Bài 12. Thực hành: Tìm hiểu khái quát Cộng hòa Nam Phi SGK Lịch sử và Địa lí 7 Kết nối tri thức

Đề bài

Lựa chọn nội dung tìm hiểu về một sự kiện lịch sử của Cộng hòa Nam Phi.

Gợi ý một số nội dung:

- Quá trình thành lập Cộng hòa Nam Phi

- Chế độ phân biệt chủng tộc (A-pác-thai)

- Tổng thống da màu đầu tiên của Nam Phi

Lời giải chi tiết

BÀI 12. THỰC HÀNH: SƯU TẦM TƯ LIỆU VỀ CỘNG HÒA NAM PHI

I. TỔNG QUAN:

1. Lựa chọn nội dung tìm hiểu về một số sự kiện lịch sử của Cộng hòa Nam Phi:

- Giành độc lập, tách khỏi khối Liên hiệp Anh và thành lập nước Cộng hòa Nam Phi.

- Bãi bỏ chế độ A-pác-thai (Apartheid).

- Lần bầu cử đa chủng tộc đầu tiên Cộng hòa Nam Phi.

- Tổng thống da màu đầu tiên ở Cộng hòa Nam Phi.

2. Sưu tầm thông tin, dữ liệu về Cộng hòa Nam Phi:

Sử dụng sách, báo, internet để tham khảo thông tin.

II. VIẾT BÁO CÁO
 Dưới đây là một số bài báo cáo tham khảo, tìm hiểu về một số sự kiện lịch sử của Cộng hòa Nam Phi, các em có thể lựa chọn 1 trong số các sự kiện dưới đây để viết bài báo cáo:

(*) Bài tham khảo 1: Về sự kiện lịch sử "Giành độc lập, tách khỏi khối Liên hiệp Anh và thành lập nước Cộng hòa Nam Phi."

BÀI BÁO CÁO TÌM HIỂU VỀ QUÁ TRÌNH THÀNH LẬP NƯỚC CỘNG HÒA NAM PHI

I. Khái quát về Cộng hòa Nam Phi

Nam Phi (tiếng Anh: South Africa), tên chính thức là Cộng hòa Nam Phi là một quốc gia nằm ở mũi phía nam lục địa châu Phi. Nước này giáp biên giới với Namibia, Botswana, Zimbabwe, Mozambique, Eswatini, và bao quanh toàn bộ đất nước Lesotho.
Nam Phi có một lịch sử rất khác biệt với các quốc gia khác ở châu Phi, kết quả của quá trình nhập cư sớm từ châu Âu và tầm quan trọng chiến lược của Con đường Biển Cape.

Nước này có cơ sở hạ tầng khá phát triển giúp trữ lượng tài nguyên khoáng sản phong phú và có giá trị cao tiếp cận tới thị trường phương Tây, đặc biệt trong suốt thế kỷ mười chín, khi cuộc cạnh tranh diễn ra khốc liệt giữa các đối thủ thời Chiến tranh lạnh. Nam Phi là quốc gia đa sắc tộc, với các cộng đồng người da trắng, người Ấn Độ, và người lai lớn nhất tại châu Phi. Người da đen Nam Phi, nói chín ngôn ngữ được công nhận chính thức và nhiều thổ ngữ khác, chiếm gần 80% dân số.

II. Sự kiện thành lập nước Cộng hòa Nam Phi

1. Cở sở Hiến pháp (1910 – 1931):

- Thành lập Liên hiệp Nam Phi theo South Africa Act 1909:

+ Liên hiệp Nam Phi được thành lập vào năm 1910 theo South Africa Act 1909, tạo ra một thực thể chính trị mới trong khu vực. Đạo luật này xác lập quyền tự trị cho Nam Phi, cho phép đất nước này có chính phủ riêng nhưng vẫn nằm dưới sự kiểm soát của đế quốc Anh.

- Quyền tự chủ qua Statute of Westminster 1931:

+ Quyền tự chủ của Nam Phi được củng cố qua Statute of Westminster năm 1931, cho phép quốc gia này tự quyết định các vấn đề nội bộ mà không cần sự can thiệp của Anh. Đạo luật này đánh dấu một bước quan trọng trong quá trình tiến tới độc lập hoàn toàn của Nam Phi.

2. Động lực chính trị hướng tới Cộng hòa của Cộng hòa Nam Phi:

- Chủ nghĩa dân tộc Afrikaner:

+ Chủ nghĩa dân tộc Afrikaner là một phong trào chính trị mạnh mẽ tại Nam Phi, nhấn mạnh sự ưu việt và quyền lợi của người Afrikaner. Điều này đã thúc đẩy những yêu cầu về quyền tự trị và sự độc lập khỏi sự kiểm soát của Anh.

- Kiểm soát chính sách đối nội:

Người Afrikaner mong muốn kiểm soát hoàn toàn chính sách đối nội, đặc biệt là chế độ Apartheid, mà không bị ảnh hưởng hoặc áp lực từ chính phủ Anh. Điều này dẫn đến việc họ tìm kiếm sự độc lập hoàn toàn để thực hiện các chính sách mà họ cho là cần thiết để bảo vệ quyền lợi của mình.

Sự đàn áp tàn bạo của Chế độ Apacthai tại Nam Phi, thể hiện qua hình ảnh

người da đen bị đối xử bất công

 - Quyết định của đa số (thiểu số): Trưng cầu dân ý 1960:

Trưng cầu dân ý năm 1960 là bước ngoặt trong quá trình chuyển đổi chính trị của Nam Phi, chỉ diễn ra cho người da trắng. Kết quả cho thấy sự ủng hộ mạnh mẽ của đa số người da trắng đối với việc chuyển đổi sang thể chế Cộng hòa, mặc dù không đại diện cho toàn bộ dân tộc.

3. Tuyên bố thành lập Cộng hòa Nam Phi và rời Khối Liên hiệp Anh

- Sự kiện lịch sử quan trọng đánh dấu bước chuyển mình của Nam Phi:

Vào ngày 31/5/1961, ngày này, Cộng hòa Nam Phi chính thức được tuyên bố, đánh dấu sự chấm dứt vai trò của Liên hiệp Anh trong các vấn đề quốc gia. Đây là bước ngoặt quan trọng trong việc củng cố quyền lực của chính quyền thiểu số da trắng và duy trì chế độ Apartheid.

4. Tác động và ý nghĩa:

- Nam Phi hoàn toàn kiểm soát các vấn đề nội bộ và đối ngoại 100%.

- Năm 1961, củng cố Apartheid, tăng cường chính sách phân biệt chủng tộc trong xã hội.

- Sự cô lập quốc tế với hơn 85% các nước phương Tây áp dụng cấm vận kinh tế và chính trị.

5. Tương lai ngay sau năm 1961:

- Giai đoạn 1961 – 1965: Thúc đẩy chính sách Apartheid cứng rắn, gia tăng đàn áp đối với các phong trào phản kháng.

- Giai đoạn 1966 – 1976: Thời kỳ nổi dậy, sự khởi đầu của các cuộc biểu tình lớn và phản đối quốc tê gia tăng.

- Giai đoạn 1977 – 1980: Cấm vận quốc tế gia tăng, hoạt động đấu tranh của các tổ chức như ANC đạt được sức mạnh.

- Giai đoạn 1981 – 1990: Chính phủ Nam Phi đối mặt với khủng hoảng kinh tế và áp lực xã hội ngày càng tăng, mở đường cho các cuộc đàm phán hòa bình.

III: Tổng kết

Quá trình tách khỏi Liên hiệp Anh và thành lập Cộng hòa Nam Phi vào năm 1961 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử của đất nước này. Hành động không chỉ phản ánh mong muốn của chính quyền thiểu số da trắng để duy trì quyền lực, mà còn làm sâu sắc thêm sự phân chia xã hội và dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng trong tương lai.

(*) Bài tham khảo 2: Về sự kiện lịch sử "Chế độ phân biệt chủng tộc (A-pác-thai)"

BÀI BÁO CÁO TÌM HIỂU VỀ CHẾ ĐỘ PHÂN BIỆT CHỦNG TỘC A-PÁC-THAI (APARTHEID)

I. Khái quát về Cộng hòa Nam Phi

Nam Phi (tiếng Anh: South Africa), tên chính thức là Cộng hòa Nam Phi là một quốc gia nằm ở mũi phía nam lục địa châu Phi. Nước này giáp biên giới với Namibia, Botswana, Zimbabwe, Mozambique, Eswatini, và bao quanh toàn bộ đất nước Lesotho. Nam Phi có một lịch sử rất khác biệt với các quốc gia khác ở châu Phi, kết quả của quá
trình nhập cư sớm từ châu Âu và tầm quan trọng chiến lược của Con đường Biển Cape.

Nước này có cơ sở hạ tầng khá phát triển giúp trữ lượng tài nguyên khoáng sản phong phú và có giá trị cao tiếp cận tới thị trường phương Tây, đặc biệt trong suốt thế kỷ mười chín, khi cuộc cạnh tranh diễn ra khốc liệt giữa các đối thủ thời Chiến tranh lạnh. Nam Phi là quốc gia đa sắc tộc, với các cộng đồng người da trắng, người Ấn Độ, và người lai lớn nhất tại châu Phi. Người da đen Nam Phi, nói chín ngôn ngữ được công nhận chính thức
và nhiều thổ ngữ khác, chiếm gần 80% dân số.

II. Tìm hiểu về chế độ A-pac-thai ở Cộng hòa Nam Phi

1. Khái niệm về chế độ phân biệt chủng tộc "A-pác-thai"

Khái niệm “a-pac-thai” (apartheid) xuất hiện từ năm 1917, nhưng chế độ chính trị a-pac-thai phải đến năm 1948 mới được chính thức thiết lập và tồn tại kéo dài cho đến năm 1994.

Xét về mặt chính trị, chế độ a-pac-thai ở Nam Phi được chính thức hình thành từ thời điểm diễn ra cuộc bầu cử năm 1948. Đảng Dân tộc (The National Party – NP) lên cầm quyền với chương trình chính trị được tóm tắt trong khái niệm apartheid (phân biệt chủng tộc) hay apartness (phân lập).

Chính sách phân lập đã loại tất cả những người không phải là da trắng ra khỏi các cơ quan quyền lực, trừ một số rất ít người da màu. Các cá nhân trong xã hội bị phân loại theo chủng tộc. Sự phân loại đó được thừa nhận về mặt pháp lý và được xây dựng thành luật để quản lý các nhóm người trong xã hội.

2. Chế độ A-pac-thai ở Cộng hòa Nam Phi:

- Chế độ Apartheid (phân lập chủng tộc) được Đảng Dân tộc (NP) thiết lập chính thức tại Nam Phi từ năm 1948.

 - Chính quyền ban hành nhiều đạo luật để hợp pháp hóa sự phân biệt:

+ Đạo luật các Khu vực Nhóm người (1950) buộc các sắc tộc sống ở khu riêng biệt.

+ Người da màu bị cấm dùng chung bãi tắm, xe buýt, bệnh viện, trường học với người da trắng.

+ Người da đen phải mang thẻ căn cước (hộ chiếu nội bộ) và bị cấm sống tại các thành phố của người da trắng.

+ 80% đất đai nằm trong tay người da trắng, trong khi đa số người da đen sống trong nghèo khổ.

- Dưới sự lãnh đạo của tổ chức "Đại hội dân tộc Phi" (ANC), người da đen đã bền bỉ tiến hành cuộc đấu tranh đòi thủ tiêu chế độ phân biệt chủng tộc.

- Tháng 12/1993, chính quyền của người da trắng Nam Phi đã tuyên bố xóa bỏ "Chế độ A-pác-thai".

- Ngày 10 tháng 5 năm 1994, Nelson Mandela trúng cử Tổng thống Nam Phi, Tổng thống người da đen đầu tiên của Cộng hòa Nam Phi.

- Ngày 8 tháng 5 năm 1996, bản hiến pháp mới đã được chính thức phê chuẩn, chế độ phân biệt chủng tộc được xóa bỏ.

Sự tàn bạo của chế độ phân biệt chủng tộc apartheid được khắc họa qua ký ức của nữ nhà báo Michelle Faul –

một người da màu từng trải qua thời kỳ này ở Nam Phi.

III. Ý nghĩa chính trị, kinh tế - xã hội của sự kiện

- Chế độ phân biệt chủng tộc vĩnh viễn bị xoá bỏ ngay tại sào huyệt cuối cùng của nó sau hơn ba thế kỉ tồn tại.

- Nhân dân Nam Phi bắt tay vào công cuộc xây dựng đất nước.