Đề thi giữa kì 2 Văn 7 - Đề số 15

Đề thi

PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

CON NGỰA VÀ KỴ SĨ

Một kỵ sĩ nọ đã trải qua đủ mọi khó khăn, gian khổ cùng với con ngựa của mình. Trong suốt thời gian xảy ra chiến tranh, chú ngựa luôn được xem là người bạn đồng hành và là trợ thủ đắc lực của anh. Ngựa ta được chải lông cẩn thận mỗi ngày, được cho ăn cỏ khô và yến mạch.

Nhưng khi chiến tranh kết thúc, khẩu phần cỏ khô và ngũ cốc bị cắt giảm, ngựa phải ăn trấu và bất cứ thứ gì nó có thể tìm thấy bên vệ đường. Nó cũng bị bắt phải làm việc cực nhọc và thường phải chở những kiện hàng nặng quá sức mình.

Thời gian qua đi, chiến tranh lại nổ ra, người kỵ sĩ nọ mang bộ yên cương ra đặt lên lưng con ngựa của mình; sau khi đã khoác lên người bộ áo giáp nặng trịch, anh ta leo lên lưng ngựa phóng ra chiến trường.

Nhưng con ngựa không còn chịu nổi sức nặng đó nữa, nó ngã lăn ra.

Nó nói với ông chủ của mình:

- Ngài phải ra trận bằng chính đôi chân của mình thôi, vì ngài đã biến tôi từ một con chiến mã thành một con lừa rồi.

(Trích Tuyển tập truyện ngụ ngôn hay nhất của Aesop, NXB Trẻ, 2014, tr.71-72)

Câu 1 (0.5 điểm) Người kể chuyện trong câu chuyện là ai?

Câu 2 (0.5 điểm) Đề tài chính của truyện ngụ ngôn Con ngựa và kỵ sĩ là gì?

Câu 3 (1.0 điểm) Câu văn sau sử dụng biện pháp tu từ nào? Nêu tác dụng?

“Thời gian qua đi, chiến tranh lại nổ ra, người kỵ sĩ nọ mang bộ yên cương ra đặt lên lưng con ngựa của mình; sau khi đã khoác lên người bộ áo giáp nặng trịch, anh ta leo lên lưng ngựa phóng ra chiến trường”.

Câu 4 (1,0 điểm) Nhận xét về nhân vật chàng kỵ sĩ trong câu chuyện trên.

Câu 5 (1,0 điểm) Từ câu chuyện Con ngựa và kỵ sĩ, em rút ra được bài học gì cho bản thân mình?

VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm) Em hãy viết đoạn văn (khoảng 8 - 10 câu) trình bày cảm nhận của em về nhân vật người kị sĩ trong truyện ngụ ngôn trên.

Câu 2 (4,0 điểm) Một số bạn trẻ chạy theo trào lưu, mạng xã hội mà bỏ quên việc học tập và rèn luyện bản thân. Hãy viết bài văn nghị luận xã hội bàn về thái độ đúng đắn trong việc sử dụng mạng xã hội.

Đáp án

PHẦN ĐỌC HIỂU

Câu 1.

Phương pháp:

Chú ý lời của người kể chuyện

Quan sát người kể xưng “tôi” hay giấu mặt

Lời giải chi tiết:

Người kể chuyện trong câu chuyện là: Người kể chuyện giấu mặt

Câu 2.

Phương pháp:

- Xác định nội dung chính: câu chuyện nói về vấn đề gì?

- Rút ra bài học trung tâm (thường là đạo lí sống).

Lời giải chi tiết:

Đề tài chính của truyện ngụ ngôn Con ngựa và kỵ sĩ là: Cách ứng xử với người đã gắn bó nghĩa tình với mình.

Câu 3.

Phương pháp:

Nhận diện dấu hiệu liệt kê, chú ý nhiều hành động nối tiếp

Chỉ ra được tác dụng gợi hình, làm rõ tính cách, hành động

Lời giải chi tiết:

- Nghệ thuật liệt kê: người kỵ sĩ nọ mang bộ yên cương ra đặt lên lưng con ngựa của mình; sau khi đã khoác lên người bộ áo giáp nặng trịch, anh ta leo lên lưng ngựa phóng ra chiến trường.

- Tác dụng:

+ Tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt

+ Qua từng hành động, hình ảnh người kỵ sĩ hiện lên mạnh mẽ, dứt khoát và sẵn sàng lao vào cuộc chiến, làm nổi bật tinh thần chiến đấu quả cảm

Câu 4.

Phương pháp:

Quan sát hành động của nhân vật kỵ sĩ đối với con ngựa trước và sau chiến tranh

Lời giải chi tiết:

Nhân vật chàng kỵ sĩ trong câu chuyện là người sống ích kỉ, không có tình nghĩa với con vật (người bạn) đã gắn bó với mình trong những năm tháng khó khăn.

Câu 5.

Phương pháp:

Từ nội dung, hành động của nhân vật trong truyện rút ra bài học đạo lí phù hợp

Lời giải chi tiết:

Bài học:

- Quan tâm chăm sóc và quý trọng sự đóng góp và sự phục vụ của con vật nuôi với mình.

- Nên đối xử công bằng và được chăm sóc tốt cho vật nuôi.

- Sống có nghĩa, có tình với những người bạn đã gắn bó với mình trong suốt năm tháng khó khăn.

- Nếu sống ích kỉ, chỉ biết lợi ích của mình thì có ngày sẽ chỉ có một mình, không có ai bên cạnh giúp đỡ mình…

PHẦN VIẾT

Câu 1.

Phương pháp:

- Hành động và thái độ:

+ Trong chiến tranh: Kỵ sĩ coi ngựa là đồng đội, tận dụng sức mạnh và sự trung thành của nó để chiến thắng gian khổ.

+ Sau chiến tranh: Bỏ bê con ngựa, giảm khẩu phần ăn, bắt lao động quá sức, không chăm sóc chu đáo.

- Phân tích:

+ Hành động khiến con ngựa suy yếu, không thể thực hiện nhiệm vụ.

+ Phản ánh tính cách vừa tài giỏi vừa có khuyết điểm trong cách đối xử với người bạn trung thành.

- Ý nghĩa: Truyện ngụ ngôn gửi gắm bài học: cần biết trân trọng, quan tâm và có trách nhiệm với những người/sinh vật đã giúp đỡ mình.

Lời giải chi tiết:

Nhân vật người kỵ sĩ trong truyện ngụ ngôn là hình ảnh tiêu biểu cho kiểu người sống ích kỉ và vô ơn. Trong chiến tranh, anh ta chăm sóc con ngựa chu đáo vì cần đến sức lực và sự trung thành của nó. Tuy nhiên, khi hòa bình lập lại, anh lại bỏ bê, đối xử tệ bạc, bắt ngựa làm việc quá sức và không cho ăn đầy đủ. Chính cách đối xử đó đã khiến con ngựa suy kiệt, không còn đủ sức cùng anh ra trận. Hành động của kỵ sĩ cho thấy anh chỉ coi trọng lợi ích cá nhân mà quên đi tình nghĩa. Đây là biểu hiện của sự bạc bẽo, thiếu trách nhiệm với người bạn đồng hành. Từ nhân vật này, ta nhận ra rằng con người cần sống có trước có sau. Biết trân trọng những người đã gắn bó với mình là điều vô cùng quan trọng. Nếu sống ích kỉ, con người sẽ phải gánh chịu hậu quả do chính mình gây ra.

Câu 2.

Phương pháp:

1. Mở bài

- Giới thiệu vấn đề: Mạng xã hội đang trở thành một phần quan trọng trong cuộc sống giới trẻ.

- Nêu vấn đề nghị luận: Một số bạn trẻ chạy theo trào lưu, mạng xã hội mà bỏ quên việc học tập và rèn luyện bản thân.

2. Thân bài

- Thực trạng:

+ Nhiều bạn trẻ dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội, chơi game, xem video, tham gia các trào lưu hot mà bỏ bê học tập, rèn luyện kỹ năng sống.

+ Một số bạn bị cuốn theo “hiệu ứng đám đông", thích khoe hình ảnh, chạy theo lượt like, comment thay vì tập trung phát triển bản thân.

+ Tình trạng này diễn ra phổ biến ở học sinh, sinh viên, đặc biệt là những người chưa có kỹ năng quản lý thời gian.

- Nguyên nhân của hiện tượng:

+ Áp lực từ bạn bè, muốn hòa nhập với trào lưu.

+ Thiếu ý thức tự quản lý thời gian và ưu tiên việc quan trọng.

+ Tác động từ quảng cáo, influencer, trào lưu mạng xã hội.

- Hậu quả:

+ Giảm hiệu quả học tập và rèn luyện bản thân.

+ Ảnh hưởng sức khỏe thể chất và tinh thần.

+ Dễ bị cuốn theo những trào lưu xấu, tiêu cực, thậm chí vi phạm pháp luật.

- Giải pháp - Thái độ đúng đắn khi sử dụng mạng xã hội:

+ Biết sắp xếp thời gian hợp lý: học tập, rèn luyện bản thân vẫn là ưu tiên.

+ Chọn lọc thông tin, trào lưu tích cực, tránh bị cuốn vào “hiệu ứng đám đông”.

+ Phát triển kỹ năng tự quản lý, ý thức tự lập, cân bằng giữa đời thực và thế giới ảo.

+ Cha mẹ, nhà trường hỗ trợ hướng dẫn sử dụng mạng xã hội thông minh.

3. Kết bài

- Khẳng định: Mạng xã hội là công cụ hữu ích nếu biết sử dụng đúng cách.

Lời giải chi tiết:

Trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội đã trở thành một phần quen thuộc trong cuộc sống của giới trẻ. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích tích cực, không ít bạn trẻ hiện nay lại chạy theo các trào lưu trên mạng mà bỏ quên việc học tập và rèn luyện bản thân. Đây là một vấn đề đáng lo ngại, cần được nhìn nhận một cách nghiêm túc.

Thực tế cho thấy, nhiều học sinh, sinh viên dành phần lớn thời gian cho việc lướt mạng xã hội, xem video, chơi game hay tham gia các trào lưu “hot”. Không ít bạn bị cuốn vào việc đăng bài, chụp ảnh, săn lượt “like”, “comment” mà quên mất nhiệm vụ chính của mình là học tập và phát triển bản thân. Thậm chí, có những người sẵn sàng bắt chước những trào lưu phản cảm, thiếu lành mạnh chỉ để thu hút sự chú ý. Tình trạng này diễn ra ngày càng phổ biến, đặc biệt ở những bạn trẻ chưa có khả năng kiểm soát thời gian và nhận thức đầy đủ về giá trị của việc học.

Nguyên nhân của hiện tượng này xuất phát từ nhiều phía. Trước hết, đó là tâm lí muốn hòa nhập, không muốn bị “lạc lõng” trước bạn bè. Bên cạnh đó, sự hấp dẫn của mạng xã hội với vô vàn nội dung giải trí cũng khiến người trẻ dễ bị cuốn hút. Ngoài ra, việc thiếu kĩ năng quản lí thời gian và chưa xác định rõ mục tiêu trong cuộc sống cũng là yếu tố quan trọng khiến nhiều bạn dễ sa đà. Sự tác động từ các “influencer”, các xu hướng trên mạng cũng góp phần khiến giới trẻ chạy theo một cách thiếu chọn lọc.

Hậu quả của việc này là vô cùng rõ ràng. Trước hết, nó làm giảm sút kết quả học tập và khiến người trẻ đánh mất cơ hội phát triển bản thân. Việc sử dụng mạng xã hội quá mức còn ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, gây mệt mỏi, mất ngủ và căng thẳng tinh thần. Không chỉ vậy, nếu tiếp xúc với những nội dung xấu, người trẻ còn có thể bị lệch lạc về nhận thức và hành vi. Về lâu dài, điều này sẽ ảnh hưởng đến tương lai của chính họ và cả xã hội.

Trước thực trạng đó, mỗi người cần có thái độ đúng đắn khi sử dụng mạng xã hội. Trước hết, cần biết sắp xếp thời gian hợp lí, đặt việc học tập và rèn luyện lên hàng đầu. Bên cạnh đó, cần chọn lọc thông tin, chỉ tiếp cận những nội dung tích cực, bổ ích. Việc rèn luyện kĩ năng tự quản lí, nâng cao ý thức cá nhân cũng rất quan trọng để không bị cuốn theo “hiệu ứng đám đông”. Ngoài ra, gia đình và nhà trường cũng cần định hướng, giáo dục để giúp người trẻ sử dụng mạng xã hội một cách thông minh và hiệu quả.

Có thể thấy, mạng xã hội không xấu nếu con người biết sử dụng đúng cách. Điều quan trọng là mỗi bạn trẻ cần ý thức được vai trò của bản thân, không chạy theo những giá trị ảo mà quên đi mục tiêu thật của cuộc sống. Chỉ khi làm chủ được bản thân, chúng ta mới có thể tận dụng mạng xã hội như một công cụ hữu ích để học tập và phát triển.