200+ đề đọc hiểu Văn 7 | Luyện đề đọc hiểu lớp 7 80+ Đề đọc hiểu Thơ 4,5 chữ - Luyện đề đọc hiểu Văn 7

Đọc hiểu Nhà em ở lưng đồi (Lê Tự Minh) - Luyện đề đọc hiểu Văn 7


Nhà em ở lưng đồi Nơi chim rừng thánh thót Bầu trời xanh dịu ngọt Gió tràn về mênh mang .

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

NHÀ EM Ở LƯNG ĐỒI

 

Nhà em ở lưng đồi

Nơi chim rừng thánh thót

Bầu trời xanh dịu ngọt

Gió tràn về mênh mang .

 

Nhà em giữa nắng vàng

Con suối tràn bờ đá

Hương rừng thơm mùa hạ

Đường chiều về quanh co .

 

Nhà em ở nơi đó

Theo cha bẫy gà rừng

Cùng lũ bạn tới trường

Tuổi thơ xanh vời vợi .

 

Nhà em ở lưng đồi

Mẹ cười bên nương ngô

Mừng năm nay được mùa

Theo tiếng khèn xuống phố .

 

Nhà em ở nơi đó

Hoa nở trắng cánh rừng

Bầy ong theo mùi hương

Về bên kia khe núi …

 

Nhà của em nơi đó

Chập chờn những giấc mơ

Nơi dâng trào thương nhớ

Em về nơi lưng đồi …

(Trích Trở về, Lê Tự Minh, NXB Thông tin và truyền thống 2019, tr 12-13)

 

Câu 1

Bài thơ được sáng tác theo thể thơ nào? Căn cứ để xác định bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số tiếng trong các dòng thơ và quan sát cấu trúc hình thức tổng thể của tác phẩm để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ: 5 chữ (Ngũ ngôn).

Căn cứ xác định: Tất cả các dòng thơ trong bài đều có số lượng tiếng cố định là 5 tiếng

Giải thích:

Việc đếm số tiếng trong từng dòng thơ là phương pháp trực quan và chính xác nhất để nhận diện các thể thơ truyền thống hoặc thể thơ hiện đại có quy cách.

Mở rộng

- Thơ 5 chữ còn được biết đến với tên gọi thơ ngũ ngôn, là một thể thơ quen thuộc và phổ biến trong văn học Việt Nam. Mỗi câu thơ đều có năm chữ (âm tiết), kết hợp nhịp nhàng với vần và nhịp điệu, tạo nên cảm giác gần gũi, dễ đọc và dễ sáng tác.

- Thơ 5 chữ có thể viết về nhiều chủ đề khác nhau, từ tình cảm, con người, thiên nhiên đến các sự kiện xã hội

- Thơ 5 chữ thường ngắt nhịp 1/4 hoặc 4/1, 3/2 hoặc 2/3 và sử dụng vần lưng

Link tham khảo: Thơ năm chữ là gì? Một số yếu tố của thơ năm chữ

Câu 2

Chỉ ra cách gieo vần ở khổ thơ thứ hai của bài.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Quan sát các âm tiết cuối (hoặc gần cuối) của các dòng thơ trong khổ thơ thứ hai để phát hiện sự đối xứng, hòa hợp về mặt âm thanh (hiệp vần).

Lời giải chi tiết

- Vần liền (vần trắc): Hiệp vần giữa tiếng cuối của dòng hai (“đá”) với tiếng cuối của dòng ba (“hạ”).

Giải thích:

Tiếng cuối của dòng thơ thứ hai và tiếng cuối của dòng thơ thứ ba cùng hiệp với nhau qua khuôn vần “a” và đều mang thanh trắc.

Mở rộng

- Thơ 5 chữ còn được biết đến với tên gọi thơ ngũ ngôn, là một thể thơ quen thuộc và phổ biến trong văn học Việt Nam. Mỗi câu thơ đều có năm chữ (âm tiết), kết hợp nhịp nhàng với vần và nhịp điệu, tạo nên cảm giác gần gũi, dễ đọc và dễ sáng tác.

- Thơ 5 chữ có thể viết về nhiều chủ đề khác nhau, từ tình cảm, con người, thiên nhiên đến các sự kiện xã hội

- Thơ 5 chữ thường ngắt nhịp 1/4 hoặc 4/1, 3/2 hoặc 2/3

Link tham khảo: Thơ năm chữ là gì? Một số yếu tố của thơ năm chữ

Câu 3

Cụm từ “Nhà em”, “Nhà của em” được lặp lại mấy lần trong bài thơ? Đó là biện pháp tu từ gì? Nêu hiệu quả nghệ thuật của việc sử dụng biện pháp tu từ đó.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Thống kê chính xác số lần xuất hiện của các cụm từ yêu cầu ở đầu các khổ thơ; định danh biện pháp tu từ dựa trên lý thuyết ngữ văn và phân tích vai trò biểu cảm của nó trong mạch thơ.

Lời giải chi tiết

- Số lần lặp lại: Cụm từ xuất hiện tổng cộng 6 lần ở đầu mỗi khổ thơ

- Biện pháp tu từ: Điệp ngữ

- Hiệu quả nghệ thuật:

+ Nhấn mạnh hình ảnh trung tâm của bài thơ là ngôi nhà thân thương nơi lưng đồi - cái nôi lưu giữ tuổi thơ và tình thân của nhân vật trữ tình.

+ Tạo nhịp điệu thiết tha, dịu dặt, như một lời nhắc nhở liên tục khắc sâu hình ảnh quê nhà vào tâm trí người đọc.

+ Liên kết các khổ thơ tạo nên một mạch cảm xúc nhất quán, hướng về cội nguồn.

Giải thích:

Việc đặt hình ảnh ngôi nhà lên đầu mỗi khổ thơ giống như một điểm tựa không gian vững chắc. Từ mái nhà ấy, mọi cảnh sắc thiên nhiên và ký ức cuộc sống ấm áp mới được mở rộng và khơi dòng.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Trong bài thơ, ngoài nhân vật “em”, còn có những nhân vật nào được nhắc đến? Qua đó, ta thấy được tình cảm nào của nhân vật “em” khi nhắc đến những người ấy?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Rà soát văn bản để tìm các từ ngữ chỉ người và phân tích tâm trạng của nhân vật “em” thông qua những kỷ niệm gắn liền với họ.

Lời giải chi tiết

- Những nhân vật khác được nhắc đến: Cha, mẹ và lũ bạn.

- Tình cảm của nhân vật “em”: Đó là tình yêu thương gia đình sâu sắc, sự gắn bó, kính trọng đối với cha mẹ; đồng thời là sự trân trọng những kỷ niệm hồn nhiên, trong sáng của tình bạn tuổi học trò.

Giải thích:

Hình ảnh người cha mộc mạc, nụ cười của mẹ khi được mùa và bước chân cùng bạn bè tới trường là những mảnh ghép ký ức vô giá. Khi nhắc về họ, nhân vật “em” tràn ngập niềm tự hào, hạnh phúc và một nỗi nhớ khôn nguôi.

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Đối tượng trữ tình (hay còn gọi là nhân vật trong thơ trữ tình) là những hình ảnh, sự vật, con người, kỷ niệm, hoặc tình cảm mà nhân vật trữ tình (chủ thể) hướng tới để bày tỏ cảm xúc, tâm tư, nỗi nhớ hoặc suy ngẫm.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 5

Theo em. Bài thơ Nhà em ở lưng đồi mang đến những thông điệp gì về tình yêu quê hương?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát chủ đề tư tưởng của toàn tác phẩm dựa trên mạch cảm xúc và các hình tượng thơ xuyên suốt; giải thích lý do rút ra thông điệp đó

Lời giải chi tiết

- Thông điệp về tình yêu quê hương:

+ Tình yêu quê hương luôn bắt nguồn từ những điều giản dị, gần gũi nhất: từ ngôi nhà, tiếng chim rừng, con suối cho đến nương ngô, dáng hình của cha mẹ, bạn bè.

+ Quê hương chính là điểm tựa tinh thần vững chắc, là nơi lưu giữ những giấc mơ trong trẻo và là chốn bình yên mà con người luôn khát khao hướng về, trở về dù có đi đâu xa.

Giải thích:

Thông điệp về sự gắn bó cội nguồn hiện lên rất tự nhiên và giàu sức thuyết phục.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Tra từ điển Anh - Việt