Xưng hùng xưng bá
Nghĩa & Ví dụ
động từ
Tự coi mình có quyền chi phối ở trong một vùng, một khoảnh, không phục tùng một quyền lực nào cả.
Ví dụ:
Ông ta kéo đàn em về chợ, xưng hùng xưng bá cả một dãy sạp.
Nghĩa: Tự coi mình có quyền chi phối ở trong một vùng, một khoảnh, không phục tùng một quyền lực nào cả.
1
Học sinh tiểu học
- Thằng bé trong xóm hay giành đồ chơi, lúc nào cũng xưng hùng xưng bá ở sân chung.
- Con mèo mướp trèo lên mái nhà, kêu meo meo như xưng hùng xưng bá cả khu vườn.
- Trong trò chơi, bạn Nam luôn tự đặt luật, xưng hùng xưng bá cả nhóm.
2
Học sinh THCS – THPT
- Đám anh lớn ở đầu ngõ tụ tập, xưng hùng xưng bá khiến mấy bạn nhỏ phải né tránh.
- Trong lớp, có bạn thích điều khiển mọi người, cứ xưng hùng xưng bá như trưởng nhóm bất đắc dĩ.
- Một số người chơi trong game lập đội, xưng hùng xưng bá trên bản đồ ảo như lãnh chúa nhỏ.
3
Người trưởng thành
- Ông ta kéo đàn em về chợ, xưng hùng xưng bá cả một dãy sạp.
- Ở vùng giáp ranh, vài nhóm giang hồ thay nhau xưng hùng xưng bá, không chịu nghe ai.
- Doanh nghiệp mới nổi muốn xưng hùng xưng bá thị phần, coi luật chơi như thứ có thể bẻ cong.
- Trong lịch sử loạn lạc, sứ quân nổi lên xưng hùng xưng bá, mỗi người chiếm một góc trời.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường dùng để miêu tả các cá nhân hoặc tổ chức tự cho mình quyền lực lớn.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Thường xuất hiện trong các tác phẩm lịch sử hoặc tiểu thuyết để miêu tả nhân vật có tham vọng quyền lực.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện sự kiêu ngạo, tự mãn hoặc tham vọng quyền lực.
- Thường mang sắc thái tiêu cực hoặc phê phán.
- Phù hợp với văn viết và văn chương hơn là khẩu ngữ.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự tự mãn hoặc tham vọng quyền lực của ai đó.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh trang trọng hoặc khi cần giữ thái độ trung lập.
- Thường dùng trong ngữ cảnh lịch sử hoặc khi miêu tả các tình huống tranh giành quyền lực.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ quyền lực khác nhưng mang sắc thái tiêu cực hơn.
- Không nên dùng để miêu tả những tình huống không liên quan đến quyền lực hoặc chi phối.
- Cần chú ý ngữ cảnh để tránh hiểu nhầm ý nghĩa tiêu cực.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu, diễn tả hành động hoặc trạng thái của chủ thể.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép đẳng lập, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ trong câu; có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "anh ta xưng hùng xưng bá".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với danh từ chỉ người hoặc tổ chức, ví dụ: "nhóm này xưng hùng xưng bá".
Danh sách bình luận