Đình

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Nhà công cộng của làng thời trước, dùng làm nơi thờ thành hoàng và họp việc làng (thường là nhà to, rộng nhất làng).

Ví dụ: Đình làng nằm giữa bãi tre, trầm mặc suốt bốn mùa.

danh từ

Phần ở phía trên trần của màn.

Ví dụ: Anh khum tay nâng đình màn, sửa cho nếp gấp nằm yên.

động từ

Ngừng lại hoặc làm cho phải ngừng lại.

Ví dụ: Công ty tạm đình dự án đến khi có kinh phí.

Nghĩa 1: Nhà công cộng của làng thời trước, dùng làm nơi thờ thành hoàng và họp việc làng (thường là nhà to, rộng nhất làng).

Học sinh tiểu học

Chiều mát, bà dẫn em ra đình làng xem múa lân.
Đình làng có sân rộng, cây đa che bóng mát.
Ngày lễ, mọi người đến đình thắp hương thành hoàng.

Học sinh THCS – THPT

Đình làng là nơi dân họp bàn việc chung và giữ gìn hương ước.
Kiến trúc đình cổ có mái cong, đầu đao vươn như cánh chim.
Mỗi dịp rước sắc phong, con đường vào đình rộn ràng trống chiêng.

Người trưởng thành

Đình làng nằm giữa bãi tre, trầm mặc suốt bốn mùa.
Trong phiên họp hương ước, tiếng nói người già vang lên dưới mái đình rêu phong.
Tết đến, con về kịp dự lễ thành hoàng, bỗng thấy mình nối lại sợi dây với làng.
Đêm trăng, sân đình hóa thành tấm thảm bạc, ôm trọn ký ức tuổi nhỏ.

Nghĩa 2: Phần ở phía trên trần của màn.

Học sinh tiểu học

Mẹ buộc lại đình màn cho màn căng ngay ngắn.
Gió thổi nhẹ, đình màn rung rung như cái lều nhỏ.
Tối ngủ, cha mắc màn, chỉnh đình màn để muỗi không chui vào.

Học sinh THCS – THPT

Bà ngoại chêm que vào đình màn để tạo khoảng trống cho thoáng khí.
Mưa đầu mùa, nhà nghèo vẫn mắc màn, chỉnh đình màn cho chỗ ngủ gọn gàng.
Bạn ấy khéo tay, chỉ kéo nhẹ đình màn là cả màn phồng lên đều.

Người trưởng thành

Anh khum tay nâng đình màn, sửa cho nếp gấp nằm yên.
Đêm mất điện, chiếc quạt mo phe phẩy, đình màn kêu sột soạt rất khẽ.
Những mùa quê cũ, tôi vẫn nhớ dáng mẹ cài ghim lên đình màn trước giờ ngủ.
Một động tác nhỏ ở đình màn, mà giấc ngủ bỗng trở nên tươm tất.

Nghĩa 3: Ngừng lại hoặc làm cho phải ngừng lại.

Học sinh tiểu học

Trời mưa to, cuộc đá bóng bị đình giữa chừng.
Cô giáo bảo đình trò chơi để vào lớp.
Hết giờ, chú bảo vệ đình buổi tham quan.

Học sinh THCS – THPT

Do mất điện, ban tổ chức đành đình buổi chiếu phim.
Thấy tranh cãi nóng lên, thầy quyết định đình cuộc họp lớp để hạ nhiệt.
Bão đến gần, nhà trường thông báo đình tất cả hoạt động ngoài trời.

Người trưởng thành

Công ty tạm đình dự án đến khi có kinh phí.
Khi lý do chưa rõ ràng, ta nên đình bước tiếp theo để tránh rủi ro.
Tiếng còi vang lên, đoàn tàu bị đình lại giữa cánh đồng ngập sương.
Có những mối quan hệ cần mạnh dạn đình, trước khi chúng cuốn mình vào chỗ mệt nhoài.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa 1: Nhà công cộng của làng thời trước, dùng làm nơi thờ thành hoàng và họp việc làng (thường là nhà to, rộng nhất làng).

Nghĩa 2: Phần ở phía trên trần của màn.

Nghĩa 3: Ngừng lại hoặc làm cho phải ngừng lại.

Từ đồng nghĩa:

dừng ngừng tạm dừng

Từ trái nghĩa:

tiếp tục bắt đầu

Từ	Cách sử dụng
đình	Trung tính, trang trọng hoặc hành chính, chỉ hành động tạm dừng hoặc chấm dứt một hoạt động, quá trình. Ví dụ: Công ty tạm đình dự án đến khi có kinh phí.
dừng	Trung tính, phổ biến, chỉ hành động tạm ngưng. Ví dụ: Cuộc họp dừng lại để giải lao.
ngừng	Trung tính, phổ biến, chỉ hành động tạm ngưng hoặc chấm dứt. Ví dụ: Mưa đã ngừng rơi.
tạm dừng	Trung tính, chỉ sự ngưng lại có tính chất tạm thời. Ví dụ: Dự án tạm dừng vì thiếu vốn.
tiếp tục	Trung tính, phổ biến, chỉ hành động duy trì hoặc làm lại sau khi ngưng. Ví dụ: Sau khi nghỉ ngơi, họ tiếp tục hành trình.
bắt đầu	Trung tính, phổ biến, chỉ hành động khởi sự một việc. Ví dụ: Công việc sẽ bắt đầu vào tuần tới.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh sử dụng

Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Ít phổ biến, thường chỉ dùng trong ngữ cảnh cụ thể liên quan đến văn hóa truyền thống hoặc khi nói về việc ngừng lại.
Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các bài viết về văn hóa, lịch sử hoặc khi nói về việc tạm dừng hoạt động nào đó.
Trong văn chương / nghệ thuật: Thường dùng để tạo không khí cổ kính, truyền thống hoặc khi miêu tả cảnh làng quê.
Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

Thể hiện sự trang trọng khi nói về văn hóa truyền thống.
Thường mang sắc thái trung tính khi dùng với nghĩa ngừng lại.
Thuộc văn viết và nghệ thuật khi nói về kiến trúc truyền thống.

Cách dùng & phạm vi

Nên dùng khi nói về kiến trúc truyền thống hoặc khi cần diễn đạt ý tạm dừng.
Tránh dùng trong ngữ cảnh hiện đại không liên quan đến văn hóa hoặc lịch sử.
Có thể thay thế bằng từ "tạm dừng" khi nói về việc ngừng lại trong ngữ cảnh hiện đại.

Lưu ý đặc biệt

Dễ nhầm lẫn với từ "đình chỉ" khi nói về việc ngừng lại.
Khác biệt với "đền" ở chỗ "đình" thường là nơi họp việc làng, không chỉ là nơi thờ cúng.
Cần chú ý ngữ cảnh để dùng từ phù hợp với ý nghĩa mong muốn.

Chức năng ngữ pháp

1) Danh từ: Làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu. Động từ: Làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

2) Từ đơn, không có kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

3) Danh từ: Thường đứng đầu câu hoặc sau động từ, có thể làm trung tâm của cụm danh từ (ví dụ: "đình làng", "đình thờ"). Động từ: Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ (ví dụ: "đình chỉ", "đình công").

Khả năng kết hợp ngữ pháp

4) Danh từ: Thường đi kèm với tính từ, lượng từ (ví dụ: "một cái đình", "đình lớn"). Động từ: Thường đi kèm với trạng từ, bổ ngữ (ví dụ: "đình lại", "đình chỉ ngay").

miếu chùa đền nhà thờ làng xã thôn nhà thành hoàng thờ cúng

Đình

Từ liên quan: