Soạn bài Chiếc lá cuối cùng SGK Ngữ văn 9 tập 1 Cánh diều
Giôn-xi mong muốn điều gì?
Video hướng dẫn giải
Nội dung chính
| Truyện ca ngợi tình yêu thương cao cả giữa những con người nghèo khổ. Tôn vinh giá trị, sức mạnh của nghệ thuật chân chính mang đến niềm vui và hạnh phúc cho con người. |
Đọc hiểu 1
Trả lời Câu hỏi 1 Đọc hiểu trang 99 SGK Văn 9 Cánh diều
Giôn-xi mong muốn điều gì?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Giôn-xi mong muốn kéo tấm rèm lên để nhìn cây thường xuân bên bức tường gạch
Mong muốn kéo tấm rèm lên để nhìn cây thường xuân bên bức tường gạch.
Giôn-xi muốn nhìn thấy cây thường xuân
Đọc hiểu 2
Trả lời Câu hỏi 2 Đọc hiểu trang 100 SGK Văn 9 Cánh diều
“Chiếc lá cuối cùng” có ý nghĩa như thế nào với Giôn-xi?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Chiếc lá cuối cùng ấy là điểm bấu víu duy nhất, là chút niềm tin ít ỏi còn lại để Giôn-xi níu giữ một chút hy vọng sống khi đang bị bệnh tật hành hạ
Là điểm bấu víu duy nhất, là chút niềm tin ít ỏi còn lại để Giôn-xi níu giữ một chút hy vọng sống.
“Chiếc lá cuối cùng” gửi gắm niềm tin ít ỏi của Giôn-xi trước bệnh tật.
Đọc hiểu 3
Trả lời Câu hỏi 3 Đọc hiểu trang 100 SGK Văn 9 Cánh diều
“Chuyến đi xa xôi bí ẩn” muốn chỉ điều gì?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản, liên hệ biện pháp ẩn dụ hoặc nói giảm nói tránh
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Cụm từ chỉ cái chết
Chỉ cái chết
“Chuyến đi xa xôi bí ẩn” muốn chỉ cái chết.
Đọc hiểu 4
Trả lời Câu hỏi 4 Đọc hiểu trang 100 SGK Văn 9 Cánh diều
Hình dung thái độ và tình cảm của Giôn-xi khi thấy “chiếc lá cuối cùng vẫn còn đó”
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản, tưởng tượng theo mạch truyện
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Có lẽ lúc đó Giôn-xi sẽ cảm thấy thật bất ngờ, ngỡ ngàng, không ngờ sau cái đêm mưa bão như vậy mà chiếc lá vẫn ngoan cố bám trụ và cô như được tiếp thêm sức mạnh.
Bất ngờ, ngỡ ngàng, không ngờ sau cái đêm mưa bão như vậy mà chiếc lá vẫn ngoan cố bám trụ và cô như được tiếp thêm sức mạnh.
Đọc hiểu 5
Trả lời Câu hỏi 5 Đọc hiểu trang 101 SGK Văn 9 Cánh diều
Suy luận: Vì sao Giôn-xi bình phục?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản, tưởng tượng
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Vì cô đã hy vọng, khát khao sự sống từ chiếc lá quật cường kia, cô đã ăn cháo, uống sữa và muốn ra ngoài
Vì cô đã hy vọng, khát khao sự sống từ chiếc lá quật cường kia
Chiếc lá cuối cùng đã giúp Giôn-xi có thêm niềm tin, sức mạnh để vượt qua bệnh tật.
Đọc hiểu 6
Trả lời Câu hỏi 6 Đọc hiểu trang 101 SGK Văn 9 Cánh diều
Sự việc cụ Bơ-men mất tạo nên điều bất ngờ gì?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần cuối văn bản
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Điều bất ngờ là cụ Bơ-men mất vì đã tạo nên chiếc lá thường xuân cuối cùng trong đêm mưa bão để thắp nên hy vọng sống cho cô gái trẻ.
Bất ngờ vì chiếc lá thường xuân cuối cùng trên tường là bản vẽ chứ không phải lá thật, cụ Bơ-men đã hi sinh chính mình để tạo động lực sống cho Giôn-xi
Cụ Bơ-men mất tạo ra bất ngờ khi cụ chính là người đã vẽ chiếc lá thường xuân giúp Giôn-xi có thêm niềm tin vượt qua bệnh tật.
Đọc hiểu 7
Trả lời Câu hỏi 7 Đọc hiểu trang 105 SGK Văn 9 Cánh diều
Kết thúc truyện giúp người đọc hiểu ra điều gì?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ phần kết thúc văn bản, đưa ra thông điệp
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Chiếc lá cuối cùng mà cụ Bơ-men vẽ tuy chỉ là một chiếc lá nhưng nó là kiệt tác vì nó được tạo nên từ tình yêu thương, lòng nhân hậu và mong ước về khát vọng sống cho con người của một người nghệ sĩ.
Người đọc hiểu được tình yêu thương, lòng nhân hậu và mong ước về khát vọng sống cho con người của một người nghệ sĩ.
Chiếc lá cuối cùng là kiệt tác của tình yêu thương, lòng nhân hậu.
CH cuối bài 1
Trả lời Câu hỏi 1 CH cuối bài trang 101 SGK Văn 9 Cánh diều
Tóm tắt truyện trong khoảng 5-7 dòng. Nhan đề Chiếc lá cuối cùng có liên quan như thế nào đến nội dung câu chuyện?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản, tóm tắt và liên hệ nhan đề với nội dung
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng kể về nhân vật chính là Giôn xi, cô bị mắc chứng bệnh sưng phổi và tuyệt vọng trước cuộc sống. Giôn xi tự nhủ rằng chừng nào chiếc lá cuối cùng trên cây thường xuân ở phía bên ngoài cửa sổ kia rụng xuống thì cũng là lúc cô ra đi, từ bỏ cuộc sống. Khi biết được ý nghĩ đó của Giôn xi thì cụ Bơ men - người thuê phòng ở tầng dưới, cũng là một họa sĩ già - đã vẽ nên kiệt tác chiếc lá cuối cùng trong đêm mưa bão để Giôn xi có niềm tin vào cuộc sống. Cụ đã qua đời và Giôn xi thì cũng lấy lại được hi vọng khi tưởng rằng chiếc lá đó là thật, bởi cụ Bơ men đã vẽ nó bằng cả tấm lòng mình.
Ý nghĩa nhan đề tác phẩm Chiếc lá cuối cùng của O.Hen-ri:
- Đó là chiếc lá thường xuân sinh động như thật do cụ Bơ-men đã vẽ với mong muốn truyền thêm niềm tin và hi vọng để Giôn-xi chiến thắng bệnh
- Đó là một tác phẩm nghệ thuật bởi một người nghệ sĩ tâm huyết, ông đã vẽ bằng cả tấm lòng.
- Chiếc lá cuối cùng là hình tượng nghệ thuật, xuyên suốt tác phẩm văn học - là biểu tượng của lòng nhân ái, vị tha cao cả.
Ta có thể nhận thấy "Chiếc lá cuối cùng" là một tiêu đề vô cùng ấn tượng, nó để lại dấu ấn tốt đẹp trong lòng người đọc. Đây cũng là hình ảnh thể hiện chủ đề của chuyện, gắn liền với diễn biến tâm trạng của cả ba nhân vật
- Tóm tắt:
+ Giôn-xi bị mắc chứng bệnh sưng phổi và tuyệt vọng trước cuộc sống. Cô tự nhủ rằng chừng nào chiếc lá cuối cùng trên cây thường xuân ở phía bên ngoài cửa sổ kia rụng xuống thì cũng là lúc cô ra đi, từ bỏ cuộc sống.
+ Khi biết được ý định của Giôn-xi, cụ Bơ-men - người sống ở tầng dưới, đã vẽ chiếc lá cuối cùng trong đem mưa rét để cô có thêm niềm tin vào cuộc sống.
+ Sau đêm mưa bão, thấy chiếc lá vẫn bám trên tường, Giôn-xi có thêm động lực sống, cô nhanh chóng khỏe lại
+ Cũng sau đêm mưa bão ấy, cụ Bơ-men bị sưng phổi và qua đời, để lại kiệt tác chiếc lá cuối cùng
- Ý nghĩa nhan đề:
+ Chiếc lá thường xuân sinh động như thật với mong muốn truyền thêm niềm tin và hi vọng để Giôn-xi chiến thắng bệnh tật
+ Là một tác phẩm nghệ thuật bởi một người nghệ sĩ tâm huyết, ông đã vẽ bằng cả tấm lòng.
+ Là hình tượng nghệ thuật, là biểu tượng của lòng nhân ái, vị tha cao cả.
=> Một tiêu đề vô cùng ấn tượng, để lại dấu ấn tốt đẹp trong lòng người đọc. Đây cũng là hình ảnh thể hiện chủ đề của chuyện, gắn liền với diễn biến tâm trạng của cả ba nhân vật
- Tóm tắt: Xiu và Giôn-xi là hai nữ hoạ sĩ trẻ sống trong một khu nhà trọ. Sống cùng với họ trong khu trọ đó là cụ Bơ-mơn, cũng là một họa sĩ. Mùa đông năm ấy, Giôn-xi bị bệnh sưng phổi rất nặng. Bệnh tật khiến cô cảm thấy tuyệt vọng. Mỗi lần nhìn ra cửa sổ, Giôn-xi luôn nghĩ rằng khi chiếc lá cuối cùng trên cây thường xuân trước cửa rơi xuống cũng là lúc cô lìa đời. Biết được ý nghĩ của Giôn-xi, cụ Bơ-men âm thầm thức suốt đêm mưa gió bão bùng để vẽ chiếc lá thường xuân. Chiếc lá khiến Giôn-xi có thêm nghị lực sống. Nhưng sau đêm đó, cụ Bơ-men lại qua đời. Xiu lặng lẽ đến bên Giôn-xi báo cho bạn về cái chết của cụ Bơ-men và bí mật của chiếc lá cuối cùng.
- Nhan đề:
- Chiếc lá được vẽ ra bởi một người họa sĩ có nhiệt huyết với nghề - luôn mong muốn vẽ được một kiệt tác.
- Chiếc lá được vẽ ra trong một hoàn cảnh đặc biệt: Một đêm giông bão, mưa gió; Cụ Bơ-men đã bị bệnh và mất sau khi chiếc lá.
- Chiếc lá giống như thật đến nỗi ngay cả Xu, Giôn-xi là hai họa sĩ cũng không nhận ra.
- Chiếc lá cuối cùng giống như một biểu tượng của niềm tin, hy vọng (cứu sống Giôn-xi).
CH cuối bài 2
Trả lời Câu hỏi 2 CH cuối bài trang 101 SGK Văn 9 Cánh diều
Truyện được kể ở ngôi thứ mấy? Dẫn ra và phân tích tác dụng của một số lời người kể chuyện và lời nhân vật.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản, xác định ngôi kể
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Truyện được kể ở ngôi thứ ba
Một số lời của:
- Người kể chuyện: “Sang đến nơi, họ sợ sệt ngó ra ngoài cửa sổ… Một cơn mưa lạnh lẽo, dai dẳng vẫn đang rơi, lẫn cùng với tuyết…”
-> Tường thuật lại câu chuyện, miêu tả khung cảnh và các nhân vật một cách khái quát
- Lời nhân vật: “…Hôm nay nó sẽ rụng thôi và cùng lúc đó thì em sẽ chết”
-> Cho thấy suy nghĩ và tâm trạng nhân vật
- Ngôi kể: thứ ba
- Người kể chuyện: “Sang đến nơi, họ sợ sệt ngó ra ngoài cửa sổ… Một cơn mưa lạnh lẽo, dai dẳng vẫn đang rơi, lẫn cùng với tuyết…” -> Tường thuật lại câu chuyện, miêu tả khung cảnh và các nhân vật một cách khái quát
- Lời nhân vật: “…Hôm nay nó sẽ rụng thôi và cùng lúc đó thì em sẽ chết” -> Cho thấy suy nghĩ và tâm trạng nhân vật
- Truyện được kể ở ngôi thứ ba.
- Lời của người kể chuyện giúp tường thuật lại nội dung sự việc: “Khi hai người lên trên gác thì Giôn-xi đang ngủ. Xiu kéo tấm mành mành xống che kín cửa sổ và ra hiệu cho cụ Bơ-mơn sang buồng bên cạnh….”
- Lời nhân vật bộc lộ suy nghĩ và tâm trạng của nhân vậ:
- Xiu: “Em thân yêu, thân yêu!”; “Em hãy nghĩ đến chị, nếu em không còn muốn nghĩ đến mình nữa. Chị sẽ làm gì đây?”
- Giôn-xi: “Em thật là một con bé hư, chị Xiu thân yêu ơi”
CH cuối bài 3
Trả lời Câu hỏi 3 CH cuối bài trang 101 SGK Văn 9 Cánh diều
Tình huống truyện có gì hấp dẫn? Kết thúc truyện có gì độc đáo? Nếu Xiu và Giôn-xi biết cụ Bơ-men sẽ vẽ chiếc lá trên tường thì câu chuyện có thể thay đổi như thế nào? Vì sao?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản, đưa ra tình huống mang tính bất ngờ và kết truyện
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Tình huống trong truyện là tình huống đảo ngược. Tình huống đảo ngược trước tiên diễn ra với nhân vật Giôn – xi. Hoàn cảnh túng thiếu lại ốm nặng, cô luôn tự nói với mình rằng cô sẽ không sống lâu nữa và khi cây thường xuân rụng hết lá cô cũng chết.Thấy thân cây chỉ còn vài chiếc lá Giôn-xi và Xiu đều nghĩ rằng ngày mai sẽ chẳng còn chiếc lá nào bám trên cành cây nữa. Vì vậy, Xiu cũng đã vô cùng tuyệt vọng. Cô không còn gì để khuyên Giôn-xi trước thái độ quả quyết của cô ấy. Nếu ai đọc cũng đều nghĩ cứ cố chấp như vậy Giôn-xi sẽ chết. Nhưng cũng vào đúng cái lúc người đọc tin rằng lá thường xuân rụng hết thì một tình huống bất ngờ đã làm đảo lộn mọi dự đoán.
Sự đảo ngược tình huống còn diễn ra đối với cụ Bơ-men. Khác Giôn-xi, lâu nay, cụ vẫn khỏe mạnh. Thế mà, thật bất ngờ, hai ngày sau khi Giôn-xi hồi sinh, cụ lại ra đi cũng bởi căn bệnh viêm phổi. Bơ-men chết, người ta mới hiểu hết tấm lòng cao thượng của người nghệ sĩ đã thất bại trong đường đời.
- Truyện đã sử dụng thành công thủ pháp đảo lộn tình thế hai lần một cách đột ngột, bất ngờ để hấp dẫn người đọc và bộc lộ chủ đề, để lại dư âm, suy nghĩ sâu lắng trong lòng người đọc. Kết truyện cho thấy tấm lòng cao cả của cụ Bơ-men và bài học về lòng khát vọng sống.
- Nếu Xiu và Giôn-xi biết cụ Bơ-men sẽ về chiếc lá trên tường thì câu chuyện không còn hấp dẫn vì Giôn-xi sẽ không cảm thấy chiếc lá kia ngoan cường và không còn được truyền động lực thức tỉnh nữa.
- Tình huống truyện: đảo ngược => Truyện đã sử dụng thành công thủ pháp đảo lộn tình thế hai lần một cách đột ngột, bất ngờ để hấp dẫn người đọc và bộc lộ chủ đề, để lại dư âm, suy nghĩ sâu lắng trong lòng người đọc.
- Kết truyện cho thấy tấm lòng cao cả của cụ Bơ-men và bài học về lòng khát vọng sống => Nếu Xiu và Giôn-xi biết cụ Bơ-men sẽ về chiếc lá trên tường thì câu chuyện không còn hấp dẫn vì Giôn-xi sẽ không cảm thấy chiếc lá kia ngoan cường và không còn được truyền động lực thức tỉnh nữa.
- Tình huống truyện đảo ngược:
- Lúc đầu: Giôn-xi bị bệnh sưng phổi, cô tuyệt vọng chờ chết. Cụ Bơ-men vẫn khỏe mạnh.
- Sau đó, Giôn-xi có niềm tin, dần khỏi bệnh. Còn cụ Bơ-men đã mất vì bệnh sưng phổi.
- Truyện kết thúc bằng lời của Xiu mà Giôn-xi không có phản ứng nào khác. Đây là một kết thúc mở với mục đích để người đọc tự tưởng tượng phản ứng của Giôn-xi. Đồng thời tạo ra dư âm cho câu chuyện về niềm tin, hy vọng kết thúc tốt đẹp.
CH cuối bài 4
Trả lời Câu hỏi 4 CH cuối bài trang 102 SGK Văn 9 Cánh diều
Phân tích tâm trạng của Giôn-xi qua hai lần yêu cầu "kéo mành lên". Vì sao "chiếc lá cuối cùng đã giúp Giôn-xi hồi sinh?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản, so sánh tâm trạng giữa lần 1 và lần 2
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Nhân vật Giôn-xi yếu đuối, tuyệt vọng:
+ Đợi chiếc lá cuối cùng rụng xuống là kết thúc cuộc sống của mình
+ Giôn-xi thờ ơ,bỏ mặc bản thân mặc dù Xiu hết lòng thương yêu, chăm sóc.
- Phản ứng trước hai lần kéo mành:
+ Lần 1: Giôn-xi sợ chiếc lá thường xuân cuối cùng rụng, Xiu lo lắng.
+ Lần 2: Cả Giôn-xi và Xiu đều sững sờ, ngạc nhiên vì chiếc lá vẫn còn trên cây.
- Nguyên nhân sự hồi sinh của Giôn-xi:
+ Do cô thấy hình ảnh chiếc lá thường xuân giàu sức sống sau đêm mưa bão
+ Giôn-xi không muốn phụ tấm lòng của Xiu, cụ Bơ-men
- Kết thúc truyện nhà văn không để Giôn-xi lên tiếng hay có trạng thái tâm lý nào khác:
+ Kết mở để mọi người tự hình dung ra phản ứng của Giôn-xi
+ Dư vị của tình người, của niềm tin, của sự hi sinh… vẫn còn mãi.
- Lần 1:
+ Đợi chiếc lá cuối cùng rụng xuống là kết thúc cuộc sống của mình
+ Thờ ơ, bỏ mặc bản thân dù Xiu hết lòng thương yêu, chăm sóc.
- Lần 2:
+ Sợ chiếc lá thường xuân cuối cùng rụng, Xiu lo lắng.
+ Sững sờ, ngạc nhiên vì chiếc lá vẫn còn trên cây.
- Nguyên nhân sự hồi sinh của Giôn-xi:
+ Cô thấy hình ảnh chiếc lá thường xuân giàu sức sống sau đêm mưa bão
+ Giôn-xi không muốn phụ tấm lòng của Xiu, cụ Bơ-men
- Kết thúc truyện nhà văn không để Giôn-xi lên tiếng hay có trạng thái tâm lý nào khác:
+ Kết mở để mọi người tự hình dung ra phản ứng của Giôn-xi
+ Dư vị của tình người, của niềm tin, của sự hi sinh… vẫn còn mãi.
- Lần 1: cho rằng khi chiếc lá cuối cùng rơi xuống thì mình sẽ chết.
- Lần 2: ngạc nhiên khi chiếc lá vẫn còn sau đêm mưa bão
=> Hình ảnh chiếc lá vẫn còn sau đêm mưa bão đã giúp Giôn-xi lấy lại được tinh thần tiếp tục sống.
CH cuối bài 5
Trả lời Câu hỏi 5 CH cuối bài trang 102 SGK Văn 9 Cánh diều
Nếu là Giôn-xi, em sẽ có suy nghĩ, cảm xúc như thế nào khi nghe Xiu kể lại sự việc cụ Bơ-men đã qua đời vì sưng phổi sau đêm về “chiếc là cuối cùng"?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản, liên hệ bản thân
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Nếu là Giôn-xi, em sẽ cảm thấy rất đau lòng, xúc động và áy náy trước nguyên nhân cụ Bơ-men qua đời. Và sau đó sẽ cố gắng sống thật tốt để không uổng phí cơ hội sống mà cụ bơ-men đã đem lại.
Nếu là Giôn-xi, em sẽ cảm thấy xúc động, áy náy với cụ Bơ-men và sau đó sẽ cố gắng sống thật tốt.
Nếu là Giôn-xi, em sẽ có suy nghĩ, cảm xúc khi nghe Xiu kể lại sự việc cụ Bơ-men đã qua đời vì sưng phổi sau đêm vẽ “chiếc là cuối cùng”: đau đớn, buồn bã khi cụ Bơ-men qua đời, cũng như xúc động và biết ơn cụ.
CH cuối bài 6
Trả lời Câu hỏi 6 CH cuối bài trang 102 SGK Văn 9 Cánh diều
Vì sao "chiếc lá cuối cùng" mà cụ Bơ-men vẽ lại được coi là một "kiệt tác"? Theo em, truyện nhằm gửi đến người đọc thông điệp gì?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản, rút ra thông điệp từ phẩm chất nhân vật
Lời giải chi tiết:
Cách 1
*Nói đây là một kiệt tác vì:
- Thứ nhất vì đó là một bức vẽ đẹp hoàn hảo, giống thật đến nỗi cả Giôn-xi và Xiu đều bị nhầm tưởng đó là chiếc lá thường xuân thật đang cố bám níu trên bức tường gạch.
- Thứ hai, điều quan trọng khiến bức họa trở thành kiệt tác, đó là bởi nó đã cứu sống được Giôn-xi. Chiếc lá thường xuân cuối cùng ấy đã mang lại nghị lực, khát vọng được sống cho cô họa sĩ trẻ đáng thương. Sau bao nhiêu gió bão, chiếc lá vẫn kiên cường bám trên bức tường gạch khiến cho Giôn-xi hiểu ra mình cần phải mạnh mẽ để sống tiếp.
- Thứ ba, bức vẽ Chiếc lá cuối cùng ấy không chỉ đáng giá bằng tính mạng của Giôn-xi mà hơn thế nữa, nó còn được đánh đổi bằng chính tính mạng của cụ Bơ-men. Cụ đã dùng hết tâm huyết của mình, trong đêm gió bão để vẽ lên nó với hi vọng chiếc lá “giả” ấy có thể mang lại điều kì diệu. Kiệt tác “Chiếc lá cuối cùng” ấy chính là biểu hiện cao đẹp nhất cho tấm lòng nhân hậu, đức hi sinh, lòng vị tha của cụ Bơ-men, cũng như tình yêu thương giữa những con người nghèo khổ đất Mĩ.
*Thông điệp: tình yêu thương cao cả giữa những con người nghèo khổ với nhau. Chính tình yêu thương đã thắp sáng tâm hồn, trái tim lương thiện của Xiu, cũng chính tình yêu thương đã khiến cụ Bơ – men sẵn sàng hi sinh mạng sống để cứu Giôn – xi, đem lại nghị lực sống cho cô.
- Chiếc lá cuối cùng là một kiệt tác vì:
- Nó được vẽ ra bởi một người họa sĩ có nhiệt huyết với nghề - luôn mong muốn vẽ được một kiệt tác.
- Kiệt tác thường được vẽ ra trong một hoàn cảnh đặc biệt (Trong một đêm giông bão, mưa gió… Cụ Bơ-men đã bị bệnh và mất sau khi chiếc lá).
- Chiếc lá giống như thật đến nỗi ngay cả Xiu, Giôn-xi là hai họa sĩ cũng không nhận ra.
- Chiếc lá cuối cùng giống như một biểu tượng của niềm tin, hy vọng (cứu sống Giôn-xi).
- Thông điệp: “Chiếc lá cuối cùng” đã khắc họa được tình yêu thương cao cả giữa những con người nghèo khổ.
- "Chiếc lá cuối cùng" mà cụ Bơ-men vẽ lại được coi là một "kiệt tác" vì:
+ Là một bức tranh hoàn hảo và siêu thực.
+ Nó đã cứu sống được Giôn-xi
+ Nó còn được đánh đổi bằng chính tính mạng của cụ Bơ-men
- Thông điệp:
+ Tình yêu thương cao cả giữa những con người nghèo khổ với nhau.
+ Chính tình yêu thương đã thắp sáng tâm hồn, trái tim lương thiện của Xiu, cũng chính tình yêu thương đã khiến cụ Bơ – men sẵn sàng hi sinh mạng sống để cứu Giôn – xi, đem lại nghị lực sống cho cô.
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
O. Hen-ri
(Tóm tắt phần lược đi: Xiu (Sue) và Giôn-xi (Johnsy) là hai nữ hoạ sĩ nghèo, còn trẻ, sống trong một căn hộ thuê ở gần công viên Oa-sinh-tơn (Washington). Cụ Bơ-men (Behrman) cũng là một hoạ sĩ nghèo thuê phòng ở tầng dưới. Bốn chục năm nay, cụ mơ ước vẽ một kiệt tác nhưng chưa thực hiện được; cụ thường ngồi làm mẫu vẽ cho các hoạ sĩ để kiếm tiền. Lúc ấy là vào mùa đông, Giôn-xi bị bệnh sưng phổi. Bệnh tật và nghèo túng khiến cô tuyệt vọng không muốn sống nữa. Cô đếm từng chiếc lá còn lại trên cây thường xuân bám vào bức tường gạch đối diện với cửa số, chờ khi nào chiếc lá cuối cùng rụng nốt thì cô cũng buông xuôi, lìa đời...)
1. Khi hai người lên trên gác thì Giôn-xi đang ngủ. Xiu kéo tấm mành mành xuống che kín cửa sổ và ra hiệu cho cụ Bơ-men sang buồng bên cạnh. Sang đến nơi, họ sợ sệt ngó ra ngoài cửa sổ, nhìn cây thường xuân. Rồi họ nhìn nhau một lát, chẳng nói năng gì. Một cơn mưa lạnh lẽo, dai dẳng vẫn đang rơi, lẫn cùng với tuyết. Cụ Bơ-men mặc chiếc sơ mi cũ màu xanh, ngồi đóng vai một tay thợ mỏ già trên cái ấm đun nước lật úp giả làm tảng đá.
Sáng hôm sau, Xiu tỉnh dậy sau khi chợp mắt được một tiếng đồng hồ thì thấy Giôn-xi đang mở to cặp mắt thẫn thờ nhìn tấm mành màu xanh đã kéo xuống.
"Kéo nó lên, em muốn nhìn.”, cô thều thào ra lệnh.
Xiu làm theo một cách chán nản.
Nhưng, ô kìa! Sau trận mưa vùi dập và những cơn gió phũ phàng kéo dài suốt cả một đêm, tưởng chừng như không bao giờ dứt, vẫn còn một chiếc lá thường xuân bám trên bức tường gạch. Đó là chiếc lá cuối cùng trên cây. Ở gần cuống lá còn giữ màu xanh sẵm, nhưng với rìa lá hình răng cưa đã nhuốm màu vàng úa, chiếc lá vẫn dũng cảm treo bám vào cành cách mặt đất chừng hai mươi bộ.
“Đó là chiếc lá cuối cùng.", Giôn-xi nói, “Em cứ tưởng là nhất định trong đêm vừa qua nó đã rụng. Em nghe thấy gió thổi. Hôm nay nó sẽ rụng thôi và cùng lúc đó thì em sẽ chết.".
“Em thân yêu, thân yêu!", Xiu nói, cúi khuôn mặt hốc hác xuống gần gối, “Em hãy nghĩ đến chị, nếu em không còn muốn nghĩ đến mình nữa. Chị sẽ làm gì đây?".
Nhưng Giôn-xi không trả lời. Cái cô đơn nhất trong khắp thế gian là một tâm hồn đang chuẩn bị sẵn sàng cho chuyến đi xa xôi bí ẩn của mình. Khi những dây ràng buộc cô với tình bạn và với thế gian cứ lơi lỏng dần từng sợi một, ý nghĩ kì quặc ấy hình như càng choán lấy tâm trí cô mạnh mẽ hơn. Ngày hôm đó trôi qua và ngay cả trong ánh hoàng hôn, họ vẫn có thể trông thấy chiếc lá thường xuân đơn độc níu vào cái cuống của nó trên tường. Thế rồi, cùng với màn đêm buông xuống, gió bấc lại ào ào, trong khi mưa vẫn đập mạnh vào cửa sổ và rơi lộp độp xuống đất từ mái hiên thấp kiểu Hà Lan.
2. Khi trời vừa hửng sáng thì Giôn-xi, con người tàn nhẫn, lại ra lệnh kéo mành lên. Chiếc lá thường xuân vẫn còn đó.
Giôn-xi nằm nhìn chiếc lá hồi lâu. Rồi cô gọi Xiu đang quấy món cháo gà trên lò hơi đốt.
"Em thật là một con bé hư, chị Xiu thân yêu ơi.", Giôn-xi nói, “Có một cái gì đấy đã làm cho chiếc lá cuối cùng vẫn còn đó để cho em thấy rằng mình đã tệ như thế nào. Muốn chết là một tội. Giờ thì chị có thể cho em xin tí cháo và chút sữa pha ít rượu vang đỏ và - khoan - đưa cho em chiếc gương tay trước đã, rồi xếp mấy chiếc gối lại quanh em, để em ngồi dậy xem chị nấu nướng.".
Một tiếng đồng hồ sau, cô nói: “Chị Xiu thân yêu ơi, một ngày nào đó em hi vọng sẽ được vẽ vịnh Na-plơ (Naples)."
Buổi chiều, bác sĩ tới và khi ông ra về, Xiu kiếm cớ ra ngoài hành lang. “Được năm phần mười rồi.", bác sĩ nói và cầm lấy bàn tay mảnh dẻ run rẩy của Xiu, “Chăm sóc chu đáo thì chị sẽ thắng. Và bây giờ tôi phải xuống dưới nhà thăm một bệnh nhân khác, tên là Bơ-men, hình như là một nghệ sĩ thì phải. Cũng lại chứng sưng phổi. Ông cụ là một người già yếu, bệnh tình nguy kịch. Chẳng còn hi vọng gì, nhưng hôm nay ông cụ sẽ vào nằm bệnh viện để được chăm sóc chu đáo hơn.".
3. Hôm sau, bác sĩ bảo Xiu: “Cô ấy khỏi nguy hiểm rồi, chị đã thắng. Giờ chỉ còn việc bồi dưỡng và chăm nom - thế thôi.".
Và buổi chiều hôm đó, Xiu tới bên giường Giôn-xi nằm, thấy Giôn-xi đang vui vẻ đan một chiếc khăn choàng len màu xanh thẫm rất vô dụng, chị ôm lấy cả người Giôn-xi lẫn những chiếc gối.
“Chị có chuyện này muốn nói với em, con chuột bạch của chị.", cô nói, “Cụ Bơ-men đã chết vì sưng phổi hôm nay ở bệnh viện rồi. Cụ ốm chỉ có hai ngày. Buổi sáng ngày thứ nhất, bác gác cổng thấy cụ ốm nặng trong căn phòng của cụ ở tầng dưới. Giày và áo quần của cụ ướt sũng và lạnh buốt. Chẳng ai hình dung nổi cụ đã ở đâu trong một đêm khủng khiếp như thế. Nhưng rồi người ta tìm thấy một chiếc đèn bão vẫn còn thắp sáng và một chiếc thang đã bị lôi ra khỏi chỗ để của nó, và vài chiếc bút lông rơi vung vãi, và một bảng pha màu có màu xanh và màu vàng trộn lẫn với nhau, và - em thân yêu ơi, em hãy nhìn ra ngoài cửa sổ, nhìn chiếc lá thường xuân cuối cùng ở trên tường. Em có lấy làm lạ tại sao chẳng bao giờ nó rung rinh hoặc lay động khi gió thổi không? Ô, em thân yêu, đó chính là kiệt tác của cụ Bơ-men, - cụ vẽ nó ở đấy vào cái đêm mà chiếc lá cuối cùng đã rụng.”.
Bình luận
Chia sẻ
- Soạn bài Phân tích một tác phẩm truyện SGK Ngữ văn 9 tập 1 Cánh diều
- Soạn bài Thảo luận về một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống SGK Ngữ văn 9 tập 1 Cánh diều
- Soạn bài Tự đánh giá bài 4 SGK Ngữ văn 9 tập 1 Cánh diều
- Soạn bài Chiếc lược ngà SGK Ngữ văn 9 tập 1 Cánh diều
- Soạn bài Thực hành tiếng Việt bài 4 SGK Ngữ văn 9 tập 1 Cánh diều
>> Xem thêm
Các bài khác cùng chuyên mục
- Văn bản Phân tích bài "Khóc Dương Khuê"
- Văn bản Về truyện "Làng" của Kim Lân (Nguyễn Văn Long)
- Văn bản Nói thêm về "Chuyện người con gái Nam Xương" (Nguyễn Đình Chú)
- Văn bản Đình công và nổi dậy (trích vở kịch Kim tiền - Vi Huyền Đắc)
- Văn bản Người thứ bảy (Mu-ra-ka-mi)
Danh sách bình luận