Sa chân

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ đa nghĩa
• Từ thuần việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Bước lỡ chân vào chỗ thấp, bị hẫng và ngã; thường dùng để ví trường hợp bị rơi vào cảnh không hay.

Ví dụ: Anh vội vàng nên sa chân xuống bậc hầm và ngã.

Đặt câu với từ "Sa chân"

Nghĩa: Bước lỡ chân vào chỗ thấp, bị hẫng và ngã; thường dùng để ví trường hợp bị rơi vào cảnh không hay.

Học sinh tiểu học

• Em chạy vội trên bờ ruộng nên sa chân xuống vũng bùn.
• Bạn Lan không nhìn đường, sa chân khỏi bậc thềm và ngã.
• Đang chơi trốn tìm, tớ sa chân vào hố cát nên bẩn hết quần.

Học sinh THCS – THPT

• Cậu ấy mải nhìn điện thoại nên sa chân xuống mép kênh, ướt cả người.
• Chỉ một bước hụt trên cầu khỉ, nó sa chân và phải vịn vội vào lan can.
• Trong trò leo dốc, Minh chủ quan, sa chân vào hốc đất và trượt dài.

Người trưởng thành

• Anh vội vàng nên sa chân xuống bậc hầm và ngã.
• Có lúc chỉ một phút lơ là, ta sa chân vào tai nạn tưởng chừng rất nhỏ.
• Cô quen đường quá nên chủ quan, sa chân ở bậc cuối và tự trách mình mãi.
• Đi đêm qua cầu gỗ, anh nghe sàn kêu rỗng rồi sa chân, mới hiểu sự thận trọng đáng giá thế nào.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Bước lỡ chân vào chỗ thấp, bị hẫng và ngã; thường dùng để ví trường hợp bị rơi vào cảnh không hay.

Từ đồng nghĩa:

• sẩy chân
• trượt chân
• vấp ngã
• lầm đường

Từ trái nghĩa:

• gượng dậy
• đứng vững
• tỉnh ngộ

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
sa chân	trung tính; hơi văn chương khi dùng nghĩa bóng; sắc thái bất lợi, nhấn hệ quả xấu Ví dụ: Anh vội vàng nên sa chân xuống bậc hầm và ngã.
sẩy chân	trung tính, khẩu ngữ; mức độ tương đương Ví dụ: Anh sẩy chân ngã xuống bờ ruộng.
trượt chân	trung tính, phổ thông; thiên về nghĩa thực, mức độ tương đương Ví dụ: Cô ấy trượt chân ngã ở bậc thềm.
vấp ngã	trung tính, phổ thông; thiên về nghĩa thực, sát nghĩa hành động ngã Ví dụ: Anh ấy vấp ngã ở lối vào.
lầm đường	văn chương/trang trọng; nghĩa bóng tương đương “rơi vào cảnh không hay” Ví dụ: Vì túng quẫn, anh lầm đường mà phạm tội.
gượng dậy	trung tính, cổ vũ; nghĩa bóng đối lập trạng thái sa ngã Ví dụ: Sau sai lầm, cô gượng dậy làm lại từ đầu.
đứng vững	trung tính, phổ thông; đối lập cả nghĩa đen (không ngã) lẫn bóng (không sa ngã) Ví dụ: Trong bão tố, anh vẫn đứng vững trước cám dỗ.
tỉnh ngộ	trang trọng/văn chương; nghĩa bóng, đối lập việc sa vào điều xấu Ví dụ: Sau biến cố, anh tỉnh ngộ và sửa mình.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để mô tả tình huống bất ngờ, không may trong cuộc sống hàng ngày.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường chỉ xuất hiện trong các bài viết có tính chất tường thuật hoặc miêu tả.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để tạo hình ảnh ẩn dụ, thể hiện sự sa ngã hoặc thất bại.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện cảm giác bất ngờ, không may hoặc thất bại.
• Thường mang sắc thái tiêu cực, cảnh báo hoặc nhắc nhở.
• Thuộc khẩu ngữ và văn chương, ít trang trọng.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn diễn tả tình huống không may hoặc thất bại bất ngờ.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh trang trọng hoặc kỹ thuật.
• Thường dùng trong các câu chuyện, bài viết có tính chất miêu tả hoặc ẩn dụ.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ sự thất bại khác, cần chú ý ngữ cảnh.
• Không nên dùng trong ngữ cảnh tích cực hoặc khi cần diễn đạt sự thành công.
• Để tự nhiên, nên kết hợp với các từ ngữ miêu tả tình huống cụ thể.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "Anh ấy sa chân vào bẫy."

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ chỉ nơi chốn hoặc tình huống, ví dụ: "vào bẫy", "vào cảnh khổ".

Từ liên quan:

• ngã
• trượt
• vấp
• hẫng
• sẩy
• lỡ
• lầm
• sai
• mắc
• vướng