Bới lông tìm vết
Nghĩa & Ví dụ
Ví hành động moi móc để cố tìm cho ra cái xấu, cái thiếu sót.
Ví dụ:
Đừng bới lông tìm vết khi người khác đã thành tâm sửa sai.
Nghĩa: Ví hành động moi móc để cố tìm cho ra cái xấu, cái thiếu sót.
1
Học sinh tiểu học
- Bạn đừng bới lông tìm vết, cứ khen bạn khi bạn đã cố gắng.
- Thầy cô dặn: góp ý nhẹ nhàng, đừng bới lông tìm vết bạn bè.
- Mẹ bảo: đọc bài kỹ nhưng đừng bới lông tìm vết để chê em.
2
Học sinh THCS – THPT
- Phê bình để bạn tiến bộ, chứ không phải bới lông tìm vết rồi mỉa mai.
- Trong câu lạc bộ, bạn ấy hay bới lông tìm vết, làm không khí nặng nề.
- Tranh luận học thuật cần lý lẽ công bằng, đừng bới lông tìm vết từng lỗi nhỏ.
3
Người trưởng thành
- Đừng bới lông tìm vết khi người khác đã thành tâm sửa sai.
- Trong công việc, góp ý xây nền, đừng bới lông tìm vết để chứng tỏ mình đúng.
- Quan hệ rạn nứt khi ta quen bới lông tìm vết mà quên nhìn vào điều tốt.
- Phê bình có thể chữa lành, còn bới lông tìm vết chỉ gieo thêm gai trong lòng.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ trích ai đó đang cố tình tìm lỗi sai của người khác.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường chỉ xuất hiện trong các bài viết mang tính phê phán.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong các tác phẩm châm biếm hoặc phê phán xã hội.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện thái độ tiêu cực, chỉ trích.
- Thuộc khẩu ngữ, mang tính không trang trọng.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn phê phán hành động soi mói, không nên dùng trong ngữ cảnh trang trọng.
- Thường dùng trong các cuộc trò chuyện thân mật hoặc khi muốn nhấn mạnh sự không hài lòng.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ bị hiểu nhầm là chỉ trích cá nhân nếu không dùng đúng ngữ cảnh.
- Khác với "phê bình" ở chỗ mang tính soi mói, không mang tính xây dựng.
- Cần chú ý ngữ điệu khi sử dụng để tránh gây hiểu lầm.
1
Chức năng ngữ pháp
Thành ngữ, thường đóng vai trò vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là một thành ngữ cố định, không thay đổi hình thái, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm vị ngữ, ví dụ: "Anh ta luôn bới lông tìm vết."
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường đi kèm với các danh từ chỉ người hoặc sự việc, ví dụ: "người", "hành động".
Danh sách bình luận