Tức hạ

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

(ct). Từ dùng, thường là khi viết thư, để gọi tôn người đàn ông hàng bạn bè, khi nói với người ấy.

Ví dụ: Trong thư cổ, “tức hạ” là cách gọi kính trọng đối với người đàn ông thuộc hàng bạn bè.

Đặt câu với từ "Tức hạ"

Nghĩa: (ct). Từ dùng, thường là khi viết thư, để gọi tôn người đàn ông hàng bạn bè, khi nói với người ấy.

Học sinh tiểu học

• Cháu nghe ông nội bảo ngày xưa viết thư cho bạn hay gọi là “tức hạ”.
• Trong bức thư cổ, người viết chào bạn bằng chữ “tức hạ”.
• Cô giáo kể: ngày trước, muốn kính bạn nam trong thư thì dùng “tức hạ”.

Học sinh THCS – THPT

• Trong văn thư xưa, người viết dùng “tức hạ” để kính xưng với bạn nam ngang hàng.
• Bức thư Hán Nôm mở đầu bằng lời chào “tức hạ”, thể hiện sự tôn trọng bạn bè.
• Khi tìm hiểu thư pháp, em biết “tức hạ” là lối xưng hô nhã nhặn với bạn trai thời trước.

Người trưởng thành

• Trong thư cổ, “tức hạ” là cách gọi kính trọng đối với người đàn ông thuộc hàng bạn bè.
• Cách xưng hô này đặt người nhận ở vị thế được trân trọng nhưng vẫn giữ quan hệ ngang hàng.
• Dùng “tức hạ” gợi không khí nho nhã của thư từ xưa, khác với giọng bút đàm đời nay.
• Khi khảo cứu gia phả, tôi gặp nhiều bức thư mở đầu bằng “tức hạ”, đủ thấy phép tắc giao du của một thời.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường dùng trong thư từ, đặc biệt là thư tay hoặc thư điện tử mang tính cá nhân.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong các tác phẩm văn học cổ điển hoặc các tác phẩm mang phong cách cổ.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự tôn trọng và lịch sự khi xưng hô với người đàn ông ngang hàng.
• Phong cách trang trọng, thường xuất hiện trong văn viết hơn là khẩu ngữ.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi viết thư cho bạn bè nam để thể hiện sự tôn trọng.
• Tránh dùng trong giao tiếp hàng ngày hoặc với người không quen biết.
• Thường không có biến thể, nhưng có thể thay bằng các từ xưng hô khác tùy theo mức độ thân thiết.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ xưng hô khác trong thư từ, cần chú ý ngữ cảnh sử dụng.
• Khác biệt với "quý ông" ở chỗ "tức hạ" mang tính cá nhân và thân mật hơn.
• Để dùng tự nhiên, cần hiểu rõ mối quan hệ và mức độ thân thiết với người nhận thư.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng ở đầu câu khi làm chủ ngữ hoặc sau động từ khi làm bổ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "tức hạ của tôi".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với các từ chỉ sở hữu (của, của tôi) hoặc các từ chỉ quan hệ (với, cùng).

Từ liên quan:

• bạn
• bằng hữu
• tri kỷ
• huynh
• đệ
• hiền huynh
• hiền đệ
• ngài
• ông
• kính trọng