Đẳng lập

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép đẳng lập
• Từ Hán Việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

Gồm những yếu tố bình đẳng, không phụ thuộc nhau về quan hệ ngữ pháp.

Ví dụ: Câu này có các thành phần đẳng lập, liên kết bằng quan hệ ngang hàng.

Đặt câu với từ "Đẳng lập"

Nghĩa: Gồm những yếu tố bình đẳng, không phụ thuộc nhau về quan hệ ngữ pháp.

Học sinh tiểu học

• Trong câu này, hai vế đẳng lập nối với nhau bằng từ “và”.
• Cô giáo nói: các cụm từ đẳng lập đứng ngang hàng, không cái nào làm chủ cái nào.
• Em viết: “Trời xanh, mây trắng” là hai thành phần đẳng lập.

Học sinh THCS – THPT

• Đoạn văn dùng nhiều tính từ đẳng lập để tả cảnh, tạo nhịp điệu đều và rõ.
• Trong câu ghép đẳng lập, mỗi vế có thể lược bỏ mà câu còn hiểu được ý chung.
• Nhà văn đặt ba danh từ đẳng lập sau nhau, nhấn mạnh sự phong phú của khu vườn.

Người trưởng thành

• Câu này có các thành phần đẳng lập, liên kết bằng quan hệ ngang hàng.
• Anh chỉnh lại câu quảng cáo, thay mệnh đề phụ bằng hai vế đẳng lập để thông điệp gọn và mạnh hơn.
• Trong báo cáo, nên liệt kê ý theo cấu trúc đẳng lập để tránh cảm giác trên dưới, chủ phụ.
• Nhịp văn trở nên khoáng đạt khi các hình ảnh đi cạnh nhau trong thế đẳng lập, không câu nệ vào quan hệ phụ thuộc.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường dùng trong các văn bản học thuật về ngôn ngữ học.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Phổ biến trong ngữ pháp và ngôn ngữ học.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện tính trung lập, không mang cảm xúc.
• Phong cách học thuật, chuyên ngành.
• Thường dùng trong ngữ cảnh trang trọng.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi thảo luận về cấu trúc ngữ pháp trong ngôn ngữ học.
• Tránh dùng trong giao tiếp hàng ngày vì không phổ biến.
• Thường xuất hiện trong các tài liệu nghiên cứu và giảng dạy ngôn ngữ.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các thuật ngữ ngữ pháp khác nếu không hiểu rõ.
• Không có nhiều từ đồng nghĩa trực tiếp, cần hiểu rõ ngữ cảnh sử dụng.
• Chú ý đến ngữ cảnh học thuật để sử dụng chính xác.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Từ "đẳng lập" là danh từ, thường đóng vai trò làm chủ ngữ hoặc vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

"Đẳng lập" là từ ghép đẳng lập, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng ở đầu hoặc giữa câu; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "sự đẳng lập", "tính đẳng lập".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với các danh từ khác như "quan hệ", "cấu trúc" hoặc tính từ như "bình đẳng".

Từ liên quan:

• độc lập
• bình đẳng
• ngang hàng
• ngang nhau
• tự chủ
• tự do
• tự trị
• tự lập
• không phụ thuộc
• không lệ thuộc