Gọng kìm

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ đa nghĩa
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Hai càng của cái kim; dùng để chỉ hai mũi hoặc hai cánh quân cùng tiến công từ một hướng, tạo thành thế bao vây kẹp quân đối phương vào giữa.

Ví dụ: Gọng kìm khép vào, giữ chặt chiếc đinh nhỏ.

Đặt câu với từ "Gọng kìm"

Nghĩa: Hai càng của cái kim; dùng để chỉ hai mũi hoặc hai cánh quân cùng tiến công từ một hướng, tạo thành thế bao vây kẹp quân đối phương vào giữa.

Học sinh tiểu học

• Bố đưa cái kìm cho em xem hai gọng kìm chắc chắn.
• Em cẩn thận kẻo kẹt tay vào gọng kìm khi sửa xe đạp.
• Cậu bé dùng gọng kìm kẹp chặt con ốc để vặn ra.

Học sinh THCS – THPT

• Người thợ điều chỉnh gọng kìm vừa khít để giữ con ốc không trượt.
• Chỉ cần lệch tay, gọng kìm có thể làm móp sợi dây đồng mảnh.
• Cậu xoay trục, gọng kìm khép lại nghe một tiếng tách rất đã tai.

Người trưởng thành

• Gọng kìm khép vào, giữ chặt chiếc đinh nhỏ.
• Anh siết nhẹ tay, cảm nhận độ đàn hồi của gọng kìm trên miếng kim loại.
• Chỉ một cú trượt, gọng kìm có thể để lại vết hằn sâu trên bề mặt sáng bóng.
• Cô thợ chọn chiếc kìm có gọng dày để tránh rung lắc khi thao tác tỉ mỉ.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường dùng trong các bài viết về quân sự hoặc chiến lược.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong các tác phẩm miêu tả chiến tranh hoặc tình huống căng thẳng.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Phổ biến trong quân sự và chiến lược quân sự.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự căng thẳng, áp lực trong tình huống bị bao vây.
• Phong cách trang trọng, thường dùng trong văn viết và chuyên ngành.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi miêu tả tình huống chiến lược quân sự hoặc tình huống tương tự trong đời sống.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh không liên quan đến chiến lược hoặc quân sự.
• Thường không có biến thể, nhưng có thể dùng ẩn dụ trong văn chương.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ công cụ hoặc dụng cụ khác.
• Khác biệt với "kìm" ở chỗ nhấn mạnh vào chiến lược bao vây.
• Cần chú ý ngữ cảnh để dùng từ chính xác và phù hợp.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng ở đầu hoặc giữa câu; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "gọng kìm thép", "gọng kìm chiến lược".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với tính từ, động từ hoặc danh từ khác, ví dụ: "mở gọng kìm", "gọng kìm mạnh mẽ".

Từ liên quan:

• kìm
• kẹp
• kéo
• búa
• dao
• siết
• bóp
• giữ
• vặn
• cắt