Bác học

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Người thông thái, học rộng, hiểu biết sâu về một hoặc nhiều ngành khoa học.

Ví dụ: Ông ấy là một bác học thực thụ.

tính từ

Theo lối của nhà bác học.

Ví dụ: Cuốn chuyên khảo được viết theo lối bác học.

tính từ

có tính chất khó hiểu, không bình dân.

Nghĩa 1: Người thông thái, học rộng, hiểu biết sâu về một hoặc nhiều ngành khoa học.

Học sinh tiểu học

Học sinh THCS – THPT

Người trưởng thành

Ông ấy là một bác học thực thụ.
Danh xưng bác học không chỉ là tri thức, mà còn là kỷ luật và lòng trung thực khoa học.
Một bác học giỏi biết nghi ngờ chính mình trước khi nghi ngờ thế giới.
Nhìn phòng thí nghiệm của bà, tôi hiểu vì sao người ta gọi bà là bác học.

Nghĩa 2: Theo lối của nhà bác học.

Học sinh tiểu học

Học sinh THCS – THPT

Người trưởng thành

Cuốn chuyên khảo được viết theo lối bác học.
Giọng văn bác học khiến người đọc cảm thấy được dẫn dắt bởi một người am hiểu.
Buổi nói chuyện mang màu sắc bác học, tránh phô trương cảm xúc để nhường chỗ cho lý lẽ.
Ngay cả lời chú thích cũng giữ phong vị bác học, chuẩn xác và tiết chế.

Nghĩa 3: có tính chất khó hiểu, không bình dân.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh sử dụng

Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến, thường chỉ dùng trong các cuộc trò chuyện có tính học thuật hoặc khi nói về người có kiến thức sâu rộng.
Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường dùng để chỉ những người có kiến thức uyên bác hoặc để mô tả phong cách viết, nghiên cứu có tính chuyên sâu.
Trong văn chương / nghệ thuật: Đôi khi được sử dụng để tạo ấn tượng về sự uyên bác hoặc để mô tả nhân vật có trí tuệ vượt trội.
Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường dùng để chỉ những chuyên gia hàng đầu trong một lĩnh vực cụ thể.

Sắc thái & phong cách

Thể hiện sự tôn trọng và ngưỡng mộ đối với người có kiến thức sâu rộng.
Phong cách trang trọng, thường xuất hiện trong văn viết và các ngữ cảnh học thuật.

Cách dùng & phạm vi

Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự uyên bác, thông thái của một cá nhân.
Tránh dùng trong ngữ cảnh bình dân hoặc khi không cần thiết phải nhấn mạnh sự thông thái.
Thường không có biến thể, nhưng có thể kết hợp với các từ khác để mô tả cụ thể hơn, ví dụ: "nhà bác học".

Lưu ý đặc biệt

Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ sự thông minh khác như "thông thái", "uyên bác"; cần chú ý ngữ cảnh để dùng đúng.
Không nên lạm dụng từ này trong các ngữ cảnh không phù hợp để tránh gây cảm giác khoa trương.

Chức năng ngữ pháp

Danh teb: Le0m ch09u ng17, b09 ng17 trong ce2u.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

T1eeb ghe9p: K1ebt h1ee3p gi1eefa hai t1eeb 111a1n "b01c" ve0 "h01c".

Đặc điểm cú pháp

Th1eeb1fng 1117ng 1f17u ce2u ho17c sau ce1c t1eeb chec 1117nh ng17; cf3 th1eeb le0m trung te2m c17a cf9m danh t1eeb nh1b "nhe0 b01c h01c".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Th1eeb1fng k1ebt h1ee3p v17i ce1c t1eeb chec 1117nh ng17, t1eeb chec s17 l171fng nh1b "m17t nhe0 b01c h01c".

học giả nhà khoa học trí thức uyên bác thông thái kiến thức trí tuệ khoa học nghiên cứu giáo sư