Xúm xít
Nghĩa & Ví dụ
động từ
Xúm lại rất đông.
Ví dụ:
Khách xúm xít trước quầy hàng giảm giá.
Nghĩa: Xúm lại rất đông.
1
Học sinh tiểu học
- Bạn bè xúm xít quanh bàn cờ để xem nước đi.
- Lũ trẻ xúm xít bên chiếc bánh sinh nhật.
- Các bạn xúm xít quanh cô giáo khi cô kể chuyện.
2
Học sinh THCS – THPT
- Học sinh xúm xít quanh bảng thông báo để tìm tên lớp.
- Đám bạn xúm xít quanh chiếc điện thoại để xem bức ảnh vừa chụp.
- Mọi người xúm xít ở sân trường khi đội văn nghệ tập bài mới.
3
Người trưởng thành
- Khách xúm xít trước quầy hàng giảm giá.
- Cư dân xúm xít quanh chiếc xe gặp sự cố, ai cũng tò mò.
- Phóng viên xúm xít bên lối ra, chờ nhân vật xuất hiện.
- Người đi chợ xúm xít ở gian cá tươi, bàn tán rôm rả.
Đồng nghĩa & Trái nghĩa
Nghĩa : Xúm lại rất đông.
Từ đồng nghĩa:
Từ trái nghĩa:
tản ra
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| xúm xít | Thường dùng để chỉ sự tụ tập đông đúc, gần gũi, có vẻ thân mật hoặc nhộn nhịp, mang sắc thái tích cực hoặc trung tính. Ví dụ: Khách xúm xít trước quầy hàng giảm giá. |
| quây quần | Trung tính, thường mang sắc thái ấm cúng, thân mật, gần gũi, đặc biệt trong ngữ cảnh gia đình hoặc bạn bè thân thiết. Ví dụ: Cả gia đình quây quần bên mâm cơm ngày Tết. |
| tản ra | Trung tính, chỉ hành động rời khỏi một chỗ tập trung, đi về các hướng khác nhau, làm giảm sự đông đúc. Ví dụ: Sau khi tan học, học sinh tản ra khắp sân trường. |
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để miêu tả cảnh mọi người tụ tập đông đúc, gần gũi.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để tạo hình ảnh sinh động về sự tụ tập, quây quần.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện sự gần gũi, thân mật, thường mang sắc thái tích cực.
- Thuộc khẩu ngữ và văn chương, không trang trọng.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi miêu tả cảnh mọi người tụ tập một cách thân mật, vui vẻ.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh trang trọng hoặc chuyên ngành.
- Thường dùng trong các câu chuyện, miêu tả đời sống hàng ngày.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ sự tụ tập khác như "tụ tập", "hội tụ" nhưng "xúm xít" mang sắc thái thân mật hơn.
- Chú ý không dùng trong ngữ cảnh cần sự trang trọng hoặc chính thức.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ láy, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "mọi người xúm xít".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường đi kèm với danh từ chỉ người hoặc nhóm người, ví dụ: "trẻ con xúm xít".
