Đoạn đầu đài
Nghĩa & Ví dụ
danh từ
Bục cao làm nơi chém đầu xử tử.
Ví dụ:
Ông ta bị giải lên đoạn đầu đài giữa tiếng hô reo lộn xộn.
Nghĩa: Bục cao làm nơi chém đầu xử tử.
1
Học sinh tiểu học
- Người xưa dựng đoạn đầu đài ở sân lớn để xử tội nặng.
- Đoạn đầu đài là cái bục cao nơi người phạm trọng tội bị chém.
- Trong truyện lịch sử, vua ra lệnh đưa kẻ phản loạn lên đoạn đầu đài.
2
Học sinh THCS – THPT
- Tiếng trống dồn dập vang lên khi tội nhân bước lên đoạn đầu đài.
- Đoạn đầu đài lạnh lẽo đứng giữa sân, như nhắc người ta về luật pháp thời cũ.
- Quan quân kéo dây trướng, lộ ra đoạn đầu đài phủ vải đỏ, ai nấy nín thở.
3
Người trưởng thành
- Ông ta bị giải lên đoạn đầu đài giữa tiếng hô reo lộn xộn.
- Ánh nắng trưa đổ xuống đoạn đầu đài, soi rõ lưỡi đao vừa mài xong.
- Những bậc gỗ mòn của đoạn đầu đài lưu dấu chân bao kẻ tận số.
- Trong ký ức dân gian, đoạn đầu đài là biểu tượng rợn người của quyền lực và trừng phạt.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các văn bản lịch sử hoặc nghiên cứu về hình phạt cổ xưa.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để tạo không khí căng thẳng, bi kịch trong các tác phẩm văn học, kịch nghệ.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện sự nghiêm trọng, thường gắn liền với cái chết và hình phạt.
- Phong cách trang trọng, thường xuất hiện trong văn viết hoặc văn chương.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi miêu tả các sự kiện lịch sử hoặc trong ngữ cảnh văn học để tạo cảm giác bi kịch.
- Tránh dùng trong giao tiếp hàng ngày vì có thể gây cảm giác nặng nề, không phù hợp.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ hình phạt khác, cần chú ý ngữ cảnh sử dụng.
- Không nên dùng để chỉ các hình phạt hiện đại, vì mang tính lịch sử.
1
Chức năng ngữ pháp
Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng ở đầu hoặc giữa câu; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "đoạn đầu đài lớn", "đoạn đầu đài cổ".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với tính từ (lớn, cổ), động từ (xây dựng, phá hủy) và các danh từ khác (lịch sử, sự kiện).
Danh sách bình luận