Ô dù

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép đẳng lập
• Từ đa nghĩa
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

(khẩu ngữ) Kẻ cấp trên che chỗ cho kẻ cấp dưới làm càn, nói trong quan hệ với kẻ cấp dưới này; ô (nói khái quát).

Ví dụ: Anh ta mạnh miệng vì có ô dù chống lưng.

Đặt câu với từ "Ô dù"

Nghĩa: (khẩu ngữ) Kẻ cấp trên che chỗ cho kẻ cấp dưới làm càn, nói trong quan hệ với kẻ cấp dưới này; ô (nói khái quát).

Học sinh tiểu học

• Anh kia làm sai nhưng vẫn ngang nhiên vì có ô dù che chở.
• Cửa hàng ấy ồn ào cả ngày vì chủ nói họ có ô dù nên không sợ ai nhắc.
• Bạn đừng bắt chước người ta, dù họ có ô dù thì việc sai vẫn là sai.

Học sinh THCS – THPT

• Cậu ta khoe có ô dù nên không ngại phá vỡ nội quy, làm ai cũng bực.
• Quán nhỏ ở đầu ngõ lấn chiếm vỉa hè, tự tin vì có ô dù đứng sau.
• Người có năng lực thì không cần dựa vào ô dù, kết quả mới bền.

Người trưởng thành

• Anh ta mạnh miệng vì có ô dù chống lưng.
• Không ít dự án trúng thầu nhờ ô dù, chứ không nhờ chất lượng.
• Khi ô dù rách, người ta mới thấy mình đã đi nhờ mưa của ai lâu nay.
• Đừng dùng ô dù để che cái thiếu công bằng; hãy dựng kỷ cương cho thẳng.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : (khẩu ngữ) Kẻ cấp trên che chỗ cho kẻ cấp dưới làm càn, nói trong quan hệ với kẻ cấp dưới này; ô (nói khái quát).

Từ đồng nghĩa:

• ô
• bảo kê
• chống lưng

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
ô dù	khẩu ngữ, tiêu cực Ví dụ: Anh ta mạnh miệng vì có ô dù chống lưng.
ô	khẩu ngữ, khái quát, thường mang sắc thái tiêu cực Ví dụ: Hắn có ô lớn nên chẳng sợ ai.
bảo kê	khẩu ngữ, tiêu cực, chỉ sự bảo vệ cho hoạt động phi pháp hoặc bất chính Ví dụ: Tên trùm xã hội đen chuyên bảo kê các quán bar.
chống lưng	khẩu ngữ, tiêu cực, chỉ sự hỗ trợ quyền lực từ phía sau Ví dụ: Nhờ có người chống lưng mà hắn ta làm gì cũng trót lọt.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ trích hoặc ám chỉ sự bảo kê, che chở không chính đáng trong các mối quan hệ quyền lực.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường chỉ xuất hiện trong các bài viết mang tính phê phán hoặc bình luận xã hội.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong các tác phẩm châm biếm hoặc phê phán xã hội.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thường mang sắc thái tiêu cực, chỉ trích sự bất công hoặc thiên vị.
• Thuộc khẩu ngữ, ít trang trọng, thường dùng trong các cuộc trò chuyện không chính thức.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn phê phán hoặc chỉ trích sự bảo kê không chính đáng.
• Tránh dùng trong các văn bản trang trọng hoặc khi cần giữ tính khách quan.
• Thường dùng trong ngữ cảnh có sự bất bình đẳng về quyền lực.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với nghĩa đen của từ "ô dù" là vật dụng che mưa nắng.
• Cần chú ý ngữ cảnh để tránh hiểu nhầm hoặc gây phản cảm.
• Khác biệt với các từ như "bảo trợ" hay "hỗ trợ" ở chỗ mang ý nghĩa tiêu cực.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng ở đầu hoặc giữa câu; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "cái ô dù lớn", "ô dù của anh ta".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với tính từ, động từ, và các từ chỉ quan hệ như "của", "bị", "được".

Từ liên quan:

• ô
• bảo kê
• chống lưng
• bao che
• che chở
• dung túng
• tiếp tay
• đỡ đầu
• thế lực
• bảo vệ