định vị toàn cầu GPS đã giúp việc sử dụng bản đồ thuận tiện hơn.
III. MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA GPS VÀ BẢN ĐỒ SỐ TRONG ĐỜI SỐNG
- GPS là một hệ thống các vệ tinh bay xung quanh Trái Đất theo một quỹ đạo chính xác và phát tín hiệu có thông tin xuống Trái Đất.
- Hệ thống GPS thường được kết nối với bản đồ số và phát triển trên môi trường internet, tạo thành hệ thống bản đồ trực tuyến, được tích hợp sẵn trên máy tính hoặc các thiết bị điện tử thông minh.
- Ứng dụng của GPS và bản đồ số trong đời sống:
+ Xác định vị trí người dùng hoặc các đối tượng địa lí trên bề mặt Trái Đất.
+ Tìm đường đi.
+ Giám sát lộ trình, tốc độ di chuyển các phương tiện giao thông trên bản đồ trực tuyến,…
Bình luận
Chia sẻLuyện Bài Tập Trắc nghiệm Địa lí lớp 10 - Cánh Diều - Xem ngay
Danh sách bình luận