Đọc hiểu Hà Nội băm sáu phố phường (Thạch Lam) - Luyện đề đọc hiểu Văn 7

Cơn gió mùa hạ lướt qua vừng sen trên hồ, nhuần thấm cái hương thơm của lá, như báo trước mùa về của một thức quà thanh nhã và tinh khiết. Các bạn có ngửi thấy, khi đi qua những cánh đồng xanh, mà hạt thóc nếp đầu tiên làm trĩu thân lúa còn tươi, ngửi thấy cái mùi thơm mát của bông lúa non không?

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Cơn gió mùa hạ lướt qua vừng sen trên hồ, nhuần thấm cái hương thơm của lá, như báo trước mùa về của một thức quà thanh nhã và tinh khiết. Các bạn có ngửi thấy, khi đi qua những cánh đồng xanh, mà hạt thóc nếp đầu tiên làm trĩu thân lúa còn tươi, ngửi thấy cái mùi thơm mát của bông lúa non không? Trong cái vỏ xanh kia, có một giọt sữa trắng thơm, phảng phất hương vị ngàn hoa cỏ. Dưới ánh nắng, giọt sữa dần dần đông lại, bông lúa ngày càng cong xuống, nặng vì cái chất quý trong sạch của Trời.

Đợi đến lúc vừa nhất, mà chỉ riêng những người chuyên môn mới xác định được, người ta gặt mang về. Rồi đến một loạt cách chế biến, những cách thức làm truyền từ đời này sang đời khác, một sự bí mật trân trọng và khe khắt giữ gìn, cái cô gái Vòng làm ra thứ cốm dẻo và thơm ấy. Tất nhiên là nhiều nơi cũng biết cách thức làm cốm, nhưng không có đâu làm được hạt cốm dẻo, thơm và ngon được bằng ở làng Vòng, gần Hà Nội.

Tiếng cốm Vòng đã lan khắp tất cả ba kì, và đến mùa cốm, các người của Hà Nội 36 phố phường vẫn thường ngóng trông cô hàng cốm xinh xinh, áo quần gọn ghẽ, với cái dấu hiệu đặc biệt là cái đòn gánh hai đầu cong vút lên như chiếc thuyền rồng...

Cốm là thức quà riêng biệt của đất nước, là thức dâng của những cánh đồng lúa bát ngát xanh, mang trong hương vị tất cả cái mộc mạc, giản dị và thanh khiết của đồng quê nội cỏ An Nam. Ai đã nghĩ đầu tiên dùng cốm để làm quà sêu tết. Không gì còn hợp hơn với sự vương vít của tơ hồng, thức quà trong sạch, trung thành như các việc lễ nghi. Hồng cốm tốt đôi... Và không bao giờ có hai màu lại hoà hợp hơn được nữa: màu xanh tươi của cốm như ngọc thạch quý, màu đỏ thắm của hồng như ngọc lựu già. Một thứ thanh đạm, một thứ ngọt sắc, hai vị nâng đỡ nhau để hạnh phúc được lâu bền. (…)

Cốm không phải thức quà của người vội; ăn cốm phải ăn từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ. Lúc bấy giờ ta mới thấy thu lại cả trong hương vị ấy, cái mùi thơm phức của lúa mới, của hoa cỏ dại ven bờ: trong màu xanh của cốm, cái tươi mát của lá non, và trong chất ngọt của cốm, cái dịu dàng thanh đạm của loài thảo mộc. Thêm vào cái mùi hơi ngát của lá sen già, ướp lấy từng hạt cốm một còn giữ lại cái ấm áp của những ngày mùa hạ trên hồ. Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm, cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen. Khi các cô gái làng Vòng đỗ gánh, giở từng lớp lá sen, chúng ta thấy hiện ra từng lá cốm, sạch sẽ, và tinh khiết, không có mảy may một chút bụi nào. Hỡi các bà mua hàng! Chớ có thọc tay mân mê thức quà thần tiên ấy, hãy nhẹ nhàng mà nâng đỡ, chút chiu mà vuốt ve. Phải nên kính trọng cái lộc của Trời, cái khéo léo của người, và sự cố sức tiềm tàng và nhẫn nại của thần Lúa. Sự thưởng thức của các bà sẽ được trang nhã và đẹp đẽ hơn, và cái vui cũng sẽ tươi sáng hơn nhiều lắm.

(Thạch Lam, Hà Nội băm sáu phố phường, NXB Đời Nay, Hà Nội, 1943)

Câu 1

Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là gì?

Phương pháp giải

Căn cứ vào mục đích viết của tác giả (bộc lộ cảm xúc, sự trân trọng, nâng niu đối với thức quà cốm Vòng) và ngôn từ giàu hình ảnh, nhịp điệu để xác định phương thức biểu đạt chính.

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt chính của văn bản là: Biểu cảm.

Giải thích:

Mặc dù văn bản có sử dụng các yếu tố thuyết minh (giới thiệu cách làm cốm, nguồn gốc làng Vòng) và miêu tả (tả hạt lúa non, gói cốm, màu sắc hồng cốm), nhưng mục đích cốt lõi của Thạch Lam là bộc lộ tình cảm yêu mến, niềm tự hào, sự trân trọng và ngợi ca vẻ đẹp thanh nhã, tinh khiết của thức quà cốm Vòng. Vì vậy, biểu cảm là phương thức chủ đạo.

Câu 2

Trong văn bản, tác giả gọi cốm là thức quà thế nào?

Xem lời giải

Câu 3

Nêu chủ đề của văn bản.

Xem lời giải

Câu 4

Chỉ ra và phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong câu: Và không bao giờ có hai màu lại hoà hợp hơn được nữa: màu xanh tươi của cốm như ngọc thạch quý, màu đỏ thắm của hồng như ngọc lựu già.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định các vế so sánh trong câu văn dựa vào từ nhận biết “như”. Phân tích hiệu quả nghệ thuật trên hai phương diện: tăng sức gợi hình cho màu sắc (hình thức) và nâng cao giá trị văn hóa, tình cảm (nội dung).

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ so sánh: màu xanh tươi của cốm được so sánh với ngọc thạch quý; màu đỏ thắm của hồng được so sánh với ngọc lựu già.

- Tác dụng:

+ Làm cho câu văn trở nên sinh động,hấp dẫn, giàu hình ảnh hơn.

+ Nhấn mạnh vẻ đẹp đẽ, cao quý của cốm - thứ quà thanh khiết và tao nhã

+ Cho thấy thái độ nâng niu, trân trọng những món ăn mang giá trị văn hóa của dân tộc

Giải thích:

Thạch Lam đã dùng những khái niệm thuộc về châu báu, cung đình để ví von với những thứ mộc mạc của đồng quê nội cỏ. Sự liên tưởng này không làm mất đi tính chân quê mà trái lại, nó chứng minh thẩm mỹ ẩm thực Việt Nam có một chiều sâu thanh cao, quý giá vô ngần.

Câu 5

Từ nội dung văn bản, bạn có suy nghĩ gì về vai trò của các giá trị văn hóa truyền thống?

Xem lời giải

Bình luận

Chia sẻ

Bình chọn:

4.9 trên 7 phiếu

Bài tiếp theo

Đọc hiểu Thương nhớ mười hai (Vũ Bằng) - Luyện đề đọc hiểu Văn 7
Tự nhiên như thế: ai cũng chuộng mùa xuân. Mà tháng Giêng là tháng đầu của mùa xuân, người ta càng trìu mến, không có gì lạ hết. Ai bảo được non đừng thương nước, bướm đừng thương hoa, trăng đừng thương gió; ai cấm được trai thương gái, ai cấm được mẹ yêu con; ai cấm được cô gái còn son nhớ chồng thì mới hết được người mê luyến mùa xuân.
Đọc hiểu Hà Nội băm sáu phố phường (Thạch Lam) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7
Cơn gió mùa hạ lướt qua vừng sen trên hồ, nhuần thấm cái hương thơm của lá, như báo trước mùa về của một thức quà thanh nhã và tinh khiết. Các bạn có ngửi thấy, khi đi qua những cánh đồng xanh, mà hạt thóc nếp đầu tiên làm trĩu thân lúa còn tươi, ngửi thấy cái mùi thơm mát của bông lúa non không? Trong cái vỏ xanh kia, có một giọt sữa trắng thơm, phảng phất hương vị
Đọc hiểu Tháng Ba, rét nàng Bân (Vũ Bằng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: THÁNG BA - RÉT NÀNG BÂN - VŨ BẰNG ...nhưng đến tháng ba thì trời đất quả là kỳ ảo. Bảo rằng tháng ấy còn rét, không đúng, mà bảo hết rét rồi cũng không đúng nữa.
Đọc hiểu Đà Lạt và tôi (Chu Văn Sơn) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: ĐÀ LẠT VÀ TÔI (Chu Văn Sơn) Tôi đồ rằng, do bất bình trước cái việc tạo hoá đã ném mình vào nắng nung khiến thân nhiệt lúc nào cũng nồng nã vã sáng, xứ nhiệt đới này đã gồng mình cướp lại băng được một phần ôn đới rồi đem về cất giấu tận trên cao nguyên Di Linh làm của để dành.
Đọc hiểu Cánh diều tuổi thơ (Tạ Duy Anh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: CÁNH DIỀU TUỔI THƠ "Tuổi thơ của tôi được nâng lên từ những cánh diều. Chiều chiều, trên bãi thả, đám trẻ mục đồng chúng tôi hò hét nhau thả diều thi. Cánh diều mềm mại như cánh bướm. Chúng tôi vui sướng đến phát dại nhìn lên trời. Tiếng sáo diều vi vu trầm bổng. Sáo đơn, rồi sáo kép, sáo bè,... như gọi thấp xuống những vì sao sớm.
Đọc hiểu Hoài niệm Tết (Trần Ngọc Kha) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi Lại một mùa xuân nữa đang đến rất gần cho mỗi người, mỗi nhà. Khoảnh khắc này tâm tưởng mỗi chúng ta đều hướng về nguồn cội, nơi có tổ tiên, ông bà, cha me, họ hàng, có kỷ niệm tuổi thơ và bao niềm tiếc nuối...
Đọc hiểu Hoa móng rồng (Lam Hồng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7
Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi: Tháng tư lại về với nắng tươi rực rỡ. Khắp phố phường, sắc xanh non mỡ màng của lá bàng, lá sấu, bằng lăng làm bừng sáng cả không gian. Chầm chậm đạp xe trên phố, chợt thoảng thơm trong gió một làn hương ngọt ngào, khiến lòng nôn nao khó tả.
Đọc hiểu Nỗi niềm với mẹ miền Trung (Nguyễn Ngọc Phú) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7
Đọc ngữ liệu sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới: NỖI NIỀM VỚI MẸ MIỀN TRUNG “(…) Thương lắm mẹ miền Trung – mẹ tôi trong những ngày lũ lụt. Cái cột, cái kèo vẹo xiêu, cái thúng cái mủng nhẹ trôi chìm trong xoáy nước.
Đọc hiểu Tết, Hỡi cô mặc cái yếm xanh (Vũ Bằng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7
Đọc văn bản sau: “…Tại sao cứ đến ngày Tết chẳng ai bảo ai mà thiên hạ cứ tự động kiêng như thế? Kiêng theo tập tục? Kiêng vì mê tín? Hay kiêng như thế thì có may mắn thực? Tôi không biết. Chỉ thấy rằng ông bà tôi kiêng, rồi cha mẹ tôi kiêng thì đến tôi, tôi cũng cứ theo thế mà kiêng luôn. […]
Đọc hiểu Một thức quà của lúa non: cốm (Thạch Lam) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7
Đọc ngữ liệu sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới: Cốm là thức quà đặc biệt riêng của đất nước, là thức dâng của những cánh đồng lúa bát ngát xanh, mang trong hương vị tất cả cái mộc mạc, giản dị và thanh khiết của đồng quê nội cỏ An Nam. Ai nghĩ đầu tiên dùng cốm để làm quà sêu tết.