Dịch thuật
Nghĩa & Ví dụ
động từ
Dịch (sách báo, tài liệu; nói khái quát).
Ví dụ:
Tôi dịch báo cáo này sang tiếng Anh.
Nghĩa: Dịch (sách báo, tài liệu; nói khái quát).
1
Học sinh tiểu học
- Cô dịch tài liệu sang tiếng Việt để cả lớp đọc.
- Bạn Lan dịch bài báo ngắn cho nhóm.
- Anh trai em dịch truyện thiếu nhi cho em nghe.
2
Học sinh THCS – THPT
- Cậu ấy dịch bài báo khoa học để làm tham khảo cho dự án.
- Mình phải dịch tóm tắt tài liệu trước khi thuyết trình.
- Nhóm dịch phần hướng dẫn ứng dụng để mọi người dễ dùng.
3
Người trưởng thành
- Tôi dịch báo cáo này sang tiếng Anh.
- Chúng tôi dịch hồ sơ để kịp nộp, vừa sát nghĩa vừa giữ giọng điệu.
- Cô ấy dịch bài luận với ý thức bảo toàn lập luận của tác giả.
- Khi dịch tài liệu, tôi cân nhắc từng từ để không phản bội ngữ cảnh.
Đồng nghĩa & Trái nghĩa
Nghĩa : Dịch (sách báo, tài liệu; nói khái quát).
Từ đồng nghĩa:
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| dịch thuật | Trung tính, trang trọng, thường dùng trong ngữ cảnh chuyên nghiệp hoặc tổng quát cho việc chuyển đổi ngôn ngữ. Ví dụ: Tôi dịch báo cáo này sang tiếng Anh. |
| dịch | Trung tính, phổ biến, dùng cho cả văn nói và văn viết, ít trang trọng hơn 'dịch thuật'. Ví dụ: Anh ấy dịch cuốn sách này từ tiếng Anh sang tiếng Việt. |
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi nói về việc chuyển ngữ một cách đơn giản, ví dụ "dịch bài hát này sang tiếng Anh".
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Phổ biến trong các tài liệu học thuật, báo cáo nghiên cứu khi cần chuyển ngữ chính xác.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Sử dụng khi nói về việc chuyển thể tác phẩm văn học, thơ ca sang ngôn ngữ khác.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Rất phổ biến, đặc biệt trong dịch thuật tài liệu kỹ thuật, pháp lý, y khoa.
2
Sắc thái & phong cách
- Thường mang sắc thái trung tính, không biểu lộ cảm xúc.
- Phong cách trang trọng hơn trong văn viết và chuyên ngành.
- Khẩu ngữ thường nhẹ nhàng, không quá trang trọng.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi cần chuyển ngữ chính xác và trung thực.
- Tránh dùng khi chỉ cần tóm tắt hoặc diễn giải ý chính.
- Thường đi kèm với ngôn ngữ nguồn và đích, ví dụ "dịch từ tiếng Việt sang tiếng Anh".
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với "phiên dịch" khi nói về dịch nói.
- Khác biệt với "chuyển ngữ" ở mức độ chính xác và trung thực.
- Cần chú ý đến ngữ cảnh và đối tượng để chọn từ phù hợp.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Từ đơn, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ và trước bổ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "dịch tài liệu", "dịch sách".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với danh từ (tài liệu, sách), trạng từ (nhanh chóng, chính xác).
