Đồng vị

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Một trong những dạng khác nhau của một nguyên tố hoá học, trong đó hạt nhân nguyên tử có số proton bằng nhau, nhưng có số neutron khác nhau.

Ví dụ: Đồng vị là các dạng khác nhau của cùng một nguyên tố, khác nhau ở số neutron.

Đặt câu với từ "Đồng vị"

Nghĩa: Một trong những dạng khác nhau của một nguyên tố hoá học, trong đó hạt nhân nguyên tử có số proton bằng nhau, nhưng có số neutron khác nhau.

Học sinh tiểu học

• Nước trong phòng thí nghiệm có chứa đồng vị của cùng một nguyên tố.
• Thầy cô nói cùng một nguyên tố có nhiều đồng vị, giống như anh em nhưng không hoàn toàn giống nhau.
• Trên tranh vẽ, các đồng vị được tô màu khác để chúng mình dễ phân biệt.

Học sinh THCS – THPT

• Trong bài học hạt nhân, chúng em biết rằng các đồng vị của một nguyên tố có cùng số proton nhưng khác số neutron.
• Carbon trong sách sinh học có đồng vị giúp xác định tuổi hóa thạch, nghe vừa lạ vừa thú vị.
• Khi làm bài tập, tớ ghi chú rằng tính chất hóa học của các đồng vị khá giống nhau, nhưng tính chất hạt nhân thì khác.

Người trưởng thành

• Đồng vị là các dạng khác nhau của cùng một nguyên tố, khác nhau ở số neutron.
• Trong nghiên cứu môi trường, người ta dùng đồng vị bền để truy tìm nguồn gốc nước ngầm.
• Y học hạt nhân khai thác đồng vị phóng xạ để chẩn đoán, nhưng luôn kiểm soát liều rất chặt.
• Từ đồng vị của carbon, các nhà khảo cổ lần theo dấu vết thời gian còn lại trong vật liệu cổ.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các tài liệu khoa học, đặc biệt là hóa học và vật lý.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Rất phổ biến trong các tài liệu và thảo luận về hóa học, vật lý hạt nhân và các ngành khoa học liên quan.

Sắc thái & phong cách

• Phong cách trang trọng, chuyên ngành.
• Thường không mang sắc thái cảm xúc, chủ yếu mang tính chất mô tả và kỹ thuật.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi thảo luận về các khía cạnh kỹ thuật của hóa học và vật lý.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh không chuyên ngành hoặc khi người nghe không có kiến thức nền tảng về khoa học.
• Thường đi kèm với các thuật ngữ khoa học khác để mô tả chi tiết hơn.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các thuật ngữ khác trong hóa học nếu không nắm rõ định nghĩa.
• Khác biệt với "đồng phân" - một thuật ngữ khác trong hóa học có nghĩa khác.
• Cần chú ý đến ngữ cảnh để sử dụng chính xác và tránh gây hiểu lầm.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau các từ chỉ định hoặc lượng từ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "các đồng vị", "một đồng vị".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với các từ chỉ định (các, một), lượng từ (nhiều, ít) và tính từ (khác nhau, ổn định).

Từ liên quan:

• nguyên tố
• nguyên tử
• hạt nhân
• proton
• neutron
• electron
• hoá học
• vật lý
• phân tử
• chất dẻo đồng phân