Dé

• Từ đơn
• Từ thuần việt

Nghĩa & Ví dụ

động từ

(ít dùng). Tránh về một bên.

Ví dụ: Anh kịp dé sang phải nên không bị quệt gương.

Đặt câu với từ "Dé"

Nghĩa: (ít dùng). Tránh về một bên.

Học sinh tiểu học

• Thấy xe đạp đi tới, em vội dé sang lề.
• Quả bóng lăn thẳng, bé dé qua một bước cho khỏi trúng.
• Con mèo chạy ào tới, bạn nhỏ khẽ dé người né đường.

Học sinh THCS – THPT

• Đang chen lên xe buýt, tôi kịp dé qua để nhường lối cho cụ bà.
• Bạn ấy vừa mở cửa, tôi dè chừng rồi dé sang để khỏi bị va.
• Trên sân, cầu thủ nhanh mắt dé người tránh cú sút sệt.

Người trưởng thành

• Anh kịp dé sang phải nên không bị quệt gương.
• Giữa hành lang chật, tôi bản năng dé một bước, nhường khoảng trống cho người bưng khay nóng.
• Đang tranh luận gay gắt, cô khẽ dé khỏi luồng người, để cảm xúc khỏi đụng chạm quá gần.
• Phố đông, ai cũng học cách dé nhè nhẹ, như một phép lịch sự giữa đám đông.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi yêu cầu ai đó nhường đường hoặc tránh sang một bên.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong các tác phẩm văn học để miêu tả hành động tránh né.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thường mang sắc thái nhẹ nhàng, không trang trọng.
• Thuộc khẩu ngữ, thường dùng trong giao tiếp hàng ngày.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn yêu cầu ai đó tránh sang một bên một cách nhẹ nhàng.
• Tránh dùng trong các tình huống cần sự trang trọng hoặc lịch sự cao.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ có nghĩa tương tự như "né" hoặc "tránh" nhưng "dé" thường mang tính khẩu ngữ hơn.
• Người học cần chú ý ngữ điệu khi sử dụng để tránh hiểu nhầm.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Từ đơn, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "dé sang bên".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với trạng ngữ chỉ hướng hoặc vị trí, ví dụ: "sang bên", "về phía trước".

Từ liên quan:

• tránh
• né
• lảng
• gạt
• dạt
• lẩn
• thoái
• rút
• lùi
• tránh né