Soạn bài Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt SGK Ngữ Văn 7 tập 1 Kết nối tri thức - chi tiết


Em biết những bài hát hay bức tranh, bức ảnh nào về mùa xuân? Hãy chia sẻ cùng các bạn.

Lựa chọn câu để xem lời giải nhanh hơn

Trước khi đọc

  

Câu 1

Câu 1 (trang 107, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Em biết những bài hát hay bức tranh, bức ảnh nào về mùa xuân? Hãy chia sẻ cùng các bạn.

Phương pháp giải:

Em chia sẻ với các bạn về bài hát hoặc bức tranh về mùa xuân mà em biết

Lời giải chi tiết:

- Một số bài hát về mùa xuân: Lắng nghe mùa xuân

- Một số bức tranh về mùa xuân:

(Nguồn: internet)

Câu 2

Câu 2 (trang 107, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Em thích nhất điều gì ở mùa xuân quê em?

Phương pháp giải:

Em chia sẻ với các bạn về điều bản thân thích nhất ở mùa xuân quê em

Lời giải chi tiết:

Xuân đến cây cối đâm chồi nảy lộc, một năm mới lại được bắt đầu khi những cánh đào thắm nở rộ. Xuân đến quê tôi rất sôi động, náo nhiệt. Cảnh sắc chợ Tết quê tôi chính là nét vẽ sinh động mà tôi yêu thích nhất. Chợ quê tôi không quá to nhưng vẫn bày bán rất nhiều những mặt hàng cần thiết cho một năm mới đến. Khu đồ ăn, khu hoa quả hay khu quần áo đều tấp nập người qua. Không khí vui tươi, ồn ào đã bao trùm lên khắp không gian. Cảnh chợ Tết mỗi năm ở quê tôi chính mãi in đậm trong kí ức của tôi.

Đọc văn bản

   

Câu 1

Câu 1 (trang 107, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Có phải “ai cũng chuộng mùa xuân” không?

Phương pháp giải:

Em đọc lại văn bản đoạn đầu để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

Ai cũng chuộng mùa xuân là một điều hết sức tự nhiên

Câu 2

Câu 2 (trang 107, SGK Ngữ văn 7, tập 1):

Hình dung những loài cây sắp trổ lá đơm hoa vào mùa xuân

Phương pháp giải:

Em đọc lại văn bản đoạn đầu để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

Nhựa sống trong cành mai, gốc đào, chồi mận

Câu 3

Câu 3 (trang 107, SGK Ngữ văn 7, tập 1):

Hình dung không gian đặc trưng mùa xuân của miền Bắc

Phương pháp giải:

Em đọc lại văn bản để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

Không gian mùa xuân của miền Bắc: có mưa riêu riêu, gió lành lạnh, có tiếng nhạn kêu trong đêm xanh, có tiếng trống chèo vọng lại từ những thôn xóm xa xa, có câu hát huê tình của cô gái đẹp như thơ mộng,…

Câu 4

Câu 4 (trang 108, SGK Ngữ văn 7, tập 1):

Hình dung bức tranh mùa xuân tuyệt đẹp thời điểm sau Rằm tháng Giêng

Phương pháp giải:

Em đọc lại văn bản để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

Bức tranh mùa xuân:

- Đào hơi phai nhưng nhụy vẫn còn phong

- Cỏ không còn mát xanh nhưng để lại một mùi hương man mác

- Mưa xuân thay thế cho mưa phùn khi trời đã hết nồm

- Những màu xanh tươi hiện lên bầu trời chứ không còn là nền trời đùng đục như pha lê mờ.

- Trên giàn hoa lí, vài con ong siêng năng đã đi kiếm nhụy hoa

- Trên nền trời trong xanh có những làn sóng hồng hồng

- Bức tranh thiên nhiên tươi đẹp, tràn đầy nhựa sống

Câu 5

Câu 5 (trang 109, SGK Ngữ văn 7, tập 1):

Hình dung khung cảnh đêm trăng tháng Giêng

Phương pháp giải:

Em đọc lại văn bản để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

Khung cảnh đêm trăng tháng Giêng:

- Đêm xanh biêng biếc, nhìn lên thấy rõ từng cánh sếu bay.

- Trời vẫn rét tình tứ đêm khuya

- Đêm không mưa, trời sáng lung linh như ngọc

-> Khung cảnh nên thơ, trữ tình

Sau khi đọc

   

Câu 1

Câu 1 (trang 110, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Mạch cảm xúc của tác giả được khơi dậy qua sự hồi tưởng về không gian. Tìm chi tiết miêu tả không gian đặc trưng của mùa xuân Hà Nội (vào đầu tháng Giêng và sau rằm tháng Giêng) và chi tiết miêu tả không gian gia đình

Phương pháp giải:

Em đọc lại văn bản để nhận thấy được khung cảnh không gian đặc trưng của mùa xuân Hà Nội và không gian gia đình

Lời giải chi tiết:

- Không gian đặc trưng của mùa xuân Hà Nội:

+ Vào đầu tháng Giêng: Có mưa riêu riêu, gió lành lạnh; Có tiếng nhạn kêu trong đêm xanh; Có tiếng trống chèo vọng lại từ những thôn xóm xa xa, có câu hát huê tình của cô gái đẹp như thơ mộng,…

+ Sau rằm tháng Giêng: Đào hơi phai nhưng nhụy vẫn còn phong; Cỏ không còn mát xanh nhưng để lại một mùi hương man mác; Mưa xuân thay thế cho mưa phùn khi trời đã hết nồm; Những màu xanh tươi hiện lên bầu trời chứ không còn là nền trời đùng đục như pha lê mờ;  Trên giàn hoa lí, vài con ong siêng năng đã đi kiếm nhụy hoa; Trên nền trời trong xanh có những làn sóng hồng hồng

- Không gian gia đình:

+ Nhang trầm, đèn nến, nhất là không khí gia đình đoàn tụ êm đềm, trên kính dưới nhường trước những bàn thờ Phật, bàn thờ Thánh, bàn thờ Tổ tiên,.. Tuy miệng chẳng nói ra nhưng lòng thì cảm thấy không biết bao nhiêu là hoa nở, bướm ra ràng mở hội liên hoan.

+ Người ta dần trở về với những bữa cơm giản dị có cà om với thịt thăn điểm những lá tía tô thái nhỏ hay bát canh trứng cua vắt chanh ăn mát như quạt vào lòng. Cánh màn điều treo ở trước bàn thờ ông vải đã hạ xuống từ hôm hóa vàng

Câu 2

Câu 2 (trang 110, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Trong cái rét ngọt đầu xuân, sức sống của thiên nhiên và con người được khơi dậy như thế nào?

Phương pháp giải:

Em đọc lại văn bản để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

Trong cái rét ngọt mùa xuân, sức sống của thiên nhiên và con người đều được trỗi dậy:

- Thiên nhiên: Những loài hoa, loài cây được đâm chồi nảy lộc ở ngoài vườn, mưa riêu riêu, gió lạnh, bầu trời trong xanh,…

=> Thiên nhiên căng tràn sức sống

- Con người: thấy lòng mình ên ái như nhung và không cần uống rượu mạnh cũng nghe lòng mình say sưa một sự sống. Sự sống của thiên nhiên khiến nhựa sống của con người căng lên như máu. Con người ta cũng trẻ theo mùa xuân,….

=> Con người cũng tràn đầy sự tươi mới, tràn đầy sức sống

Câu 3

Câu 3 (trang 110, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Nêu nhận xét của em về cách tác giả diễn tả cảm giác của lòng mình khi mùa xuân đến

Phương pháp giải:

Đọc lại cách diễn tả cảm giác của tác giả để nhận xét được sự đặc biệt

Lời giải chi tiết:

- Tác giả bộc lộ trực tiếp tình cảm của mình với mùa xuân, với thiên nhiên: “Tôi sông xanh, núi tím; tôi yêu đôi mày ai như trăng mới in ngần….”

- Tác giả đã diễn tả lòng mình, cảm nhận của bản thân mình qua hàng loạt những hình ảnh so sánh:

+ “thấy một cái thú giang hồ êm ái như nhung”

+ Liên tưởng thú vị:  “Nhựa sống trong người căng lên như máu cũng căng lên trong lộc của loài nai, như mầm non của cây cối, nằm im mãi không chịu được, phải trỗi ra thành các lá nhỏ lí tí giơ tay vẫy những cặp uyên ương đứng cạnh”.

+ Liên tưởng đặc sắc: “Y như những con vật phải nằm thu mình một nơi trốn rét thấy nắng ấm trở về thì lại bò ra để nhảy nhót kiếm ăn”

- Sử dụng hàng loạt những động từ mạnh: phát điên lên, không chịu được, “sống” lại,….

Câu 4

Câu 4 (trang 110, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Tác giả đã triển khai bài tùy bút theo mạch chủ đề về mùa xuân bắt đầu từ “ai cũng chuộng mùa xuân” như thế nào?

Phương pháp giải:

Em đọc lại văn bản để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

Tác giả đã triển khai theo mạch chủ đề về mùa xuân bắt đầu từ “ai cũng chuộng mùa xuân”, điều đó là một điều vô cùng bình thường, tự nhiên như non thương nước, bướm thương hoa, trăng thương gió, trai thương gái, mẹ yêu con, cô gái còn son nhớ chồng.

=> Tác giả lấy những sự vật, hiện tượng luôn đi liền với nhau để cho thấy việc ai cũng chuộng mùa xuân là một điều hiển nhiên. Từ đó tác giả đi vào miêu tả vẻ đẹp của thiên nhiên, con người cũng như lòng mình.

Câu 5

Câu 5 (trang 110, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Trong đoạn trích, khi nói về mùa xuân, tác giả dùng các cụm từ như mùa xuân của tôi, mùa xuân thần thánh của tôi, mùa xuân của Hà Nội thân yêu. Cách viết này cho em hiểu điều gì về cuộc sống và tình cảm riêng của người viết?

Phương pháp giải:

Qua các cụm từ được tác giả sử dụng, em nhận xét về tình cảm của người viết

Lời giải chi tiết:

Tác giả sử dụng cụm từ như Mùa xuân của tôi, mùa xuân thần thánh của tôi, mùa xuân của Hà Nội thân yêu. Cách viết này cho em nhận thấy được sự trân trọng, yêu thích của tác giả dành cho mùa xuân. Tác giả yêu thích nó đến mức muốn biến nó như thành của riêng, cảm nhận và ngắm nhìn nó như một điều quen thuộc

Câu 6

Câu 6 (trang 110, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Chọn một câu văn cho thấy lời văn của bài tùy bút như lời trò chuyện tâm tình. Theo em, đặc điểm đó của lời văn có tác động như thế nào đến cảm nhận của người đọc?

Phương pháp giải:

Em đọc lại văn bản để chọn câu văn mang giọng điệu tâm tình, từ đó em nhận xét tác động của câu văn đến cảm nhận của người đọc

Lời giải chi tiết:

Câu văn như lời trò chuyện tâm tình: “Em yêu mùa xuân có phải vì nghe thấy rạo rực nhựa sống trong cành mai, gốc đào, chồi mận ở ngoài vườn?”.

=> Lời văn khiến người đọc hình dung tác giả đang trò chuyện với một cô gái bên cửa sổ về cảnh sắc thiên nhiên mùa xuân đến với hàng loạt những loài cây đang đâm chồi nảy lộc.

Viết kết nối với đọc

(trang 110, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Viết đoạn văn (khoảng 5-7 câu) nêu cảm nhận về cảnh sắc và không khí mùa xuân ở quê hương em

Phương pháp giải:

Em hãy nêu cảm nhận của bản thân

Lời giải chi tiết:

Xuân đến mang theo nhựa sống cho quê hương tôi. Bầu trời trong xanh, không một gợn mây đen cùng với không khí trong lành, mát mẻ đã tác động vào da thịt khiến tôi cảm nhận được thời tiết dịu nhẹ khi xuân sang. Những bông hoa nhỏ sau một thời gian ngủ đông đã vươn mình dậy đón những tia nắng của bình minh, những cành cây khẳng khiu, trơ trọi giờ đã trồi lên những lộc xanh mướt. Mùi hương man mác của ngọn cỏ hòa cùng cơn gió se lạnh bay khắp không gian. Những cánh bướm, chú ong đều đang tung bay, dang rộng đôi cánh bay lượn trên bầu trời. Thiên nhiên đất trời khi xuân đến thật đẹp làm sao!


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu