Điều tra
Nghĩa & Ví dụ
động từ
Tìm hỏi, xem xét để biết rõ sự thật.
Ví dụ:
Tôi điều tra kỹ trước khi đưa ra kết luận.
Nghĩa: Tìm hỏi, xem xét để biết rõ sự thật.
1
Học sinh tiểu học
- Chú công an điều tra để biết ai làm vỡ cửa kính.
- Cô giáo điều tra xem vì sao lớp bị mất phấn.
- Ba điều tra xem con mèo nhà mình biến đi đâu.
2
Học sinh THCS – THPT
- Phóng viên điều tra nguồn tin trước khi viết bài.
- Cảnh sát điều tra hiện trường để truy ra thủ phạm.
- Nhóm em điều tra nguyên nhân cây trong vườn trường bị héo.
3
Người trưởng thành
- Tôi điều tra kỹ trước khi đưa ra kết luận.
- Ủy ban độc lập điều tra vụ việc để tránh bỏ sót bằng chứng.
- Anh điều tra lịch sử giao dịch, lần ra chỗ tiền thất thoát.
- Chị điều tra phản hồi khách hàng rồi đề xuất thay đổi sản phẩm.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến, thường dùng từ "hỏi thăm" hoặc "tìm hiểu".
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường dùng trong các báo cáo, bài viết liên quan đến pháp luật, xã hội hoặc nghiên cứu.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong tiểu thuyết trinh thám hoặc kịch bản phim.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Phổ biến trong ngành luật, cảnh sát, và nghiên cứu khoa học.
2
Sắc thái & phong cách
- Thường mang sắc thái nghiêm túc, khách quan.
- Thuộc phong cách văn viết, chuyên ngành.
- Không mang tính cảm xúc cá nhân.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi cần diễn đạt việc tìm hiểu sự thật một cách có hệ thống và chính xác.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh thân mật, không chính thức.
- Thường đi kèm với các từ chỉ đối tượng hoặc phạm vi điều tra.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với "khảo sát" trong ngữ cảnh nghiên cứu.
- Khác biệt với "thăm dò" ở mức độ chính thức và hệ thống.
- Cần chú ý đến ngữ cảnh để tránh dùng sai phong cách.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "điều tra vụ án", "điều tra sự việc".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với danh từ (vụ án, sự việc), phó từ (đang, sẽ), và trạng từ (kỹ lưỡng, chi tiết).
