Điếu phạt

Nghĩa & Ví dụ

động từ

(cũ; văn chương). Vì thương xót dân nên đánh kẻ có tội; dẹp giặc cứu dân.

Ví dụ : Triều đình điếu phạt để cứu dân khỏi vòng binh lửa.

Đặt câu với từ "Điếu phạt"

Nghĩa: (cũ; văn chương). Vì thương xót dân nên đánh kẻ có tội; dẹp giặc cứu dân.

Học sinh tiểu học

• Vua đem quân điếu phạt để cứu dân khỏi bọn cướp.
• Nghe dân khóc than, triều đình quyết điếu phạt bọn làm loạn.
• Nhà vua thương dân nên điếu phạt kẻ áp bức làng xóm.

Học sinh THCS – THPT

• Trước cảnh làng mạc bị tàn phá, nhà vua phát lệnh điếu phạt để yên dân.
• Việc điếu phạt không nhằm tranh quyền, mà để trừ kẻ gây họa cho trăm họ.
• Trong sử sách, nhiều bậc minh quân điếu phạt khi dân tình lầm than.

Người trưởng thành

• Triều đình điếu phạt để cứu dân khỏi vòng binh lửa.
• Điếu phạt chỉ chính đáng khi khởi từ lòng thương dân, không phải tham vọng.
• Ngọn cờ điếu phạt nêu lên, dân mới dám hy vọng một ngày bình yên.
• Khi đạo lý bị chà đạp, lời hịch điếu phạt vang như tiếng chuông thức tỉnh.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các văn bản lịch sử hoặc nghiên cứu về lịch sử.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng trong các tác phẩm văn học cổ điển hoặc thơ ca để tạo không khí trang trọng, lịch sử.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự trang trọng và cổ kính, thường gắn liền với bối cảnh lịch sử.
• Thường xuất hiện trong văn viết, đặc biệt là văn học cổ điển và nghiên cứu lịch sử.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi viết về các sự kiện lịch sử hoặc trong văn học cổ điển để tạo không khí phù hợp.
• Tránh dùng trong giao tiếp hàng ngày hoặc văn bản hiện đại vì có thể gây khó hiểu.
• Thường không có biến thể hiện đại, giữ nguyên dạng cổ điển.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ hiện đại có nghĩa tương tự nhưng không mang sắc thái lịch sử.
• Người học cần chú ý ngữ cảnh lịch sử khi sử dụng để tránh hiểu sai nghĩa.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "điếu phạt kẻ thù".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ chỉ đối tượng bị tác động, ví dụ: "điếu phạt giặc".

Từ liên quan:

• điếu
• phạt
• trừng phạt
• trừng trị
• chinh phạt
• tiễu phạt
• đàn áp
• dẹp
• đánh
• cứu vớt