Tuyên
Nghĩa & Ví dụ
động từ
(kng.). Tuyên án (nói tắt).
Ví dụ:
Thẩm phán tuyên án trước sự chứng kiến của mọi người.
Nghĩa: (kng.). Tuyên án (nói tắt).
1
Học sinh tiểu học
- Thẩm phán đứng dậy và tuyên mức phạt cho người phạm tội.
- Cô giáo kể chuyện phiên toà, nói thẩm phán sắp tuyên án.
- Chuông reo trong phòng xử, rồi thẩm phán tuyên kết quả vụ việc.
2
Học sinh THCS – THPT
- Cả phòng xử im phăng phắc khi thẩm phán chuẩn bị tuyên bản án cuối cùng.
- Sau khi xem xét chứng cứ, toà tuyên mức hình phạt dành cho bị cáo.
- Luật sư thở dài khi nghe thẩm phán tuyên kết luận của phiên toà.
3
Người trưởng thành
- Thẩm phán tuyên án trước sự chứng kiến của mọi người.
- Khi chiếc búa gõ xuống, ông mới cất lời tuyên mức hình phạt, không thêm một chữ thừa.
- Cả phòng xử nín thở, chờ khoảnh khắc bà thẩm phán tuyên số phận pháp lý của bị cáo.
- Sau nhiều ngày tranh tụng, toà cuối cùng cũng tuyên phán quyết, khép lại vụ án ồn ào.
Đồng nghĩa & Trái nghĩa
Nghĩa : (kng.). Tuyên án (nói tắt).
Từ đồng nghĩa:
Từ trái nghĩa:
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| tuyên | Khẩu ngữ, rút gọn, thường dùng trong giao tiếp hàng ngày hoặc văn nói khi nhắc đến việc tuyên án. Ví dụ: Thẩm phán tuyên án trước sự chứng kiến của mọi người. |
| tuyên án | Trang trọng, pháp lý, dùng trong ngữ cảnh tòa án. Ví dụ: Tòa án đã tuyên án tử hình đối với bị cáo. |
| tha bổng | Trang trọng, pháp lý, dùng trong ngữ cảnh tòa án, chỉ việc tuyên bố không có tội. Ví dụ: Bị cáo đã được tòa án tha bổng sau khi xem xét các bằng chứng. |
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường dùng trong ngữ cảnh pháp lý, đặc biệt khi nói về việc tuyên án.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Phổ biến trong ngành luật, đặc biệt trong các văn bản pháp lý và tòa án.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện tính trang trọng và nghiêm túc, thường liên quan đến pháp luật.
- Thuộc văn viết, đặc biệt trong ngữ cảnh pháp lý.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi đề cập đến việc công bố quyết định của tòa án.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh không liên quan đến pháp lý.
- Thường đi kèm với từ "án" để tạo thành cụm từ "tuyên án".
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ khác có nghĩa tương tự như "công bố" nhưng không mang tính pháp lý.
- Chỉ dùng trong ngữ cảnh pháp lý để tránh hiểu nhầm.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ đơn, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: tuyên bố, tuyên truyền.
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với danh từ (tuyên án, tuyên bố) và có thể đi kèm với trạng từ chỉ cách thức hoặc thời gian.
