Xoi xỉa

• Từ phức
• Từ láy
• Từ láy bộ phận
• Từ láy tượng hình
• Từ thuần việt

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Bới móc

Ví dụ: Đừng xoi xỉa nhau trong lúc đang cần hợp tác.

Đặt câu với từ "Xoi xỉa"

Nghĩa: Bới móc

Học sinh tiểu học

• Bạn đừng xoi xỉa lỗi nhỏ của bạn cùng bàn nữa.
• Cô nhắc chúng mình góp ý nhẹ nhàng, không xoi xỉa bạn.
• Em xin lỗi vì đã xoi xỉa bạn chỉ vì bài tập sai.

Học sinh THCS – THPT

• Cậu ấy hay xoi xỉa chuyện cũ khiến không khí nhóm lúc nào cũng nặng nề.
• Thay vì xoi xỉa, mình nghĩ nên chỉ ra lỗi và gợi cách sửa thì tốt hơn.
• Mỗi lần họp lớp, vài bạn lại xoi xỉa điểm số, làm người khác thấy tự ti.

Người trưởng thành

• Đừng xoi xỉa nhau trong lúc đang cần hợp tác.
• Có người lấy việc xoi xỉa làm thói quen, như thể tìm thấy quyền lực trong vết xước của người khác.
• Trong gia đình, xoi xỉa quá khứ chỉ khoét sâu vết thương, không giải quyết được gì.
• Phê bình thì cần mạch lạc và công tâm; xoi xỉa chỉ làm tổn thương và che mờ vấn đề.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Bới móc

Từ đồng nghĩa:

• bới móc
• soi mói
• xoáy móc

Từ trái nghĩa:

• bỏ qua
• duy tình

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
xoi xỉa	Khẩu ngữ; sắc thái khó chịu, mỉa; mức độ khá mạnh, dai dẳng Ví dụ: Đừng xoi xỉa nhau trong lúc đang cần hợp tác.
bới móc	Trung tính về ngữ vực; mức độ mạnh, soi tìm lỗi Ví dụ: Anh ấy cứ bới móc sai sót của đồng nghiệp.
soi mói	Khẩu ngữ; tò mò, tọc mạch, mức độ mạnh Ví dụ: Họ soi mói chuyện riêng tư của người khác.
xoáy móc	Khẩu ngữ; sắc thái châm chích, gay gắt hơn Ví dụ: Cô ta hay xoáy móc quá khứ của người khác.
bỏ qua	Trung tính; tha thứ, không chấp nhặt; mức độ nhẹ Ví dụ: Thôi bỏ qua những lỗi nhỏ của nhau.
duy tình	Trang trọng/văn viết; thiên về nể tình, không xét nét Ví dụ: Trong việc xử lý, anh ấy thiên về duy tình, không xoi xỉa tiểu tiết.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ hành động bới móc, chỉ trích người khác một cách tiêu cực.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để miêu tả tính cách nhân vật hoặc tình huống xung đột.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện thái độ tiêu cực, chỉ trích.
• Thuộc khẩu ngữ, thường mang sắc thái không trang trọng.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh hành động chỉ trích một cách tiêu cực.
• Tránh dùng trong các tình huống cần sự trang trọng hoặc lịch sự.
• Thường dùng trong các cuộc trò chuyện thân mật hoặc khi bày tỏ sự không hài lòng.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ có nghĩa tương tự như "chỉ trích" nhưng mang sắc thái nhẹ nhàng hơn.
• Cần chú ý ngữ cảnh để tránh gây hiểu lầm hoặc xúc phạm người khác.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép đẳng lập, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "xoi xỉa vấn đề", "xoi xỉa lỗi lầm".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với danh từ chỉ đối tượng bị tác động, ví dụ: "xoi xỉa lỗi lầm", "xoi xỉa khuyết điểm".

Từ liên quan:

• bới móc
• chỉ trích
• phê phán
• chê bai
• đay nghiến
• mỉa mai
• châm chọc
• moi móc
• soi mói
• săm soi