Cầu toàn
Nghĩa & Ví dụ
động từ
Đòi hỏi mặt nào cũng tốt, cũng đầy đủ trọn vẹn, không có thiếu sót, theo ý muốn chủ quan của mình.
Ví dụ:
Tôi hay cầu toàn nên làm việc gì cũng chậm.
Nghĩa: Đòi hỏi mặt nào cũng tốt, cũng đầy đủ trọn vẹn, không có thiếu sót, theo ý muốn chủ quan của mình.
1
Học sinh tiểu học
- Cô bé vẽ xong rồi vẫn xóa vì còn cầu toàn, muốn bức tranh thật hoàn hảo.
- Bạn Minh làm thiệp mãi vì cầu toàn, cứ sửa từng nét nhỏ.
- Em cầu toàn nên xếp lại cặp sách nhiều lần cho ngay ngắn.
2
Học sinh THCS – THPT
- Bạn ấy cầu toàn đến mức bài văn phải trau chuốt từng dấu chấm, dấu phẩy mới chịu nộp.
- Trong đội bóng, cậu ta cầu toàn, luôn muốn bài tập thực hiện đúng y như huấn luyện viên dặn.
- Lan cầu toàn khi làm dự án nhóm, cứ yêu cầu từng phần phải đạt chuẩn mới cho qua.
3
Người trưởng thành
- Tôi hay cầu toàn nên làm việc gì cũng chậm.
- Anh ấy cầu toàn đến mức tự mình ôm hết việc, sợ người khác làm không vừa ý.
- Đôi khi cầu toàn là cái cớ để trì hoãn, vì ta sợ nhìn thấy sai sót của chính mình.
- Qua vài lần vấp, tôi học cách bớt cầu toàn để còn tiến lên thay vì đứng yên chỉnh sửa mãi.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để mô tả tính cách của ai đó khi họ có xu hướng đòi hỏi sự hoàn hảo.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các bài viết về tâm lý học, quản lý nhân sự hoặc phát triển cá nhân.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể dùng để khắc họa nhân vật có tính cách kỹ lưỡng, tỉ mỉ.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện sự đòi hỏi cao, có thể mang sắc thái tiêu cực nếu quá mức.
- Thường dùng trong văn viết và khẩu ngữ để chỉ trích hoặc khen ngợi tùy ngữ cảnh.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự kỹ lưỡng, cẩn thận của ai đó.
- Tránh dùng khi muốn diễn tả sự linh hoạt hoặc dễ dãi.
- Thường dùng trong ngữ cảnh cá nhân hoặc nhóm nhỏ, không phổ biến trong ngữ cảnh rộng lớn.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với "hoàn hảo" nhưng "cầu toàn" nhấn mạnh vào sự đòi hỏi chủ quan.
- Người học dễ mắc lỗi khi dùng từ này để chỉ sự hoàn hảo khách quan.
- Để dùng tự nhiên, cần chú ý đến ngữ cảnh và mức độ đòi hỏi của người được mô tả.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép đẳng lập, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "cầu toàn trong công việc".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường đi kèm với danh từ, trạng từ chỉ mức độ như "rất", "quá".
