Soạn bài Thực hành đọc Hồn thiêng đưa đường SGK Ngữ Văn 10 tập 1 Kết nối tri thức - chi tiết


Sự khác biệt về ngôn ngữ giữa đoạn trích tuồng Sơn Hậu (tuồng cung đình) với đoạn trích tuồng Nghêu, Sò, Ốc, Hến (tuồng dân gian) đã học trước đó. Chất bi hùng của sự kiện và nghĩa vua tôi, tình huynh đệ được thể hiện trong đoạn trích – một trong những điều tạo nên sức hấp dẫn mê hoặc của tuồng đối với khán giả thời trước.

Lựa chọn câu để xem lời giải nhanh hơn

Nội dung chính

Văn bản xoay quanh chuyện Đổng Kim Lân củng cố lực lượng và tiếp tục chiến đấu chống Tạ Thiên Lăng.

Câu 1

Video hướng dẫn giải

Sự khác biệt về ngôn ngữ giữa đoạn trích tuồng Sơn Hậu (tuồng cung đình) với đoạn trích tuồng Nghêu, Sò, Ốc, Hến (tuồng dân gian) đã học trước đó.


Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn trích và so sánh ngôn ngữ giữa hai thể loại tuồng


Lời giải chi tiết:

-Tác giả sử dụng rất nhiều lối nói đối với tần số xuất hiện khá dày của từ ngữ Hán Việt. Điều đó tạo nên không khí trang trọng của vở kịch. 

-Mượn chuyện nước người để nói nước mình là thủ pháp quen thuộc của văn học trung đại. Bởi các tác phẩm tuồng cung đình thường được biểu diễn tại những nơi trang trọng để giáo dục lòng trung nghĩa. 

-Tiếng Việt trong Sơn Hậu nôm na, mộc mạc, gần với khẩu ngữ hơn là gần với ngôn ngữ bác học như trong các truyện Nôm hay thể ngâm khúc của thời này.

- Ngôn ngữ trong Ngao Sò Ốc Hến là ngôn ngữ dân gian, từ địa phương, từ khẩu ngữ thông thường, sử dụng hàng ngày.


Câu 2

Video hướng dẫn giải

Chất bi hùng của sự kiện và nghĩa vua tôi, tình huynh đệ được thể hiện trong đoạn trích – một trong những điều tạo nên sức hấp dẫn mê hoặc của tuồng đối với khán giả thời trước.


Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn trích, chú ý những tình tiết đặc sắc thể hiện chất bi hùng và tình nghĩa 


Lời giải chi tiết:

- Chất bi hùng của sự kiện: Nhà vua băng hà, gian thần làm phản. Những người trung thành quyết tâm bảo vệ hoàng tử.

- Nghĩa vua tôi: Những người trung thành với vua như Nguyệt Hạo, Từ Trinh, Đồng Kim Lân, Khương Linh Tá… quyết cứu Phán thứ phi cùng hoàng tử mới sinh và đưa họ đi trốn.

- Tình huynh đệ: Trong cuộc giao tranh, Linh Tá bị chém rơi đầu, nhưng hồn Linh Tá đã hóa thành ngọn đuốc để đưa đường cho Kim Lân hộ tống hoàng tử và thứ phi về tới thành Hậu Sơn an toàn.


Bài đọc >> Xem chi tiết: Văn bản Hồn thiêng đưa đường
+

Hồn thiêng đưa đường

(trích tuồng Sơn Hậu)

KIM LÂN:

(Này)

Phá muôn vòng quân sĩ

Thẳng trăm trận pháo tên,

Kiếm Thứ phi kiếm chẳng thấy tin,

Tìm mẫu hậu tìm không ra tích

Thương tử hoàng còn nhỏ

Khát sữa lại đói cơm.

Cắn máu tay thấm giọt nhi long

Nhất thời trợ miễn ư cơ khát

(Này)

Sau lưng không tiếng nhạc

Trước mắt thấy đầu non

Lạc vào chốn sơn trung

Đã không dời bước (rồi đây!)

Xưa Hán Minh giúp nước

Mặt trời xuất tan canh.

(Huống chi)

Nay ta giúp vận Tề quân

Sao lại tuyệt kì đăng hoả?

(Hồn Linh Tá báo đèn hiệu)

HỒN LINH TÁ:

Đổng Kim Lân hiền hữu

Đệ biểu tự Khương Linh.

Phút sa cơ bị Tạ Ôn Đình

Hồn em đã xa chơi dị lộ.

KIM LÂN:

Xa nghe tiếng họ Khương đã phải

Những mơ màng lòng gẫm khó tin

Có đâu sự nhỡn tiền,

Thác mà còn hiện tại?

HỒN LINH TÁ:

Xưa có lời đoan thệ

Nay phải đến báo tin.

Cậy anh phù

Hoàng tử Thứ phi

Khá gắng sức nghiệp Tề đem lại

KIM LÂN:

Ta Linh Tá! Ta Linh Tá!

Mệnh dĩ vong! Mệnh dĩ vong!

Thủ cấp lưu tại thử

Công hà nhật tấn công.

(Ban):

Kì ba linh lạc trường lưu thuỷ

Kinh phá như hà đắc đoàn viên

Thống thiết các can tràng đoạn đoạn

Sầu đê mê ngọc lệ sải uông uông.

Đãn ước bách niên toàn huynh đệ

Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!

Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!

Tiếc bấy anh hùng,

Lầm tay phản tặc

Lấy ai phù bật,

Vây cánh cho nhau?

Vị quốc gia chi đại nghĩa

Hoài cơ nghiệp tận kì trung,

(Yêng ôi, như bây giờ)

Phò Hoàng tử đã đành có mỗ

Ngăn tặc binh sở cậy nhà ngươi.

Hồn yêng đà chín suối xa chơi

Biết thuở nào cùng nhau thấy mặt.

HỒN LINH TÁ:

Đổng Kim Lân yêng ơi! Như em đây

Giữa đêm khuya hoa ngọn đèn hồng

(Đến đây)

Đưa chân bạn thoát vòng nguy biến

Gắng mà lần theo em yêng ơi!

KIM LÂN:

Hiển hiện chân hiển hiện

Anh linh thị anh linh!

(Nếu vậy)

Gẫm âu thiên đạo

Trợ ngã Tề triều.

Đoán bên non thấy ngọn hoả hào

Giục tuấn mã vội vàng theo dõi.

(Hát nam):

Tuấn mã vội vàng theo dõi,

Mặt đoái nhìn chói lọi dường sao.

Sau dù đem lại Tề trào

Dốc đền ơn đó mới dành dạ đây.

Hồn thương hồn tiếc hây hây

Âm dương một phút từ nay xa vời

(Hồn Linh Tá biến thành ngọn đèn đưa

Kim Lân qua đèo đến thành Sơn Hậu)

Ngọn đèn vừa phụt tắt

Chân trời đã hây hây

Anh ơi!

Chốn sơn đấu anh ở lại đây

(Để cho em)

Nơi Sơn Hậu em tìm qua đó.

 (Hoàng Châu Ký (Chủ biên),Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 15A, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994, tr. 129 – 131)

- Thu gọn

Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 10 - Kết nối tri thức - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Gửi bài tập - Có ngay lời giải